Bipolar bozukluk: nedir ve ne yapmalı?

tarihinde Damla , Wengood yazarı tarafından güncellendi

Aşırı mutluluk, derin üzüntü, coşkulu sevinç, kaygılar… Bunların hepsi bipolar bozukluktan muzdarip bir insanın yaşayabileceği çelişkili duygulardır. Bu ruhsal bozukluk, depresif ve manik dönemlerle kendini gösterir. İki kutupluluğu oluşturan iki evreyi yönetmek kolay değildir. Bu bozukluğun ayırt edici özelliği nedir? Bipolar kişi nasıl davranır?

Bipolar bozukluk: nedir ve ne yapmalı?
Özet

Bipolar bozukluk nedir?

Bir zamanlar manik-depresif psikoz olarak bilinen bipolar bozukluk, duygudurum değişikliklerine neden olan uzun vadeli bir ruhsal bozukluktur. Bu bozukluk farklı şekillerde görülebilir ancak en yaygın olanı, iki dönemin arasında gidip gelmektir:

● ⤴️ Manik dönem : Bu evrede kişi son derece aktif, hatta huzursuz ve coşkuludur. Bu sebeple akıllarında pek çok proje belirir. Dikkat! Bu süre zarfında sinirli de olabilirler.

● ⤵️Depresif dönem: Bipolar bozukluğu olan kişi, büyük bir üzüntü yaşar ve aktif olma isteğini tamamen kaybeder. Çoğu zaman içine kapanır. Bu iki evre arasında ruh hali normale dönebilir, buna remisyon aralıkları denir.

Bu kronik duygudurum bozukluğunun Türkiye’de ortalama başlangıç yaşı 23-28 yaş aralığı olarak belirlenmiştir. Yine Türkiye'de istatistiklere göre bipolar bozukluğun toplumda görülme sıklığı yüzde beştir.

Bipolar bozukluğun sebepleri

Bu bozukluk, sebepleri gibi kendisi de çok faktörlü olan, karmaşık patolojidir. Bu yüzden bu ruhsal bozukluğun ortaya çıkış sebeplerini kesin olarak belirlemek zordur. Genetik, biyolojik ve psikolojik faktörler gibi pek faktör neden olabilir.

Genetik faktörler söz konusuysa: Aile üyelerinden birinde bu bozukluk mevcutsa kişinin bu bozukluğu geliştirme ihtimali 10 kat daha fazladır. 

Biyolojik faktörlere gelince; yapılan çalışmalar, bipolar hastaların beyninde nerotransmitter seviyesinde anormallikler olduğunu ortaya koymaktadır. Bunlar, norepinefrin ve serotonin iletiminden sorumludur. 

Ayrıca sevilen birini kaybetmek gibi duygusal şoklar da psikolojik anlamda tetikleyici bir faktör olabilir.

Bipolar bozukluğun belirtileri

Manik veya depresif olmak üzere epizoda bağlı olarak semptomlar son derece değişken olur. Bipolar kişi, mani veya depresif dönemlerinde çok farklı davranacaktır.

Mani evresinde bipolar semptomlar:

  • mutluluk hissi ve çok yoğun zevk veya tam tersine aşırı sinirlilik;
  • hiperaktivite, huzursuzluk ve taşkın enerji;
  • yücelik fikri (aşırı özgüven, narsist duygular gibi);
  • konuşma hızında artış (kişi durmadan konuşur, söz keser vb.);
  • meslek, okul, sosyal veya aile faaliyetlerinde önemli ölçüde artış;
  • uyku ihtiyacında azalma (örneğin sadece 3 ila 4 saat uyku);
  • düşüncenin hızlanması (kişi bazen fikirlerinin içinde kaybolabilir);
  • muhakeme yapamama;
  • önemli ölçüde dikkat dağınıklığı (dikkatini verememe, dürtüsel alışverişler vb.).

