Anoreksiya nervoza: anoreksik birine nasıl yardımcı olabilirim?

tarihinde Damla , Wengood yazarı tarafından güncellendi

Anoreksiya ; toplumsal baskı, beden, yemek yeme ve spor yapma ile karmaşık bir ilişkinin yol açtığı bir yeme bozukluğu. Anoreksiya hastalarında yemek yememe, çok az uyuma ve aynı zamanda çok aktif bir hayat yaşama çabası gözlenir. Genç kadınları, hem bedeni hem de zihni etkileyen psikiyatrik hastalıkların listesinde bir yeme bozukluğu olan anoreksiya nervozanın tedavi edilmediğinde ciddi kilo kaybının ve beraberinde sağlık problemlerinin riskini beraberinde getireceğini unutmayın. Yakınımızdaki birinin anoreksiyadan mustarip olması kafa karışıklığı ve hüsrana sebep olabilir ama bu hastalığın hassas yanı, bizi bazı önlemler almaya itiyor. Yargılamadan kulak vermek, içten bir destek sunmak, birlikte iyi vakit geçirmek... Anoreksiyadan mustarip bir yakınımıza nasıl yardım ederiz?

Yeme bozuklukları kendini açıkça göstermez ve duygusal yeme ile kıyas edildiğinde daha karmaşıktırlar. Ailenin ve yakın çevrenin, hatta yeme bozukluğunu yaşayan kişinin bile anlamakta güçlük çektiği şey şudur ki; yeme bozukluklarını biz seçmeyiz. Travmalar, kişinin hayatındaki önemli değişiklikler ya da yapılan diyetler yani sosyolojik etmenler de yeme bozukluklarının oluşmasında rol oynayabilir. Tedaviyi kabul edip etmemek ise bizim elimizdedir.

Bunlar biyolojik, psikolojik ve sosyolojik faktörlerden kaynaklanan anlaşılması zor zihinsel rahatsızlıklar. Kalori saplantısı ve kilofobi gibi belli davranış kalıpları geliştirip kişinin hayatı üzerinde kontrol sağlama çabası. Farklı şekillerde de kendilerini gösterebilirler.

Örneğin; Anoreksiya nervoza kişinin yediklerini kısıtlayıp kontrolsüz egzersiz yapma yoluyla olabildiğince düşük bir kiloda kalma saplantısıdır. Bulimiya nervoza ise yine kişinin kilo almaktan korkmasıdır fakat farklı olarak, yeme nöbeti söz konusudur. Tıkınırcasına yeme bozukluğu ve sonuç olarak kilo alma korkusuyla kendini kusturma, tuvalete gitme müshil gibi ilaçlarla vücut ağırlıkları koruma çabası olarak kendini gösterir.

➜Yeme bozuklukları hastalık olarak kabul edilip yeme bozukluğu tedavisinin mümkün olduğunu hatırlamak gerek.

Anoreksik bir yakınınıza nasıl yardımcı olabilirsiniz?

1. Kimseyi suçlamayın

Her şeyden önce karşımdakinin kırılgan bir psikolojik durumda olduğunu aklımdan çıkarmıyorum. Seçme fırsatı olsaydı bu şekilde acı çekmeyi istemezdi. Tıpkı bulimiada olduğu gibi, kurbanı değil, hastalığı suçluyorum. Aynı zamanda kendimi de kesinlikle suçlu hissetmiyorum ve nerede yanlış yaptığımı sorgulamıyorum.

❤️Kimseye gücenmeden, sağlıklı bir ilişki kurmanın, iyileşmeye doğru ilerlemenin en iyi yol olduğunu biliyorum.

2. Doğru soruları sorun

Arkadaşımın bana ihtiyacı olduğu takdirde bana ulaşacağını varsayamıyorum. Bana düşen görev, ona ulaşmak ve yardım teklif etmek. Yeme bozuklukları herkes kişiyi farklı şekilde etkiler. Bu yüzden doğru bir yardım biçimi yoktur. Sormadığım takdirde arkadaşımın ihtiyaçlarından haberdar olamam.

3. Yargılamayın

İletişim ve aktif dinleme, en önemli noktalardır. Onunla konuşmaya - konu illaki yiyecek olmak zorunda değil, o konuya sonra değinebiliriz - ve onu dinlemeye vakit ayırıyorum. Yakınımın benimle paylaşmak istediği hisleri dikkate alıyorum. Yargılamadan, yorum yapmadan.

