Panik atak: belirtileri ve nedenleri

Kalbimin atışları hızlanıyor, boğazım kuruyor ve boğulma hissi olmadan nefes almak imkansız hale geliyor, neden? Cevap: panik düzeyde kaygı atağı veya panik atak. Size her şey kafanızın içinde gerçekleşiyor desem? Evet, elbette bu panik ataklar, aşırı endişe ve kaygı dolu düşüncelerin insan üzerinde oynadığı kötü oyunlardan kaynaklanıyor. Panik bozukluk sebebiyle gelen kaygı atakları kontrol edilmesi veya uzaklaştırması zor deneyimlerdir. Anksiyete atağının belirtileri ve nedenleri.

Özet:

Panik atak nedir? 

Temel özelliği, aniden ortaya çıkması olan ve zaman zaman tekrarlayan, insanı dehşet içinde bırakan yoğun sıkıntı, endişe ya da korku nöbetleri. Hastaların çoğu zaman “kriz” adını verdiği bu nöbetlere psikiyatristler PANİK ATAĞI diyor. Anksiyete nöbetlerinin tekrarlanmasına neden olan panik bozukluk ise ruhsal bir rahatsızlık olarak tanımlanır.

Anksiyete bozukluğundan, anksiyete belirtilerinden ve ruhsal travma sonrası gelişen paranoid kişilik bozukluğuna varabilen bu endişe hali ile başa çıkmak için yapılabileceklerden aşağıda bahsedeceğiz.

Panik atak belirtileri ve nedenleri nelerdir? 

anksiyete

Bir anksiyete atağını yatıştırmak için önemli olan, deyim yerindeyse, onu bir nevi evcilleştirebilmektir…

Panik atak belirtileri

Kaygı atağı ve anksiyete krizi, çoğu zaman, aniden meydana gelir. Çoğunlukla travmatik olayın ardından gelişen kaygı krizi ve paranoyak düşünceler birbiri ardına aniden kişiyi sarar. Ne olduğunu anlamak için zamanınız olmadan her şey birbirine bağlanır ve insanın kontrolünü kaybetmesine neden olur. Hatta bu yüzden kontrol bağımlılığı olan kişiler anksiyete ataklarına diğer insanlardan daha yatkındır.

Fiziksel semptomlar dakikalar içinde zirveye ulaşır ve tüm bu histeri ortalama yarım saat sürer. İyi haber şu ki, düzenli olarak çeşitli şartların sizi zorlamasıyla ortaya çıkan bu atakları tanımak ve bir gün geleceğini önceden sezip, anksiyete krizini uzaklaştırmayı başarmak hatta kaygılarınızdan özgürleşmek mümkün.

panik atak

Bu belirtiler kişiden kişiye veya bir anksiyeteden diğerine değişiklik gösterse de doğası gereği her zaman fiziksel ve psikolojik belirli semptomlara sebep olur. Anksiyete testi niteliğinde semptomlar listesi aşağıdaki gibidir.

Panik atak ve başlıca fiziksel belirtiler:

  • Kalp çarpıntısı. Bazı kişisel veriler, kişinin panik durumunda olup olmadığını bize söyler. Kalp atış hızında artış ve kalp ritminde bozukluk. Normal kalp atım sayısı dakikada 60 ile 100 arasında olmalıdır. Dakikada 100 atış veya üzeriinde bir ritim ve kalp atımında düzensizlik, doktor literatüründe taşikardi olarak geçer.
  • Nefes almakta zorlanma ve boğulma hissi. Bu durum çok basit bilimsel nedenlere dayanır. Paniklediğinizde hızla çok daha fazla nefes  alıp vermeye başlarsınız. Sonuç olarak, çok fazla karbondioksit birikimine neden olur ve oksijenden yoksun kalırsınız, dolayısıyla nefes alabilseniz dahi boğulma hissi ile karşı karşıya kalırsınız.
  • Göğüş sıkışması, göğüs kafesinde ağrı. Tüm vücudunuz gerildiğinden dolayı, gövde ve göğüs kafesiniz sıkışıyor gibi hissedersiniz.
  • Titreme. İstemsiz kasılmalardan kaynaklanan titremeler veya kas seğirmeleri. Bu durum korku ve endişe ile açıklanabilir.
  • Ani ter boşanması. Üşüme veya sıcak basması ile gelen terleme hissi. Bunun nedeni, o an yaşanan hormonal dengesizliktir.
  • Yoğun stres altında yaşandığı gibi midede düğümlenme ve kasık kısmında ağrı.
  • Mide bulantısı. Ani tuvalet ihtiyacı. Aynı şekilde kusma veya ishal de olunabilir.
  • Duyu hissinde değişiklik veya vücuttan kopuk hissetmek. Uyuşma veya iğne batması hissi, bulanık görme, göz kararması, ağız ve boğaz kuruluğu, kulak çınlaması.
  • Son olarak, bu bedensel değişimler ile gelen kontrol kaybı, baygınlık ve rahatsızlık hissi. Özellikle baş dönmesi hissedilebilir.

Psikolojik semptomlar: zihnimizin içinde neler olup bitiyor

Çünkü zihin, kaygı atağı sırasında, panik patlamasıyla bedensel belirtileri, sizinle beraber mantık yürütmekten daha fazla takip etme eğiliminde... Tüm bu fiziksel değişimler, kişiyi en kötü senaryoyu hayal etmeye yönlendiriyor. Kısır döngüyü besleyen şey de bu. Yani kendi kendini körükleyen bir endişe sarmalı:

  • Boğulma korkusu (nefes alma zorluğu)
  • Bayılma korkusu (baş dönmesi, uyuşma)
  • Kalp krizi geçirme korkusu (kalp atışında hızlanma ve ritminde düzensizlik, göğüs kafesinde sıkışma)
  • Delirme korkusu (Kontrolünü kaybetme ve soğukkanlılığını kaybetme)
  • Ölüm korkusu

Panik atak: nedenleri

Aniden gelse de kaza ile veya tesadüfen panik atak gerçekleşmez. Genellikle kaygı ve korkuların yoğun hissedildiği, tekrarlanan depresyon veya anksiyete derecesinin giderek arttığı bir dönemin ardından gelir. Endişe ve korkular eğer çözümlenmez ise kişi zamanla bu stres dolu duygular nedeniyle zihnini bir nevi hasta eder. Ruhsal travmalara neden olacak herhangi bir deneyim de aynı tahribatı kişiye verebilir. Genel olarak anksiyete atağına sebebiyet veren durumlar şu şekilde açıklanır:

  • Endişe, korku, evham, paranoya veya histeriye yatkın bir özne söz konusu ise, diğer bir deyişle; günlük yaşamda kaygı ve sinirliliğe yatkın kişilik. Stres altında panik atak geçirme olasılığı yüksektir. 
  • Bir taciz ve tehdit edilme karşısında ortaya çıkan tepki panik atağa evrilebilir. Tehdit rasyonel veya irrasyonel olabilir. Fakat panik atak sırasında bu muhakeme yeteneği zaten orada değildir ve ne yaşanıyorsa gerçek kabul edilir. Dolayısıyla durum karşısında kendini hedef görme ve çaresiz hissetme, kaygı bozukluğu ve özdenetim kaybına neden olur. 
  • Kahve, sigara veya kokain gibi uyarıcı ve aşırı uyarıcı maddeler tüketmek.  
  • Anksiyete atakları, fobiler ile de ilişkilendirilebilir. Paniğe neden olan derin korkularından birini yaşamak, tetikleyici olabilir ve kaygı bozukluğuna neden olabilir.
  • Bir kaza, bir kayıp veya ani bir ayrılık gibi derin bir travma ve yeniden yaşamaya neden olan durumlar.
  • Herhangi bir depresif bozukluk veya travma sonrası stres bozukluğu. Terkedilme korkusu, ölüm korkusu vb.
  • Ölme tehlikesi ve kurtarılamama korkusunun güçlü olduğu bir durumda kalmak. Örneğin; doğal afet, deprem, sel vb.