Depresyon evresinde bipolar semptomlar:

  • yorgunluk;
  • enerji eksikliği veya önemli ölçüde huzursuzluk;
  • uyku bozuklukları: kişi çok fazla veya çok az uyur;
  • kilo kaybı veya kilo alma;
  • libido azalması veya kaybı;
  • baş ağrısı, sırt ağrısı veya mide ağrısı;
  • yoğun üzüntü;
  • suçluluk veya başarısızlık hissi;
  • özgüven kaybı;
  • yapılan işe konsantre olmakta zorluk;
  • karar vermede zorluk;
  • intihar düşünceleri

Buna ek olarak, depresif belirtiler yaşayan kişi gerçeklikle bağını kaybedebilir ve psikotik bozukluklar yaşayabilir. Örneğin sesler duyabilir veya sanrılı fikirlere kapılabilir ve paranoya yaşayabilir. Bu nedenle bipolar bozukluğun stabil tutulabilmesi ve hastanın iyiliği için mutlaka tedaviye başlanmalıdır.

Bipolar bozukluk için olası tedavi yöntemleri nelerdir?

İlaç tedavileri

Lityum veya nöroregülatörler gibi, psikiyatristlerin gitgide daha sık reçete ettikleri duygudurum dengeleyiciler kullanılabilir. Bipolar bozukluğu olan hastalar ayrıca anksiyete tedavisinde kullanılan ilaçlar, uyku hapları veya antipsikotikler sayesinde yaşadıkları zorluklarla daha iyi baş edebilir. Duygudurum düzenleyiciler ve antidepresanlar, beyindeki kimyasal dengeyi yeniden sağlayan ilaçlardır. Fiziksel semptomların yoğunluğunu azaltırlar ve etkilerini şu alanlarda gösterirler:

  • duygular;
  • hafıza;
  • konsantrasyon.

Psikoterapi

Bipolar kişiler ayrıca grup terapisine, psikanalize, psikoterapiye, konuşma gruplarına ve hatta hipnoz seanslarına da başvurabilirler. Bipolar bozukluğu olan kişiler için en uygun ve etkili takip, bilişsel davranışçı terapidir (BDT). Bu terapi türü, kişinin sorunlu düşünce ve davranışlarını değiştirmeyi ve bunların yerine gerçeğe uygun düşünce ve tepkileri kazandırmayı amaçlar. Aynı zamanda kişinin, dengesini yeniden bulmasını sağlayacak adaptasyon stratejilerini uygulamaya koymasına yardımcı olur.

🧐 Ücretsiz psikolojik danışmanlık mümkün mü?

Bipolar bir insanla yaşam

Ruh halinde böyle güçlü dalgalanmalar yaşayan birinin yakınında olmak kolay değil. Elbette kişiyi dinlemek ve desteklemek gerekir ama kendinizi de ihmal etmemelisiniz. Kendinize zaman ayırmanız veya yeni fikirler edinmenizi sağlayacak aktivitelerle uğraşmanız önemlidir.

Yakınınızın hastalığı kendi ruh sağlığını etkiliyorsa profesyonel yardım almak gerekir. Bu bozukluğun aile fertleri veya partner üzerinde birçok yansıması vardır. Çiftin yaşadığı iki kutupluluk, ilişkiyi son derece kırılgan hale getirebilir. Bu sebeple bipolar kişinin veya çevresinin yanında olmak gerekir.

Bu makale de ilginizi çekebilir: Bipolar bozukluk ve romantik ilişkiler! 

Editörün görüşü: Psikiyatrik takibi psikolojik takiple birleştirin

Kendiniz veya sevdiğiniz biri hakkında en ufak bir şüpheye düştüğünüz takdirde bir psikiyatriste danışmaktan çekinmemelisiniz. Danışacağınız doktor, hastalığı tespit edebilir ve bipolar bozukluğa uygun tedaviyi önerebilir. Sonrasında bilişsel davranışçı tedaviye yönelerek (veya yakınımızı buna yönlendirerek) psikolojik takibe başlanabilir. Bu, hafife alınmaması gereken ve bir uzmana görünmeyi gerektiren bir ruhsal bozukluktur.

🤗"KENDİNİ DİNLE, KABUL ET VE MUTLU OL! HEMEN ŞİMDİ, BAŞLA..."
#BornToBeMe


Kaleme alan Damla , Wengood yazarı

Kahkahası ile meşhur, hayatı olabildiğince tiye alan birisi... Sloganı: aslında çok basit... Ne istiyor: Herşeyin çok ciddiye alınmadığı ve hayat sevincinin esas alındığı bir dünya...

En yeni makaleler

Sağlıklı iletişim nedir? Temel koşulları nelerdir?