 Yeme bozukluğu zihinsel bir hastalıktır ve hasta, kendini iyileştirmek için “dikkatli olamaz” veya “kendini zorlayamaz.” Fakat ben, şu tür cümleler kurarak ona destek olabilirim: "Yaşadıklarını paylaşman cesaretini kanıtlıyor. Seni anlıyorum ve iyileşmen için yanındayım."

4. Yardım almaya teşvik edin

Hayatı tehlikedeyse yardım alması için ısrar ediyor, konuyu hafife almıyorum. Konuyu araştırdıktan sonra anoreksiyanın fiziksel değil, zihinsel bir hastalık olduğunu anlıyorum. Ben tek başıma arkadaşımı iyileştiremem ama profesyonel biri, bunu başarabilir. 

Eğer yardım isteme düşüncesi onu korkutuyor ya da utandırıyorsa onu bu yükten kurtarabilirim. Kendisine en uygun terapiyi seçmesine yardımcı olmak için ona bir liste sunabilirim. Yeterince yakınsak, sosyal güvencesinin bu tür bir psikoterapiyi ne oranda karşıladığını öğrenebilirim.

5. Ona kurban muamelesi yapmayın

Özgüven eksikliği olan kişilerin kendilerine karşı bakış açıları, genellikle başkalarının onları nasıl gördüğüyle ilişkilidir. Dolayısıyla arkadaşımın bağımsız hareket etmesine karşı koymuyorum. Ne onun sorumluluğunu üstlenebilirim ne de davranışlarını kontrol edebilirim!

➜ Önemli olan, kendini güçlü hissetmesi ve hayatının kontrolünün hâlâ kendisinde olduğunu görmesidir. Grup içindeyken hasta kişiye diğerinden daha fazla ilgi gösterilmemelidir. Elbette önemli bir yeri olduğu hissettirilmelidir fakat diğerlerinden ayrı tutulmamalıdır.

Yine de çocuklarına bakarak veya arada sırada aldıklarını evine teslim ederek ona yardımcı olabilirim. Bu sayede kendine odaklanabilir ve seçeceği profesyonelle görüşmeye zaman ayırabilir.

6. Yemek konusunda konuşmamaya özen gösterin

Bol bol tartışmak önemli olsa da yiyecekle alakalı konulardan kaçınmak gerekir. Kesinlikle sürekli yemek yemekten ve kilodan konuşmamalı, dış görünüşü hakkında yorum yapmamalısınız. Bu, sırf arkadaşınız değil, herkes için geçerlidir. Bunun yerine onu cesaretlendirmeli, hastalığını hatırlatmayacak pozitif ilgi alanları bulmasına yardım etmeliyim. Ayrıca, beden hakkındaki fikirler yanlış yorumlanabileceğinden, insanların dış görünüşü hakkında fikir belirtmemeye de dikkat etmeliyim.

7. Beraber vakit geçirin

Birlikte iyi vakit geçirmek, desteğimi göstermenin harika bir yoludur. Yemek konusunda onu strese sokmayacak bir aktivite seçmeye özen gösteriyorum: Öğleden sonra alışverişe çıkmak, manikür yaptırarak biraz rahatlamak, doğada yürüyüş yapmak söz konusu meseleden uzaklaşmaya yardımcı olabilir.

8. Sabırlı olmak

Tekrar edelim: tüm fevri davranışlardan kaçınıyorum. Yeme bozuklukları karmaşıktır ve tedavisi nadiren basit ve kolaydır. Kişi terapide olsa bile bir gecede iyileşme beklenemez. Bana düşen, ona yanında olduğumu ve bu durumdan kurtulana kadar yanında olacağımı göstermektir.


“Anoreksiya bedensel değil, ruhsal bir hastalıktır.” 

Lynn Crilly


Psikolog notu: Hasta olan birini yardım almaya ikna etmek zor bir iştir

Sorun şu ki, çoğu zaman anoreksikler kötü durumda olduklarının farkında olmazlar. Onlara göre sorunlarıyla başa çıkma biçimlerinde hiçbir sıkıntı yoktur. Doktorların, son derece hassas bir dengeyi bozacağından, anoreksiyadan bulimiaya geçmelerine veya zayıfken (kendi kriterlerine göre) aşırı şişmanlamalarına sebep olacaklarından (yine kriterlerine göre) korkarlar. Anoreksiyadan mustarip kişiyi psikoterapiye başlamaya teşvik etmek için, yakınları ve aile doktoru hastalığın zararlı etkileri üzerinde durabilir: yemek ve kilo takıntıları sebebiyle yaşanan sağlık sorunları, yorgunluk, güç kaybı, konsantrasyon güçlüğü, önemli şeylerden zihnen uzaklaşma (dersler, arkadaşlar...), duygusal veya cinsel yaşam eksikliği gibi.
Sonrasında ise bir profesyonele başvurmak önemli olacaktır.

