Terk edilme korkusu: terkedilmişlik hissi

Sevdiklerinizi hayal kırıklığına uğratmaktan veya onları kaybetmekten ve yalnız kalmaktan korktuğunuz için her şeyi yapar, en olmayacak şeyleri bile göze alır mısınız? Bazen kendinizden fazlasıyla geçmiş olduğunuzu hissediyor musunuz? Muhtemelen terk edilme korkusundan müzdaripsiniz. Öyleyse bunu nasıl anlarız ve bu korkuyu nasıl yenebiliriz?

Özet:

Terk edilme korkusu aslında kişiyi ele geçiren irrasyonel bir duygudur ve farkına varılıp onarılmadığı takdirde kişiye farkına bile varmadan bir dizi kötü seçim yaptırabilir, yanlış ve toksik ilişki biçimlerine insanı hapsedebilir. 

Peki terkedilme korkusunu neler tetikler veya bu duyguyu nasıl yönetebiliriz?  

Terk edilme korkusu: nedir bu terkedilmişlik duygusu?

Terk edilme korkusunun kökeni çocuklukta yatmaktadır. Çocuklukta yaşadığımız birçok durum, üzerimizde iz bırakır. Çocuklukta başımızdan geçmiş bir ayrılık, terkediş, yer değiştirme, ihmal veya sevgisizlik durumu yetişkinlikte terkedilme korkusunu tetikler. Başka bir şehre taşınmak, boşanma, okul değişikliğine kadar birçok durum çocukta belli duygulara sebep olur, çünkü ortak bir eylem ve o eylemin taşıdığı duygu vardır; “terk” ve “kaygı”.

Yani terkedilme korkusu, sürekli güvensiz hissettiğiniz psikolojik bir haldir. Kişi sürekli ilgi ve şefkat arayışındadır, böylece içindeki boşluğu telafi etmek istemektedir.

Terk edilme korkusu: kendinizi test edin

Terkedilme korkusundan müzdarip olup olmadığını kişinin kendisinin takdir etmesi oldukça zordur. Kişi önceki deneyimlerinden nasıl etkilendiğinin farkında değilse ve inkar gibi savunma mekanizmaları kendini algılamasında engel oluyorsa, tespit etme ve iyileştirme görevi oldukça karmaşık hale gelecektir. Bu yarayı farkına varmak için kendinize karşı son derece dürüst olmalısınız.

Aşağıdaki iki şema terkedilme korkusu yaşanıyorsa geliştirilebilecek iki davranış şeması. Kendinizi test etmek için size yardımcı olacaktır.

1. Duygusal bağımlı şeması

Kaybetme korkusu nedeniyle karşınızdakine aşırı verici olmak ve onu kendi ihtiyaçlarından önce tutmak. Başkasına zarar vermekten kaçındığı için hayır demekte zorlanma ve sınır koyamama. Bu rasyonel olmayan cömertlik ve fedakarlık, bitmek bilmez bir sevilme ihtiyacını gizler. Yalnızlıktan korkmak ve ilgi ve şefkat görmek için deyim yerindeyse kendinden vazgeçmek.

2. Kaçınan veya reddeden şeması

Kendinizi her şeyden korumak istercesine ve dolayısıyla acı çekmemek için manipülatif ve soğuk davranmak. Terk edilmemek için başkalarıyla yakın ilişki kurmaktan kaçınmak hatta aşık olmaktan korkmak. Tek gecelik ilişkiler tercih etmek. Bağlanma boşluğunu doldurmak için alkol veya sigara gibi başka bağımlılıklar.

Genel olarak kuşku götürmez sinyaller veren bazı davranış tipleri ise şöyle; kendine çekilme, içine kapanma, saldırgan tavır, adaletsizlik hissi, çaresizlik ve güvensizlik, depresyon, derin kaygılar...

" Onun da bir gün bitebileceği korkusuyla mutluluktan kaçmak "

Terk edilme korkusu sizin için olduğu kadar sevdikleriniz için de çok ağır bir duygusal yüktür. Bu sürekli korku ve kaygı içinde yaşam, en çok kaçındığınız şeyin başınıza gelmesine yol açabilir, bunu unutmayın: bağımlı bir ilişki yaşamak ve sonrasında vazgeçilmek ve terkedilmek.

Terk edilme korkusu: semptomlar

  • Başkalarıyla tanışmak için gittikçe daha az çaba sarf etmek ve yalnızlık ile bir konfor alanı oluşturmak
  • Yakın ilişkiler kurmaktan çekinmek ve mahremiyet paylaşmakta zorlanmak
  • Gelecek için plan yapmakta güçlük çekme ve sözler vermekte tedirgin olmak
  • Ciddi romantik ilişkiler yaşayamama, potansiyel bir partner yerine arkadaşlarınıza öncelik verme

Terk edilme korkusu: nasıl başa çıkılır?

1. Bu korkunun kökenini bulun

Korkunun kökeni çoğunlukla çocuklukta başınızdan geçmiş bir ölüm, kayıp veya ebeveynlerde ayrılık, boşanma kaynaklı oluyor. Çocuklukta yaşanan bu travma yetişkin hayatınızı etkiliyor. Terk edilme korkun nerede başlamış olabilir ve böyle hissetmene neden olan şey nedir? O zamanki korkularının dayanağı nedir? Korkularının nerede ve nasıl başladıkları hakkında bir fikrin yoksa psikanaliz gibi terapi yöntemleri kişiliğindeki bu yarayı tespit etmek için yararlı olacaktır.  Eğer bütçeniz elverişli değil ise ilk etapta ücretsiz psikolojik destek imkanlarına başvurabilirsiniz. 