Birisi ile iyi geçinmek, her zaman sağlıklı iletişim kurduğunuz anlamına mı gelir? Bence bu mümkün değil. Sağlıklı iletişim dediğimiz tarafların kendilerini özgürce ifade edebildikleri bir alandır bence. İletişim süreci iletişim kurarken kendimizi ne kadar doğru ifade ettiğimiz ile doğrudan ilişkilidir. Etkili iletişim kurmanız için bir çok teknik mevcut elbette, ancak biz bugün sağlıklı iletişim kurmanın temel koşullarından bahsedeceğiz. Daha bireysel bir bakış açısıyla kendimizi ifade edebilmenin önemini vurgulayacağız. Çünkü sağlıklı iletişimin temel koşullarını farkında olmak ilişkilerimizi kurmak için de oldukça önemlidir.

Control freak hastalığı | Kontrol deliliği nasıl aşılır?

Hayatınızda olup bitenler gibi çevrenizde olup biten şeyleri de kontrol ettiğinizi mi fark ediyorsunuz? İşler beklediğiniz gibi gitmediğinde panik atak, aniden sinirlenme, huzursuzluk veya alınganlık? Bir control freak söz konusu olduğu zaman stres ve kontrol etme veya yönetme takıntısı hem (farketmese de) kişiyi hem de çevresindekileri yorar. Kontrol takıntısına sahip olduğunu düşünüyorsan doğru yerdesin! Control freak hastalığı nedir? Hayatınızı nasıl etkiler? Olumlu ve olumsuz yanları nelerdir? Hepsini fark etmenize yardımcı olacak bir içerikle karşınızdayım.

İhanet nedir? Kazık yediğinizde tavrınız ne olmalı?

İster arkadaştan gelsin ister sevgiliden, ihanet son derece acı vericidir. Özellikle de yakın insanlardan geliyorsa... Kazık yemek, hayal kırıklığı, öfke, haksızlığa uğramışlık gibi çok yoğun ve olumsuz duyguları tetikler, dolayısıyla sağlıklı düşünmek zorlaşır. Kendinizi ve özgüveninizi yeniden nasıl inşa edebilirsiniz? İhanete uğradıktan sonra bu zorlukların üstesinden gelmek için 5 ipucumuz.

Dişil enerji nedir? Dişil enerjiyi yükseltme yolları

İnsanlar da dahil olmak üzere evrendeki enerji dengesinin oluşturduğu "bütünün" her bir parçasında dişil ve eril enerji mevcuttur. Günümüzün yaşam koşulları, tatmin olma hissimizi başarı, güç ve paraya odakladığı için, biz kadınlar farkında olmadan "eril enerjiye" kapılıyor ve dişil enerjimizi bastırabiliyoruz. Dişil enerji hayatın akışına uyum sağlama ve yaratıcı yönünü kucaklamayı temsil eder. Aynı zamanda duygularımızın ve sezgilerimizin yansıması olarak kabul edilir. Duygularımızın ve sezgilerimizin yansıması olarak kabul gören dişil enerjiyi yükseltmek içsel sürecimiz ile uyum sağlamak ve ruhu beslemek ve yaşam enerjisini yeniden uyandırmak için çok önemli.

Cinsel fanteziler & Psikoloji | Sex fantezileri bize ne söyler?

Hepimizin, sahip olduğumuz hayal dünyasında cinsel fantezileri vardır. Cinsel yaşam her ne kadar toplumumuzda tabu olarak görülse de kişide cinsel uyarılmayı tetikleyen fantezilerin olması gayet normal ve sağlıklı. Kişinin hayal ve zevk dünyasına kalmış olan bu fanteziler kişiden kişiye değişse de, bir takım yaygın cinsel fanteziler mevcut. Çünkü cinsel fantezilerin çoğu aslında psikolojik ihtiyaçlarla ilişkili. Ait olmak, sahip olmak, beğenilmek, arzu ve heyecan... Bu yazıda en yaygın 9 cinsel fantezi ve psikolojik açıklamaları var.