Kaynak

Acıbadem Web ve Tıbbi Yayın Kurulu

Kaleme alan Damla , Wengood yazarı

Kahkahası ile meşhur, hayatı olabildiğince tiye alan birisi... Sloganı: aslında çok basit... Ne istiyor: Herşeyin çok ciddiye alınmadığı ve hayat sevincinin esas alındığı bir dünya...

En yeni makaleler

Emzirmek istemiyorum | Emzirmek istemeyen anne olmak

Sütüm var, ama ben emzirmek istemiyorum. Hemen aklınıza “neden ki?” sorusu geldi biliyorum. Kimileriniz ise daha baştan “Sütün varken neden evladından sakınıyorsun!” diye yapıştırdı lafı! Nedenini merak edenler de, eğer bu soruyu yaptığımın iyi anneliğe sığıp sığmadığı konusunda bir karara varmak için soruyorsa, merak etmeyin, hangi seçimi yaparsa yapsın, anne hep yeterince anne olacak. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) 6 aya kadar emzirmeyi öneriyor ve bu konuda fikri olan herkes onlardan taraf görünüyor. Öte yandan emzirmek istemeyen anne de olabilir! Emzirmek istemiyorum, ve iyi bir anne olduğumu düşünüyorum çünkü bebeğim sağlıklı ve mutlu.

Başarı nedir? | Başarılı olmak isterken kendini ıskalama!

Toplumumuzun başarı ve güce taptığı bir zamanda, hepimiz takdir görme ve başarlı olma hayalleri kurarız, peki bu yolda kalmayı nasıl başarabiliriz? Ayaklarınız yere basarak başarıyı kovalamak için nelere ihtiyaç var? Başarı için taviz vermek zorunda mıyız? Başarının tanımı nedir? Değerlerini ve bütün varlığını inkar etmeden başarıyı yakalamak mümkün mül? Her şeyi başarmak zorunda mısın? Attığın taş ürküttüğün kuşa değiyor mu? Başarılı hissetmek ve başarısız hissetmek hakkında konuşuyoruz!

Bacakta selülit VS Mayo | Selülitli kadınlar için tüyo!

Selülitli bacak ve plaj imtihanı! Merak etme, sadece sana özel değil. Selülitli bölgeye ne iyi gelir?, selülit oluşumuna engel olan 5 besin! başlıklı internet makalelerini az dolaşmadık hepimiz! Biliyor musun, cilt yüzeyindeki bu ‘portakal kabuğu’ görünümü olarak bilinen selülit, kadınların % 80-90’ında görülüyor, zaten. Yani selülit görünümünde kız kardeşler birbirimizi darlayacağımıza gelin, yaz aylarında, mayo ve bikini giydiğimizde bu yağ dokusunu nasıl saklayabileceğimiz hakkında birbirimize tüyolar verelim. "Selülit küçük bir sivilce gibidir, ya kabul ederiz ya da kamufle etmek için hileler kullanırız!

Overthinking | Bir overthinker için el kitabı!

Fazla düşünme sorunu ve bu sorunla nasıl başa çıkılır, aşırı düşünmek nasıl kontrol altına alınır üzerine okuduğum en kapsamlı ve en kadın dostu kaynak, Susan Nolen-Hoeksema tarafından yazılan "Çok Düşünen Kadınlar" kitabıydı. Overthinking kavramı gün ışığına çıktığından beri, en kötüsünü hayal ederek geçirdiğim saatler, tek kelimeyle, durumları baş ağrısı sebebine çevirdiğim anları gözden geçirdim. Overthinking ne demek? Bir overthinker neden aşırı düşünür? ve aşırı düşünmekten nasıl kurtulur? biz bize konuşuyoruz! Hey, overthinker! Merak etme bu yazı sana yardımcı olacak!

(Okyanus Fobisi) Talassofobi nedir? Talassofobi testi yap!

