Sürekli suçu kendimde aramaktan nasıl kurtulurum?

tarihinde Gözde , Wengood yazarı tarafından güncellendi

Suçluluk duygusu, önemsiz olmasa da oldukça basittir. Neden suçluluk duyarız? Suçluluk duygusu, ideal olarak olmak istediğiniz kişi ile gerçekte yaptığınız eylemler arasındaki boşluktan kaynaklanır. Bu duygu herkes tarafından deneyimlenebilir. Çaresizliğimizin bir işareti olan suçluluk duygusu, mümkün olduğunca çabuk kurtulmak istediğimiz hoş olmayan bir duygu hali olmasına rağmen aynı zamanda sıkı sıkıya tutunmak için de müsaittir. Daha iyi hissetmek ve suçluluk duygusundan kurtulmak için bir liste hazırladık.

Sürekli suçu kendimde aramaktan nasıl kurtulurum?

Özet

Suçluluk duygusu üzerine... 

😟 Suçluluk bir şeyleri yanlış yaptığımıza inandığımızda ortaya çıkan bir duygu. Yani yanlış bir şey yaptıktan sonra veya kendinizi kötü hissetmenize sebep olan bir durumda kendinizi suçlu hissedersiniz. Herkesin yaptıklarından suçluluk duyma hali eğitimine, inançlarına, sosyal çevreye, ahlak ve içinde yaşadığımız toplumun veya dinin kurallarına bağlıdır. 

Suçluluk psikolojisi pişmanlık duygusu ile çoğu zaman ilintilidir ve yanlış kararlar, hata veya sorunlu davranışı yani kötü eylemi düzeltme arzusunu doğurur. Bu nedenle kendinizi suçlu hissederseniz, bu durum size aynı hatayı tekrarlamama, eylemlerimizin sorumluluğunu alma ve hatayı düzeltmeye zorladığı için çoğu zaman yararlıdır diyebiliriz

Her nasılsa, suçluluk kendimizi geliştirmemize izin veriyor, hayatınıza devam ederken hataları kabul etmek ve onlarla baş etmek için gelecekte yapmam gereken nedir sorusuna yanıt aramaya sizi teşvik ediyor.

Empati ve kendini suçlama eğilimi

Suçluluk, bilinçli veya bilinçsiz, ayrılmaz bir şekilde empati ile de bağlantılıdır. Diğerinin hissettiği acıyı hissettiğinizden dolayı kendinizi suçluluk duygusunun ortasında bulursunuz. Bu yüzden kendini suçlu hissetmek hem bir davranış biçimini, belirli değerleri korumamıza hem de başkalarıyla olan ilişkilerimizi korumamıza izin verir. Bu nedenle, canımızı acıtsa ve bize ağırlık yapsa bile, suçluluk iyi insan olduğumuzu işaret eder. Burada önemli olan suçluluk duygusunun hissedilip hissedilmediği değil o duygunun yoğunluğu ve süresidir. Özellikle uzun sürdüğü sürece bu duygu ile baş etmenin önemi ortaya çıkar.

🤯 Sürekli kendini suçlamak, daha sonra anksiyete bozukluğu, kronik stres, ve hatta depresyon gibi psikolojik bozukluklara dönüşür.

Sürekli kendini suçlamaktan kurtulmanın yolları

1. Suçluluk duygusunu anlamaya çalışmak

İlk olarak, bu duygudan uzaklaşmaya çalışmak gerek ki bunun yolu yaşadığın duyguyu tanımlayabilmekten geçer. Suçluluk duygusunun nasıl bir şey olduğunu farkına varmak, onun doğasını sorgulamayı mümkün kılar. Haklı bir duygulanım mı? Orantısız düşünceler mi? Tam olarak neden suçluyum? Bu soruları sormak önemlidir, çünkü bazen suçluluk duygusu çok gerçek olsa da, suçlu hissetmenize neden olan şey pek de gerçek değildir. Örneğin narsist bir sevgili veya toksik bir insan ile  ilişki sırasında manipülasyon yoluyla tetiklenmiş bir suçluyum düşüncesi de olabilir bu.

Suçluluk ayrıca bir dengesizliği veya adaletsizlik duygusunu telafi etmek için de psikolojik olarak ortaya çıkmış olabilir. Örneğin bir felaketten, bir trajediden sonra, hayatta kalanlar bu olaydan sonra kaybettikleri yakınlarının yası ile beraber hayatta oldukları için kendilerini suçlu hissedebilirler.

"Bazen, suçluluk duygusu sizi yanıltıyor olabilir. Bu duygu tüm gerçekliği ile sizi sarsa da, gerekçeleri o kadar geçerli olmayabilir."