En Yaygın Sex Fantezileri | 7 cinsel fantezi kategorisi

Öncelikle sex fantezileri tamamen normaldir. Herkesin cinsel fantezileri olduğunu söyleyerek söze başlayalım. Evet, tüm insanların cinsel isteği bulunur ve tabu olan cinsel istekler maalesef çok dile getirilmese de herkes bu alanda fantezilere kapılır. Kimileri tarafından sapkınlık olarak kabul görse de herkesin cinselliğini keşfetme arzusu vardır ve bu bir özgürlüktür. Golden shower, oral seks cunnilingus, BDSM sahneleri, kostümler, eş değiştirmeler, partnerin üstüne başına boşalmak, grup seks partileri... yanaklarınız yeterince kızardıysa ve gözleriniz büyümeye başladıysa tabusuz sansürsüz, önyargısız, cinsel fanteziler dünyasına kısa bir bakış atalım kendimizi her yönümüzle keşfedip kabul etmeye hazırlanalım.

Ayna teorisi nedir? Psikolojide ayna etkisi

Jacques Lacan’ın ayna teorisine göre, kimliğimizi karşımızdaki kişinin üzerinden yansıtarak inşa ederiz. Dolayısıyla, karşımızdaki insanın sevip sevmediğimiz özellikleri kendi kişiliğimize ait sevdiğimiz ya da sevmediğimiz özelliklerinin yansımaları anlamına gelir. Ayna etkisi, ayna nöronlar sayesinde empati kurmanın bir yolu iken aynı zamanda savunma mekanizması olarak da işlev görebilmekte. Lacan' a göre ayna etkisini anlamak ve bu kavramı bilinçli şekilde kullanmak, günlük ilişkilerimizi önemli bir ölçüde etkileyebilir.

Yetişkinlerde parmak emmenin nedenleri ve tedavisi

3-4 yaşlarına kadar normal parmak emmek normal kabul edilirken, parmak emme alışkanlığına sahip bir yetişkin için bu durum anormal, tuhaf ve patolojik kabu edilebilmekte. Peki neden bazı yetişkinler parmak emmeye devam ediyor? Gelen yanıtlardan biri şöyle; “Ben stresli olduğumda, başparmağımı emerek kendimi bırakıp çocukluğuma geri dönmeme izin veriyorum. Beni görüp şaşıranlar, utanacak bir şeyim olduğunu düşüntürtüyor bana…”. İkna oldunuz mu? Gelin ileriki yaşlarda parmak emme davranışı üzerine biraz konuşalım.

Mesajına cevap vermiyorsa ne yapmalı?

Birinin gönderdiğiniz mesaja cevap vermemesi veya geç cevap vermesi "ben önemli değilim" gibi hissettirebilir. Şu anda bence eskisinden çok daha yaygın bir davranış bu. WhatsApp'ta mavi tik, son görülme, ve hatta yanıtın geleceğini gösteren küçük noktaları bile gördünüz ama sonra hiçbir şey olmadan ortadan kayboldular... Ama neden? Neden mesajıma cevap vermiyor? Bu olayı bu kadar kişiselleştirmemek için size bazı ipuçlarım var...

İyi hissetmek için sosyal medyada da sana eşlik edelim mi?

Psikologlar ve Koçlar ile buluşmalardan oluşan RDV Coaching serisini takip edin!

🎧 Spotify

İşe gidip gelirken, yürüyüşe çıkarken, yemek yaparken veya yerken, uyumadan önce veya sabah kahvaltıya eşlik etsin diye... Kendinle biraz kaliteli vakit geçirmek için koçlarla ve psikologlarla her hafta işlediğimiz konuları takip et!

Spotify üzerinden RDV Coaching serimizi Podcast şeklinde takip edebilirsiniz!

🎥 Youtube

Youtube'da boş boş dolanmaktan bıkanlara müjde! Kanala 💜abone ol , 🔔 bildirim zilini aç ve tabii, 👍videoları beğenmeyi ve ✍🏻 bize yorumlardan ulaşmayı unutma!

RDVCoaching serisi video hali!

Ve daha fazlası... Örneğin; Aslı ile Yoga seansları

Ayrıca dergide olup bitenleri Instagram ve Pinterest üzerinden sürekli paylaşıyoruz!

Dergide neler olup bittiğini sosyal medya paylaşımlarımızdan da takip edebilirsin! En sevilen içerikler, günlük mutluluk, destek ve motivasyon dozları! Kısacası kız kardeşlerin asla kaçırmaması gerekenler!

Instagram📸

📍Pinterest