Engin denizlerin, okyanusların fotoğraflarının, derin su kütlelerinin kimileri için korku verici olduğu aklınıza gelir miydi bilmiyoruz ama böyle bir korku var ve hatta en spesifik fobilerden biri bile denebilir. Böyle bir durum gerçekten de var ve sandığınızdan daha fazla insan bu fobiye sahip. Talassofobi tanım olarak deniz ve okyanus gibi engin su kütlelerinden korkma durumu olarak biliniyor. Yaz tatillerini, mavi yolculukları bırakın masmavi okyanus manzaralarına bakmayı dahi size zehir eden bu korku hakkında daha fazla bilgi yazının devamında! Okyanus korkusu nasıl tetiklenir? Okyanus korkusu nasıl geçer? Okyanus korkum olup olmadığını nasıl test edebilirim?

Kendinden şüphe etmene neden olan 16 gaslighting cümlesi

Gaslighting, aşırıya kaçıldığında kurbanları gerçeklik algılarını sorgulamaya ve akıllarını kaybettiklerine inandıkları noktaya kadar zorlamaya iten bir duygusal manipülasyon biçimidir. Şimdi, bu duygusal istismar yöntemi romantik ilişkilerde sıklıkla ortaya çıksa da, yalnızca aşka özgü değildir. İş hayatı, arkadaş çevresi, akrabalar da farkında olmasa da bunu yapabiliyor. Gaslighting belirtilerini tespit etmek her zaman kolay değildir, çünkü bu bir tür gizli duygusal istismar olarak kalır. Bu yüzden sadece bir uyarı olarak, bunlardan herhangi birini duyarsanız, sınırlarınızı korumanız gerektiğini bilin.

Gaslighter, narsist sapkınlar onun yanında masum kalır

Bu yazı bir toksik manipülasyonun ve psikolojik şiddetin yani bir gashlighter’ın kurbanının öyküsünü içerir. Gaslighting yani "sanrıya zorlama" en manipülatif psikolojik şiddet türlerindendir. Hafıza, algı ve akıl sağlığını sorgulayıp irdelemeye iten bir çeşit kötü yönlendirme olarak tanımlanabilir. Tecrübe ile sabit, kişi kendisini ve duygusal olarak maruz kaldıklarını gerçeklik algısı ortadan kalktığı için bir türlü çözümleyemezken, şiddete uğrayan kurban kontrol altında tutmaya çalışılarak uzun süre etkisinden çıkılamayan bir mağduriyete sebebiyet verir. Gaslighting kadına yönelik şiddet ve aile içi şiddet vakalarında sıklıkla görülen bir tür. Kendinizden şüphe etmeye başladıysanız, gelin size kendi yaşadıklarımı anlatayım.

Mentör ve kariyer koçu Özlem Şen

Merhaba ben Özlem Şen, yaşam boyu öğrenci olmaktan o kadar keyif alıyorum ki kendi öğrendiğim doğruları öğretme çabasının çok çok ötesinde; insanların kafasında bir soru işareti oluşturabilir miyim, kendini ve potansiyelini fark ettirebilir miyim, bir dönüşüme ve gelişime yol açabilir miyim bakış açısı ile ‘dönüşüm ve gelişim mentorlüğü’ yapmaya çalışıyorum.

Kadından güler yüz beklemek niye? Canım isterse gülerim!

Benim aslında sorun olmayan bir sorunum var. Güler yüzlü bir insan değilim. Güler yüzlü olmak bir zorunluluk mu? Bence güler yüzlü olmamak gayet normal; yüzümü illa güldürmeyen duygularım ve fikirlerim var, o kadar! “Erkekler, güler yüzlü kadın sever”, “Kadın dediğin güler yüzlü olur.”, “Öyle asık suratlı olursan, seni beğenmezler”... Bana her şeyi yakıp yıkma isteği veren bir şey varsa o da bu tür seksist yaklaşım ve dayatmalar. Kadınlara yönelik bu dayatmalara artık tahammül edemiyorum. Bize gülümsememizi söylemeyi bırakın! Veya kahkaha atarken nelere dikkat etmemiz gerektiğini söylemeyi! Kadın ve güler yüz beklemek: neden cinsiyetçi bir yaklaşım?

Aslı Gülaydın: yoga ve mindfulness

Merhaba, hoşgeldiniz 🕉️ Ben Aslı. Yoga hocasıyım. Pozları, pozlarla ilgili ipuçlarını, yogayı ve onunla kurduğum ilişkiden doğanları anlatıyorum bir süredir.

Bizi takip edin!

Sosyal medya hesaplarımızı takip etmeyi unutmayın! Böylece yeni makalelerimizden anında haberdar olabilirsiniz!