2. Bağlamı farkında olmak

Burada, sorunlu davranışın ardında niyetinizin gerçekte ne olduğunu anlamaya çalışırken kendinize karşı dürüst olmanız gerekecek. Can yakmak, eğlenmek veya intikam almak mı istedin? Bu bir kaza mı, bir dürtü mü? Niyetiniz yanlışsa, zevk mi yoksa rahatlama mı hissettiniz? Kendine bunların cevabını dürüstçe sor ve cevapla. İnsansın, kötülük de içinde barınabilir. Bunu kabul etmek zorundayız. Ve son olarak herkesin zaman zaman hata yapabileceğini kendine hatırlat.

3. Ortaya çıkan sonuçları bir kağıda dök

Defterinizi çıkarın ve kendinizi suçlu hissettiren eylemlerinizin sonuçlarını listeleyin. Suçluluk duyduğunuz eylem sonucunda kendi hayatınızda veya etkilenenlerin hayatlarında neler değişti? Bu liste, hatanızı düzeltmenize izin verecektir, bu yüzden her şeyden önce, canınızı yaksalar, sizi rahatsız etseler bile herhangi bir sonucu dürüstçe not etmekten çekinmeyin.

4. Çözüm aramak

Şimdi sorunlu davranışı tespit ettiğinize ve suçluluk duygusunun farkında olduğunuza göre kendinize bu durumu çözmek için “yapmam gereken ne” diye sorun. Sebepleri ve sonuçları analiz ettiniz, şimdi hatanızı düzeltmeniz gerekiyor. Peki nasıl? Cevap koşullara göre ve sizin çıkardığınız tabloya göre değişebilir. Biz size bir kaç örnek verelim

  • özür dileyerek
  • maddi olarak telafi ederek
  • tazmin ederek
  • önceliklerinizi tekrar gözden geçirerek (örneğin; stres veya öfkeden kaynaklanan bir hata ise kötü bir iş-yaşam dengesi veya tükenmişlik sendromu buna neden olmuş olabilir)
  • bir aldatma veya yalan söyleme durumunda ise bağlılığını veya dürüstlüğünü tekrar kanıtlayarak
  • Derin ve travmatik bir sebep var ise bir derneğe bağış yaparak veya bir iyilik yaparak.

👉 Çözümler bir kez yerleştiğinde, elbette ders almak ve belki de yeni davranışlar, yeni alışkanlıklar kazanmak gerekli olacaktır.

5. Affetmek

Suçluluk duygusundan kurtulmak için atılan her adım kadar önemli bir başka adım daha: affetmek. Yararlı ve sağlıklı suçluluk hissi sonsuza kadar sürmez. Bu yüzden size engel olan düşüncelere kapılmayın ve kendinizi affederek bu yaşanmışlık ile bağınızı kesin. Örneğin, terapötik yazı yöntemini kullanabilir ve kendinize gerçekleri anlatan ve "Kendimi affediyorum" ile biten bir mektup yazabilirsiniz.

Bir suçluluk duygusunu hızlı bir şekilde analiz etmek için şu 5 soruyu da cevaplayabilirsiniz:

  • Ne hakkında suçlu hissediyorum?
  • Neden kendimi suçlu hissediyorum?
  • Suçlu hissetmemek için ne yapmalıyım? Bu gerçekçi mi?
  • Diğer seçeneklerim neler?
  • Suçluluğumu nasıl sorumlu davranışa dönüştürebilirim?

Sürekli kendini suçlama belirtileri

Gördüğümüz gibi, sağlıklı suçluluk bir pişmanlık olarak, kendine karşı bir sitem olarak deneyimlenir, ancak her zaman sağlıklı suçluluk söz konusu olmayabilir. Sağlıksız suçluluk, mutlaka tam olarak farkında olmadığımız rahatsızlık yaratan, kendine karşı bir suçlamadır ve kişinin kötü hissetmenize sebep olur. Bu nedenle, bu baskı unsuru olarak işlev gören suçluluk zorunlu olarak size zarar verecektir, çünkü kendi kendini sabote etmeye, kaygıya, melankoliye, depresyona ve hatta hak ettiğimizi düşündüğümüz bir cezayı hedefleyen davranışa yol açabilir.

Sağlıksız suçluluk duygusu davranışları nelerdir?

