Psikolojik travma ve duygusal tepkiler: etkileri ve iyileşme

tarihinde Gözde , Wengood yazarı tarafından güncellendi

Sanırım hepimiz hayatımızın bir noktasında az çok travmatik olaylar yaşamışızdır. Benim ilk travmaya maruz kalışım, annemin ölümüydü. Bu olay karşısında travmanın etkisini azaltmak amacıyle verdiğim duygusal tepkiler tam da travma sonrası stres bozukluğu belirtileri veriyordu. O an anladım ki travmatik bir olaydan sonra nasıl hissettiğinizi asla küçümsememelisiniz. Psikolojik travma insan hayatını derinden etkileyebilir. Duygu ve düşüncelerinin yönünü belirleyebilir, fiziksel ve duygusal rahatsız edici bir çok sonucu olabilir. Duygusal şok, zihnimizin ve vücudumuzun şok edici bir duruma karşı tepkisidir. Devam ederse bazı kişilerde psikiyatrik patolojiye dahi dönüşebilir. Peki ruhsal travma nasıl anlaşılır? Duygusal travma nasıl iyileşir? Atlatamayacak mıyım?

Özet


Duygusal travmalar ve etkileri 

Duygusal şok nedir?

Duygusal şok yaşadığımızda, duygularımızla yüzleşmek ve nasıl hissettiğimizi anlamak zordur. Genellikle bizi tamamen bunaltan travmatik bir olayı takip eder. Doğal afetler, yas, ayrılık, aile içi çatışma, kaza, taciz, duygusal istismar (bakınız; narsist sapkınlık kurbanı olmak), cinsel şiddet vb. olabilir. 

Genellikle psikolojik travmaya dönüşen bu olumsuz olayı hatırlatan veya olayın tekrar yaşanmaşına neden olacak bir durumda travmatik stres kişiye kalıcı hasarlar verebilir. Duygusal şokun etkileri vardır ve kontrol edilmezse patolojiye dönüşebilir.

🧠 Genellikle travmatik duygusal şok birkaç saatten birkaç güne kadar sürer. Şok belirtileri olaydan sonra en az bir ay devam ederse buna travma sonrası stres bozukluğu denir. Psikiyatristler, şok durumunun kronikleşebileceğini ve diğer patolojilerin ortaya çıkmasıyla karmaşık hale gelebileceğini açıklıyor. Duygudurum bozuklukları, narsisizm, bipolar bozukluk, alkol bağımlılığı ve depresyona kadar uzanabilecek bir çok sonuca neden olabiliyor.

Travmatik bir duygusal şok nasıl anlaşılır?

Travmatik bir olay yaşadığımızda vücudumuz büyük miktarda stres hormonu salgılayacaktır. İkincisi, bu durum 3 ana reaksiyon tipine neden olabilir. 

  • Önce bir dinginlik, eylemsizlik şoktayız ve şaşkınlıktan donuyoruz. 
  • Sonra kaçış, inkar veya reddetme. Çünkü durumu anlamıyoruz. Zihnimizin sınırlarını zorlayan bir deneyim yaşadık. 
  • Ve son olarak rahatsız edici tepkiler. Kafamız karışmış, yönünü şaşırmış, hatta şiddet içeren veya saygısız bir şekilde davranırken kendimizi buluyoruz.

Bu davranışlara ek olarak, genellikle fiziksel tepkiler ve belirtiler de vardır. Kişiden kişiye değişebilir ve birden fazla olabilir.

Duygusal travma sonrası tepkilere örnek olarak;

  • Nefes darlığı,
  • terleme,
  • çarpıntı
  • Sindirim sistemi rahatsızlıkları,
  • titreme ve kekeleme,
  • Ağlama krizi,
  • Depresif ve umutsuz hissetmek,
  • Uykuya dalmakta zorluk,
  • Deri döküntüsü,
  • Utanç ve suçluluk duygusu,
  • Ağrı veya sancı
  • Kafa karışıklığı.

Duygusal travma nasıl atlatılır?

Ne yapmalı ?

Özellikle travmatik bir olaydan geçtiğinizde kendinize iyi bakmak veya iyi davranmak kolay değildir. Acılarımıza ve olumsuz duygularımıza o kadar dalmışızdır ki, yardım almamız gerektiğinin farkına varmamız zaman alabilir. Bu nedenle, duygusal bir şokun yönetimi, iyi çevrelenmiş olmak gibi farklı temellere dayanır. 

Bizi seven insanlar bir değişiklik olduğunu ve travmatik bir şeyimiz olduğunu göreceklerdir. Belirtiler, durumunuzdaki veya kişiliğinizdeki bir değişikliğin farkında olmanızı sağlar.

Ve hepsinden önemlisi de inkar aşamasını atlatmaktır. Bizi travmatize eden şeyi sözlü olarak ifade edebilmeliyiz. 

Semptomların hala mevcut olduğunu görürseniz, bir psikolog ile görüşmek gerekir. Ancak şoktan bahsetmenin ötesinde, travmanın üstesinden gelmemize yardımcı olabilecek yöntemler var.

Hangi tedaviye başvurmalı?

