BDT: Bilişsel Davranışçı Terapi üzerine bir zoom çalışması

Depresyon, travma sonrası stres, kişilik bozuklukları, fobi, obsesif kompülsif bozukluk hatta yeme bozukluğu… Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) birçok çeşitli hastalığı tedavi etmek için kullanılan bir tür konuşma terapisidir. Hakim olamadığınız olumsuz düşünce, duygu ve davranışlar hayat kalitenizi düşürüyor ise bunları ortaya çıkaran nedenleri ve kalıpları daha iyi anlamak ve kavramak için bilişsel davranışçı terapi oldukça etkili ve bir çok psikoloji uzmanı tarafından benimsenmiş bir yöntem. BDT ile terapist ve danışanın kısa süreli terapi seansları sonunda uzun süreli bir sağlıklı ruh haline kavuşması mümkün.

Özet

Terapi türünün ve uzman yaklaşımının terapi sürecinden ne kadar verim alınacağının belirleyicisi olduğunu varsayarsak bu makale kendiniz için en uygun tedavi yöntemlerini araştırırken iken size ışık tutacak. 

Bugün mercek altında olan; bilişsel davranışçı terapilerde yaklaşım ve yöntem. Bilişsel davranışçı terapinin önemli özelliklerinden tutun ev ödevleri, terapi süresine kadar genel bir bakış atmaya hazır mısınız?

Bilişsel Davranışçı Terapi nedir?

Bilişsel teoriye göre çocukluk çağındaki deneyimler öğrenme yoluyla bazı temel düşünce, varsayım ve inanç sistemlerinin oluşmasına neden olur. Yani, bilişsel davranışçı terapi duygular, düşünce ve inançlar ile davranışlar ve ortaya çıkan durumlar arasında güçlü bir bağlantı olduğunu varsayar. Bu otomatik düşüncelere kapılarak hislerimiz ve eylemlerimiz etkilenebilir der.

bilişsel teori resimli anlatım

Hastanın geçmişini inceleyerek, onun bilinçaltında yer alan ve “şimdi ve burada” mevcut sorunların kaynağındaki mekanizmaları belirleme yolu ile terapi sonunda yeni, daha faydalı ve uygun davranışlar uygulayarak bunların üstesinden gelmesine çalışılır. Kısacası BDT düşüncelerimizi dolayısıyla perspektifimizi etkileyen kötü yolları saptayarak olumsuz döngüleri ve olumsuz düşüncelerin kırılması çalışmasıdır.  

Tedavide danışan kişi ile terapist çeşitli sorunları belirlemek ve anlamak için, iyileşmeyi hedef alan bir işbirliği içinde düşünce, duygu ve davranışlar arasındaki ilişkiler konusunda çalışırlar. Bu tedavi yaklaşımında tedavi süresi oldukça kısadır. Genellikle "şimdi ve burada" üzerine, yani o anda güncel olarak kişide sıkıntı yaratan sorunlar üzerine odaklanır. Çeşitli hastalıkların yaşamı kısıtlayan etkileri hastayla birlikte saptanır ve bireyin hastalığı nedeniyle yapamadığı çeşitli aktiviteler tedavideki hedefler olarak belirlenir ve tedavi sonunda hastalığın yaşam alanlarında oluşturduğu kısıtlanmalar ortadan kaldırılarak yaşam kalitesinin iyileştirilmesi amaçlanır.


bilişsel davranışçı terapi seansı

“Duygusal düşünme, insanlar arasında yaygın bir hata, bu da, sizin hislerinizden dolayı bir şeyin doğru olduğunu sandığınız anlamına geliyor. Yapılan çalışmalarda insanların bilişsel davranışçı terapiyi bıraksa bile, gelişmeye devam ettiklerini gördük, çünkü artık davranışsal ve düşünsel olarak beyinleri daha farklı çalışıyor.”

Danışman Klinik Psikolog Dr. Jennifer Wild


Bilişsel davranışçı terapi kime uygulanır? Hangi hastalıkları tedavi edebilir?

Yukarıda da bahsettiğimiz gibi bilişsel davranışçı terapi ile çeşitli bozukluklar tedavi edilebilir:

Rahatsızlık içinde hisseden ve daha huzurlu, daha sağlıklı bir yaşam isteyen tüm insanlar, yetişkin, ergen veya çocuk, BDT tedavisine başvurabilir. Önemli olan, yeni davranışlar oluşturmak için seanslar sırasında ve seanslar arasında terapiyi takip etmeye hazır ve açık olmaktır.

Bilişsel davranışçı terapi nasıl uygulanır?

BDT, çoğunlukla bire bir olmak üzere bir terapist eşliğinde gerçekleşir. Bunlara kısa terapiler denir çünkü genellikle 10 ila 20 seans süresince devam edilir.

Uygulama, hastayı anlama ve rahatsızlığını tespit etme ile başlar, ardından özellikle olumsuz düşünce ve inançlarını, onunla ilişkili duyguları tanımlama ile devam eder ve böylelikle hastalığı tedavi etmeyi içerir.

Amaç, yeni bir düşünme ve davranış biçimi oluşturmaktır. Bunun için terapist, hastasına terapide öğrendiklerini günlük hayatta uygulayabilmesi için bir takım egzersizler verebilir. Bu küçük ev ödevleri hastanın yeni düşünce ve davranış biçimini oturtabilmesi için önemlidir.

Örneğin, bir fobi ele alındığında, terapist, korku nesnesi ile bireyi, yapıcı ve ilerleyici bir yaklaşım ile bir şekilde yüzleştirmeye çalışacaktır. İlk seanslarda terapist eşliğinde gerçekleşen bu korku ile yüzleşme çalışmaları ilerleyen dönemde hasta hazır olduğunda kendi kendine fobisi ile ilgili duygu ve düşünceleriyle başa çıkmayı öğrenir.

Kaynak

Türkiye Psikiyatri Derneği

Kahkahası ile meşhur, hayatı olabildiğince tiye alan birisi... Sloganı: aslında çok basit... Ne istiyor: Herşeyin çok ciddiye alınmadığı ve hayat sevincinin esas alındığı bir dünya...