  • Zevk almakta, kendine zaman ayırmakta, tatil yapmakta güçlük çekme.
  • Kendini cezalandırmak ve kendini sabote etmek için meslek seçimi veya uygunsuz bir eş seçimi, her mutluluğu mutsuzluğa dönüştürmek.
  • Bir iltifat, işaret veya sevgi sözü alamama
  • Başkaları hakkında güvensizlik, onlar tarafından sevilmediğini hissetmek
  • Hayır diyememek. Bireysel özgürlükleri, ihtiyaçları reddetmeye yönelik tüm taleplere evet demek.
  • Kendi hatalarınızı aşırı derecede eleştirerek başkalarına yansıtmak
  • Hediyeler vermek ve uzun bir ayrılık, öfke vb. yüzünden affedilmeye çok (çok) özen göstermek, çaba harcamak ve enerji ayırmak.

👉 Sağlıksız suçluluk durumunda, yaşanan öfkeyi veya travmayı ifade edebilmek ve böylece kendinizi bu yıkıcı suçluluktan kurtarabilmek için bir terapiste danışmak önemlidir. İstismar, adaletsizlik veya travma karşısında öfke, üzüntü, korku ve suçluluk duymamamız gerektiğini anlamak önemlidir.

Suçluluk duygusu bize zarar vermeye başladığında

Suçluluk duygusundan nasıl kurtulacağımızı gördük, ancak suçluluk içimizi kemirdiğinde, her zaman gerçekten suçlu hissetmek için nedenlerimiz olup olmadığını belirlememiz gerekir. Sık sık suçlu hissetme eğilimindeysek, kendimizi sorgulamak da iyidir. Kolayca suçlu hissetmek, başkalarını çok fazla hesaba kattığımızın, onların yargılarına çok fazla önem verdiğimizin bir işareti olabilir. Bu yüzden kendinize yüklenmemeli ve özgüven kazanmalısınız.

Suçluluk duygusuna kapılmaktan kaçınmak için en iyi çözüm, suçluluğa yol açan durumlardan kaçınmaktır. Bunu yapmak için durumlara, eylemlerinize ve sözlerinize dikkat edin. Öfkeyle aceleci davranmaktan kaçınmak için duygularınızı yönetmeyi öğrenmek gerekir. Geri adım atmak ve ilkelerinize, değerlerinize ve duygularınıza göre hareket etmek size güç ve büyük bir dinginlik verecek ve suçluluk duygusunun sizi tüketmesini engelleyecektir.

Yazar notu: Bu duygu çok fazla ortaya çıkarsa bir psikoloğa danışmaktan çekinmeyin.

Suçluluk duygusu çok fazla, çok sık veya çok yoğun hale geldiğinde, bir psikolog eşliğinde kendi üzerinizde çalışmaya başlamak gerekir. Bilişsel davranışçı terapi yani BDT bu tür problemlerde çok iyi sonuçlar verir.

Ayrıca çoğu zaman bu suçluluğun arkasına gizlenen başka bir duygu olduğuna dikkat edin, bilinçli bir korku olabilir ya da olmayabilir. Örneğin, artık sevilmeme veya terk edilme korkusu. Bu nedenle, onu tanımlamak ve sorunun kalbine odaklanmak faydalıdır.

🤗"KENDİNİ DİNLE, KABUL ET VE MUTLU OL! HEMEN ŞİMDİ, BAŞLA..."
#BornToBeMe

Kaynak

Özdemir, Nida & Düzgüner, Sevde. “Psikolojik Açıdan Suçluluk, Pişmanlık ve Günahkarlığın Kapsamı ve Yakın Kavramlar Arasındaki Yeri”

Kaleme alan Gözde , Wengood yazarı

🍂Modern zamanlarda bir adet romantik.

En yeni makaleler

Anksiyete (Kaygı) Bozukluğu nedir? Ne yapmalı?

Hepimiz zaman zaman kaygı hissederiz, fakat genellikle belirtiler hızlıca kaybolur ve sorun yaratmaz. Kaygı belirtileri sürekli ve ciddi bir şekilde devam ettiğinde ise kişi yaşam kalitesinde düşüş hissederek şikayet etmeye başlar. Baskın bir şekilde hissedilen anksiyete, sürekli devam ettiğinde işe gitme, okula gitme, arkadaşlarla görüşme veya günlük yaşantıdaki görevleri yerine getirmek zorlaşır. Bu durum normal bir kaygı olmayabilir. İşte bu noktada devreye "anksiyete (kaygı) bozukluğu" girer. Anksiyete halinin bir hastalığa dönüştüğü bu durum ile ilgili bilmeniz gereken her şey bu yazıda!

Ruh sağlığımıza hak ettiği özeni gösteriyor muyuz?