Duygusal şok için en uygun tedavi EMDR'dir (göz hareketleriyle duyarsızlaştırma ve yeniden işleme). 1987 yılında Francine Shapiro tarafından keşfedilen ve WHO tarafından tanınan bir teknik. EMDR, bilinçsiz savunmaları azaltmak için görsel (genellikle göz hareketi) veya sesli uyaranlarla dikkatimizi çeker. Bu yöntem, psişik şok sırasında yaşanan duyguları anlamayı mümkün kılacaktır. Bu egzersizi yaparak, ilerleyebileceğiz ve travmatik anıyı duygusal olarak yeniden yaşamayacağız.

➡ EMDR tek başına yapılmaz, bir terapistin yapması gerekir. Bu nedenle travmatik bir olay yaşadıysanız bir sağlık uzmanına danışmanız önemlidir.

Ayrıca BDT’de başvurabileceğiniz diğer bir terapi yöntemidir. Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) birçok çeşitli hastalığı tedavi etmek için kullanılan bir tür konuşma terapisidir. Hakim olamadığınız olumsuz düşünce, duygu ve davranışlar hayat kalitenizi düşürüyor ise bunları ortaya çıkaran nedenleri ve kalıpları daha iyi anlamak ve kavramak için bilişsel davranışçı terapi oldukça etkili ve bir çok psikoloji uzmanı tarafından benimsenmiş bir yöntem. BDT ile terapist ve danışanın kısa süreli terapi seansları sonunda uzun süreli bir sağlıklı ruh haline kavuşması mümkündür.

Yazar notu: destek almak gerek

Duygusal bir şok tedavi gerektirir ve bu tedavi ne kadar hızlı olursa, kronik bir psikiyatrik durum geliştirme riski o kadar düşük olur.
🤗"KENDİNİ DİNLE, KABUL ET VE MUTLU OL! HEMEN ŞİMDİ, BAŞLA..."

#BornToBeMe


Kaleme alan Gözde , Wengood yazarı

🍂Modern zamanlarda bir adet romantik.

En yeni makaleler

Emzirmek istemiyorum | Emzirmek istemeyen anne olmak

Sütüm var, ama ben emzirmek istemiyorum. Hemen aklınıza “neden ki?” sorusu geldi biliyorum. Kimileriniz ise daha baştan “Sütün varken neden evladından sakınıyorsun!” diye yapıştırdı lafı! Nedenini merak edenler de, eğer bu soruyu yaptığımın iyi anneliğe sığıp sığmadığı konusunda bir karara varmak için soruyorsa, merak etmeyin, hangi seçimi yaparsa yapsın, anne hep yeterince anne olacak. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) 6 aya kadar emzirmeyi öneriyor ve bu konuda fikri olan herkes onlardan taraf görünüyor. Öte yandan emzirmek istemeyen anne de olabilir! Emzirmek istemiyorum, ve iyi bir anne olduğumu düşünüyorum çünkü bebeğim sağlıklı ve mutlu.

Başarı nedir? | Başarılı olmak isterken kendini ıskalama!

Toplumumuzun başarı ve güce taptığı bir zamanda, hepimiz takdir görme ve başarlı olma hayalleri kurarız, peki bu yolda kalmayı nasıl başarabiliriz? Ayaklarınız yere basarak başarıyı kovalamak için nelere ihtiyaç var? Başarı için taviz vermek zorunda mıyız? Başarının tanımı nedir? Değerlerini ve bütün varlığını inkar etmeden başarıyı yakalamak mümkün mül? Her şeyi başarmak zorunda mısın? Attığın taş ürküttüğün kuşa değiyor mu? Başarılı hissetmek ve başarısız hissetmek hakkında konuşuyoruz!

Bacakta selülit VS Mayo | Selülitli kadınlar için tüyo!

Selülitli bacak ve plaj imtihanı! Merak etme, sadece sana özel değil. Selülitli bölgeye ne iyi gelir?, selülit oluşumuna engel olan 5 besin! başlıklı internet makalelerini az dolaşmadık hepimiz! Biliyor musun, cilt yüzeyindeki bu ‘portakal kabuğu’ görünümü olarak bilinen selülit, kadınların % 80-90’ında görülüyor, zaten. Yani selülit görünümünde kız kardeşler birbirimizi darlayacağımıza gelin, yaz aylarında, mayo ve bikini giydiğimizde bu yağ dokusunu nasıl saklayabileceğimiz hakkında birbirimize tüyolar verelim. "Selülit küçük bir sivilce gibidir, ya kabul ederiz ya da kamufle etmek için hileler kullanırız!

Overthinking | Bir overthinker için el kitabı!

Fazla düşünme sorunu ve bu sorunla nasıl başa çıkılır, aşırı düşünmek nasıl kontrol altına alınır üzerine okuduğum en kapsamlı ve en kadın dostu kaynak, Susan Nolen-Hoeksema tarafından yazılan "Çok Düşünen Kadınlar" kitabıydı. Overthinking kavramı gün ışığına çıktığından beri, en kötüsünü hayal ederek geçirdiğim saatler, tek kelimeyle, durumları baş ağrısı sebebine çevirdiğim anları gözden geçirdim. Overthinking ne demek? Bir overthinker neden aşırı düşünür? ve aşırı düşünmekten nasıl kurtulur? biz bize konuşuyoruz! Hey, overthinker! Merak etme bu yazı sana yardımcı olacak!