Uzman görüşü - Panik atak esnasında ne yapmalı?

Fransız Lille Üniversite Hastanesi stres ve anksiyete birimi başkanı Dominique Servant "Elbette panik atak bir çok ciddi, fiziksel sorunu taklit eder". Göğüste ağrı, baş dönmesi, nefes almada zorluk… "Bedeniniz öleceğinizi hissederken gerçekte olan sadece yanlış bir alarmdır ve ölümünüze sebebiyet verecek tıbbi herhangi bir neden yoktur. Yani kriz geldiğinde, aslında ilk önce bunu düşünün ve panik sarmalına kapılmamaya  çalışın.

Bunu yapabilmek için Dr. Servant, karbondioksit birikimini azaltmak için yavaş ve derin nefes almayı tavsiye ediyor ve şöyle ekliyor: “Kaygının en kötü düşmanı “korku korkusu”. Tıpkı hastalık hastası olmak gibi. Buna izin vermemelisiniz. Hafif müzikten, meditasyona, meditasyondan bilişsel davranışçı terapi yöntemlerine kadar, anksiyete atağıyla baş etmenin gerçekten birçok yolu var! Kendiniz için en doğru olanı çabucak bulacağınızdan şüpheniz olmasın.

*Kaynakça:

Türkiye Psikiyatri Derneği

ASEAD

Kahkahası ile meşhur, hayatı olabildiğince tiye alan birisi... Sloganı: aslında çok basit... Ne istiyor: Herşeyin çok ciddiye alınmadığı ve hayat sevincinin esas alındığı bir dünya...

En yeni makaleler

Y Kuşağı, nedir? Y kuşağı “çalışan” özellikleri nelerdir?

31 yaşındayım, 90'ların başında doğdum, dolayısıyla Y kuşağının bir parçasıyım. Mesle...

Hemen oku

Yalnızlık neden olumlu olmasın? Kendinle kalmanın iyi yanları!

Bazıları ondan veba gibi kaçınıyor ama ben yalnızlığımı seviyorum. Ayrıca, yanılıyors...

Hemen oku

“Kendini boşlukta hissetmek”, bu his ne zaman geçecek?

Yaşama sevincini kaybetmek, artık hiçbir şey istememek, bu boşluk hissi ile alakalıdı...

Hemen oku

Yalnızlık ve boşluk hissi: nasıl başa çıkmalı?

Birbirimizi görmeden, farketmeden yan yana yaşayıp gidiyoruz. İlişkide veya sosyal ha...

Hemen oku

Uzaktan çalışma ve verimlilik: 7 altın kural

"Evden çalışma" da çalışmak anlamına gelir... Bütün zorluk burada yatmaktadır. Evin i...

Hemen oku

Beden olumlama hareketi: vücudumu olduğu gibi kabul ediyorum

Portakal kabuğu görünümünde bir cildim, selülitlerim, katlanan bir göbeğim hatta çatl...

Hemen oku

Durduk yere ağlamak: Sebepsizce ağlama isteği neden olur?

Sebep yokken, durduk yere ağlamak ruh haline bağlı olarak zaman zaman deneyimlenebili...

Hemen oku

Enneagram kişilik testi: kendini tanıma egzersizi

Daha mutlu ve huzurlu hissetmenin ilk şartı insanın kendisini tanıması ve kendi kişil...

Hemen oku

Psikolojik travma ve duygusal tepkiler: etkileri ve iyileşme

Sanırım hepimiz hayatımızın bir noktasında az çok travmatik olaylar yaşamışızdır. Ben...

Hemen oku

Neden seni tercih etmeliler? Mülakatta nasıl cevap vermelisin?

"Neden seni tercih etmeliyiz?" sorusunu mülakatlarda duyduğumda genelde donakalıyorum...

Hemen oku

Bizi takip edin!

Sosyal medya hesaplarımızı takip etmeyi unutmayın! Böylece yeni makalelerimizden anında haberdar olabilirsiniz!