1992 yılından beri Dünya Ruh sağlığı federasyonu tarafından 10 Ekim Dünya Ruh Sağlığı Günü olarak kutlanıyor. Ruh sağlığını genel insan sağlığından ayrı düşünemeyiz. Çünkü iyilik hali, bedensel ve ruhsal sağlığın bütününe bağlıdır. Ruh sağlığının önemini anlamak sadece kişiler için önem teşkil etmez, toplumun refahı için de oldukça önemlidir. Mental sağlığımıza dair bilmeniz gereken her şey bu makalede!

Kadından güler yüz beklemek niye? Canım isterse gülerim!

Benim aslında sorun olmayan bir sorunum var. Güler yüzlü bir insan değilim. Güler yüzlü olmak bir zorunluluk mu? Bence güler yüzlü olmamak gayet normal; yüzümü illa güldürmeyen duygularım ve fikirlerim var, o kadar! “Erkekler, güler yüzlü kadın sever”, “Kadın dediğin güler yüzlü olur.”, “Öyle asık suratlı olursan, seni beğenmezler”... Bana her şeyi yakıp yıkma isteği veren bir şey varsa o da bu tür seksist yaklaşım ve dayatmalar. Kadınlara yönelik bu dayatmalara artık tahammül edemiyorum. Bize gülümsememizi söylemeyi bırakın! Veya kahkaha atarken nelere dikkat etmemiz gerektiğini söylemeyi! Kadın ve güler yüz beklemek: neden cinsiyetçi bir yaklaşım?

Finansal Stres: Ekonomik kriz ve psikolojik stres seviyemiz

Finansal stres, önemli bir stres faktörü türüdür, ödemenin imkansız olduğunu bildiğiniz devasa bir faturanın bizi beklediğini bilmek üzerimize ağır bir yük bindirir. Gelir gider dengesi, bütçe planlaması, enflasyon ve ekonomik sıkıntılar derken, ruh sağlığımız doğrudan etkileniyor ve hayatımızın her alanı bu stres türünden etkileniyor. Bilimsel çalışmalar bunu "finansal stres" veya "finansal kaygı" olarak tanımlıyor. Bugün bu konuyu konuşalım çünkü meslektaşlarınız, arkadaşlarınız, aileniz veya herhangi biri ile bunu konuşmanız önemli. Unutmayın söylenmeyen her şey bizi içten içe kemirir...

Çocukluk Travmaları Yetişkinlikte Bizi Nasıl Etkiler?

Yaşlandıkça, çocukluk travmalarının bizi hâlâ nasıl etkilediğini ve bazen başa çıkılması gerçekten zor olduğunu daha fazla keşfediyorum. Çocukken yaşanan bu travmalar, genellikle göz ardı edilmiş veya küçümsenmiş olsa da, yetişkin hayatımda büyük bir yer tutuyor. Çocukluğumuzun bizi tamamen nasıl şekillendirdiğini görmek şaşırtıcı bir durum. Bu etkileri daha iyi anlamak ve yönetmek için bu yazıyı mutlaka okuyun!

En ilham verici motivasyon sözleri! 20 mükemmel söz!

Motive edici sözler duymaya mı ihtiyacınız var? Güzel sözler söyleyen biri olsa da biraz motivasyon olsa mı diyorsunuz? O zaman doğru yerdesiniz. Motivasyon sözleri kısa ama etkili oluyor. Kişi kendini çıkmazda hissettiğinde motivasyon sözleri birer ışık oluyor. Hiçbir şey, hiçbir zaman senden daha önemli değil. Tek önemli olan şeyi yap ve ne olursa olsun, hayattaki zorlukların seni vazgeçirmesine izin verme. Bir iki güzel söz oku, yeniden güç bul. 💪 İşte arada bir açıp bakmalık 20 maddelik motivasyon sözleri listesi!

🎧 Spotify

İşe gidip gelirken, yürüyüşe çıkarken, yemek yaparken veya uyumadan önce size eşlik etsin. Wengood Podcast serisi: RDV Coaching'i kaçırma! 

#3 | Algı yönetimi nedir? Uydumculuk psikolojisi ve soru sorma becerisi #algı #ikna #sorgulama

Ekim 2022 · RDV Coaching | Wengood

29:12

🎥 Youtube

Aslı ile Yoga seansları!

🎥 Youtube

Mentor Özlem Şen ile RDVCoaching serisi 

Kanala 💜abone ol , 🔔 bildirim zilini aç ve tabii, 👍videoları beğenmeyi ve ✍🏻 bize yorumlardan ulaşarak hangi konularda içerik istediğini söylemeyi unutma!

Ayrıca: En sevilen içerikler, günlük mutluluk, destek ve motivasyon dozları için; 

Instagram📸

📍Pinterest