(Okyanus Fobisi) Talassofobi nedir? Talassofobi testi yap!

Engin denizlerin, okyanusların fotoğraflarının, derin su kütlelerinin kimileri için korku verici olduğu aklınıza gelir miydi bilmiyoruz ama böyle bir korku var ve hatta en spesifik fobilerden biri bile denebilir. Böyle bir durum gerçekten de var ve sandığınızdan daha fazla insan bu fobiye sahip. Talassofobi tanım olarak deniz ve okyanus gibi engin su kütlelerinden korkma durumu olarak biliniyor. Yaz tatillerini, mavi yolculukları bırakın masmavi okyanus manzaralarına bakmayı dahi size zehir eden bu korku hakkında daha fazla bilgi yazının devamında! Okyanus korkusu nasıl tetiklenir? Okyanus korkusu nasıl geçer? Okyanus korkum olup olmadığını nasıl test edebilirim?

Kendinden şüphe etmene neden olan 16 gaslighting cümlesi

Gaslighting, aşırıya kaçıldığında kurbanları gerçeklik algılarını sorgulamaya ve akıllarını kaybettiklerine inandıkları noktaya kadar zorlamaya iten bir duygusal manipülasyon biçimidir. Şimdi, bu duygusal istismar yöntemi romantik ilişkilerde sıklıkla ortaya çıksa da, yalnızca aşka özgü değildir. İş hayatı, arkadaş çevresi, akrabalar da farkında olmasa da bunu yapabiliyor. Gaslighting belirtilerini tespit etmek her zaman kolay değildir, çünkü bu bir tür gizli duygusal istismar olarak kalır. Bu yüzden sadece bir uyarı olarak, bunlardan herhangi birini duyarsanız, sınırlarınızı korumanız gerektiğini bilin.

Gaslighter, narsist sapkınlar onun yanında masum kalır

Bu yazı bir toksik manipülasyonun ve psikolojik şiddetin yani bir gashlighter’ın kurbanının öyküsünü içerir. Gaslighting yani "sanrıya zorlama" en manipülatif psikolojik şiddet türlerindendir. Hafıza, algı ve akıl sağlığını sorgulayıp irdelemeye iten bir çeşit kötü yönlendirme olarak tanımlanabilir. Tecrübe ile sabit, kişi kendisini ve duygusal olarak maruz kaldıklarını gerçeklik algısı ortadan kalktığı için bir türlü çözümleyemezken, şiddete uğrayan kurban kontrol altında tutmaya çalışılarak uzun süre etkisinden çıkılamayan bir mağduriyete sebebiyet verir. Gaslighting kadına yönelik şiddet ve aile içi şiddet vakalarında sıklıkla görülen bir tür. Kendinizden şüphe etmeye başladıysanız, gelin size kendi yaşadıklarımı anlatayım.

Mentör ve kariyer koçu Özlem Şen

Merhaba ben Özlem Şen, yaşam boyu öğrenci olmaktan o kadar keyif alıyorum ki kendi öğrendiğim doğruları öğretme çabasının çok çok ötesinde; insanların kafasında bir soru işareti oluşturabilir miyim, kendini ve potansiyelini fark ettirebilir miyim, bir dönüşüme ve gelişime yol açabilir miyim bakış açısı ile ‘dönüşüm ve gelişim mentorlüğü’ yapmaya çalışıyorum.

Kadından güler yüz beklemek niye? Canım isterse gülerim!

Benim aslında sorun olmayan bir sorunum var. Güler yüzlü bir insan değilim. Güler yüzlü olmak bir zorunluluk mu? Bence güler yüzlü olmamak gayet normal; yüzümü illa güldürmeyen duygularım ve fikirlerim var, o kadar! “Erkekler, güler yüzlü kadın sever”, “Kadın dediğin güler yüzlü olur.”, “Öyle asık suratlı olursan, seni beğenmezler”... Bana her şeyi yakıp yıkma isteği veren bir şey varsa o da bu tür seksist yaklaşım ve dayatmalar. Kadınlara yönelik bu dayatmalara artık tahammül edemiyorum. Bize gülümsememizi söylemeyi bırakın! Veya kahkaha atarken nelere dikkat etmemiz gerektiğini söylemeyi! Kadın ve güler yüz beklemek: neden cinsiyetçi bir yaklaşım?

Aslı Gülaydın: yoga ve mindfulness

Merhaba, hoşgeldiniz 🕉️ Ben Aslı. Yoga hocasıyım. Pozları, pozlarla ilgili ipuçlarını, yogayı ve onunla kurduğum ilişkiden doğanları anlatıyorum bir süredir.

Bizi takip edin!

Sosyal medya hesaplarımızı takip etmeyi unutmayın! Böylece yeni makalelerimizden anında haberdar olabilirsiniz!