2. İlerlemenizi takip edebilmek adına başlıklar belirleyin

Duygularınızı yönetmek adına kendinize basit ve ulaşılabilir hedefler koymakta tereddüt etmeyin. Kaygı, endişe ve rahatsızlıklarınıza odaklanmak ve bunları deşmek yerine, partnerinizden ayrılırken sizi rahatlatabilecek bir takım bilgiler alın; son varış yeri, saat ve kimler eşlik edecek gibi. Bu bilgileri aldıktan sonra tatmin ve huzurlu hissetmek için kendinize hedef koyun, kendi kendinizi telkin etmeyi öğrenin.

3. Kendinizi sevmeyi öğrenin

Ayrılmak, bir çocuğun aklında tamamen sevilmemek ile eşdeğerdir. Beyni bu durumda kendisini suçlamıştır ve kendisini sevilmeye değer değilmiş gibi kodlamıştır. Tüm başarılarınızı ve kendinizle ilgili sevdiğiniz şeyleri listeleyin, özgüveninizi yeniden kazanın. Bir aynanın karşısına geçip kendinize iltifat edin! Artık yalnızlık konusunda endişelenmenize gerek kalmaması için kendi kendinizle geçirdiğiniz vaktin tadını çıkarın.

4. Durumla aranıza mesafe koyun

Kaçındığınız, korktuğunuz ve negatif olarak kodladığınız durumları dramadan arındırın. Bu durumları düşünün ve kendinizle bu konu hakkında konuşmayı öğrenin. Kendinize "Bu ilişkinin bitmesi o kadar kötü mü?" veya "Onsuz gerçekten yaşayamaz mıyım?" gibi doğru soruları sormalısınız. Belki de yepyeni bir hayata başlamak ve yalnız başınıza kalmak için tüm güç içinizdedir. 

Uzman görüşü - ağır bir bagaj

Terk edilme korkusu, ilişkilerimizi, özellikle romantik ilişkilerimizi karmaşıklaştırabilecek ağır bir bagaj.

"Terk edilme yarası" adlı kitabın yazarı Dr. Daniel Dufour şöyle diyor:
“Bu acının iki yanı var. Bir yandan partnerimizin beklediği kişi gibi olamama hissi, diğer yandan ayrılığın kaçınılmaz olduğu gerçeği. Ayrılık yaşandıktan sonra da korkumuzu tetikleyecek ve besleyecek bir başka neden karşımıza çıkmış oluyor."

Yine psikolog Andréa Filia'ya göre;
 "İlişkilerden kaçmak yerine tam tersine eşliklerden kaçınmayın, devam etmeniz, sorunun sorumluluğunu üstlenmeniz ve terk edilmiş olduğunuz için bir gün kendinizi affetmeniz için bir olanak olacak, dolayısıyla da sevilmeyi hak ettiğinizi görmenize ortam sağlayacaktır. "


Kaynak :

Beni Sev, Terk Etme - Yazar: Michelle Skeen, Çeviren: İpek Şenkal Ertürk, Burcu Kömürcü, Nağme Gör, Klinik Psikoloji Araştırmaları Derneği Yayınları, 2019, 144 s.

Kahkahası ile meşhur, hayatı olabildiğince tiye alan birisi... Sloganı: aslında çok basit... Ne istiyor: Herşeyin çok ciddiye alınmadığı ve hayat sevincinin esas alındığı bir dünya...

En yeni makaleler

Y Kuşağı, nedir? Y kuşağı “çalışan” özellikleri nelerdir?

31 yaşındayım, 90'ların başında doğdum, dolayısıyla Y kuşağının bir parçasıyım. Mesle...

Hemen oku

Yalnızlık neden olumlu olmasın? Kendinle kalmanın iyi yanları!

Bazıları ondan veba gibi kaçınıyor ama ben yalnızlığımı seviyorum. Ayrıca, yanılıyors...

Hemen oku

“Kendini boşlukta hissetmek”, bu his ne zaman geçecek?

Yaşama sevincini kaybetmek, artık hiçbir şey istememek, bu boşluk hissi ile alakalıdı...

Hemen oku

Yalnızlık ve boşluk hissi: nasıl başa çıkmalı?

Birbirimizi görmeden, farketmeden yan yana yaşayıp gidiyoruz. İlişkide veya sosyal ha...

Hemen oku

Uzaktan çalışma ve verimlilik: 7 altın kural

"Evden çalışma" da çalışmak anlamına gelir... Bütün zorluk burada yatmaktadır. Evin i...

Hemen oku

Beden olumlama hareketi: vücudumu olduğu gibi kabul ediyorum

Portakal kabuğu görünümünde bir cildim, selülitlerim, katlanan bir göbeğim hatta çatl...

Hemen oku

Durduk yere ağlamak: Sebepsizce ağlama isteği neden olur?

Sebep yokken, durduk yere ağlamak ruh haline bağlı olarak zaman zaman deneyimlenebili...

Hemen oku

Enneagram kişilik testi: kendini tanıma egzersizi

Daha mutlu ve huzurlu hissetmenin ilk şartı insanın kendisini tanıması ve kendi kişil...

Hemen oku

Psikolojik travma ve duygusal tepkiler: etkileri ve iyileşme

Sanırım hepimiz hayatımızın bir noktasında az çok travmatik olaylar yaşamışızdır. Ben...

Hemen oku

Neden seni tercih etmeliler? Mülakatta nasıl cevap vermelisin?

"Neden seni tercih etmeliyiz?" sorusunu mülakatlarda duyduğumda genelde donakalıyorum...

Hemen oku

Bizi takip edin!

Sosyal medya hesaplarımızı takip etmeyi unutmayın! Böylece yeni makalelerimizden anında haberdar olabilirsiniz!