Fobi ne demek? 😨 En yaygın fobi çeşitleri nelerdir?

tarihinde Gözde , Wengood yazarı tarafından güncellendi

Uçak korkusu, kapalı alan korkusu, açık alan korkusu, sosyal fobi... türlü fobiler listesi oldukça uzun. Fobi, bir tür kaygı bozukluğu anlamına gelir. Kişi belli bir nesne ya da durumla ilgili korku, panik ve dehşet geliştirir. Fobiler nasıl ortaya çıkar ve belirtileri nasıl anlaşılır? Yaygın görülen fobiler hangileridir? Bunların hepsine cevap vermeye çalıştık.

Fobi ne demek? 😨 En yaygın fobi çeşitleri nelerdir?

👀 Fobi ne demek?

Fobi kelimesi eski Yunanca’da korku anlamına gelen “phobos” kelimesinden türemiştir. 😱Korku aslında temel duygu türlerinden biridir ve oldukça olağandır. Korkular zamanla azalabilir veya çoğalabilir, hatta bazen değişerek farklılık gösterebilir. Çocukluk çağından itibaren ortaya çıkan korkular belli bir ölçüye kadar normal kabul edilir. Çünkü korku gerçek bir tehlike ile karşılaşıldığında ortaya çıkan gerçekçi bir duygudur.

👩🏻‍⚕️Korku; fobiye dönüştüğünde, gerçekçi olmayan tehditler söz konusudur. Fobiler bu yüzden anksiyete bozukluğu olarak kabul edilirler. Belirli durum veya nesnelere karşı duyulan korkunun kişinin kendisine baskı, endişe ve mantık dışı korku yaşatması olarak tanımlanabilir.

Fobi nasıl ve neden ortaya çıkar?

Fobisi olan kişilerde fobi gelişimi esnasında beynin korkuyla ilgili merkezlerinde kimyasal bazı değişiklikler meydana gelmektedir. Fobi gelişimi çoğunlukla erken çocukluk çağına dayanır. 🧠 Ürkütücü, tiksindirici, rahatsız edici ve beklenmedik bir duruma karşı ortaya çıkan fobi aynı şekilde öğrenilen davranışlar olarak da ortaya çıkabilir. Örneğin, annesinin köpeklerden korktuğunu gören çocuk, köpek fobisi geliştirebilir.🦮

Fobiler erken erişkinlikte de ortaya çıkabilir. Bu şekilde ortaya çıkan fobiler kalıtımsal özellikler ve yaşamda deneyimlenen olaylar doğrultusunda gelişir. Örneğin, sizi travmatize eden bir deniz deneyimi, talassofobi (okyanus korkusu) geliştirmenize yol açabilir.

Fobi belirtileri nelerdir?

Fobisi olan kişi korku nesnesi ile karşı karşıya kalınca gerçekçi temellere dayanmayan, abartılı bir tehlike durumu hayal eder ve panik veya dehşet hissine kapılır. Fobi belirtileri anksiyete belirtileri ile benzerlik gösterir. Örneğin panik atak gibi; terleme, boğulma hissi, çarpıntı, titreme, sıcak basması, nefes darlığı, göğüs ağrısı, mide bulantısı, ellerde ayaklarda uyuşma, ağız kuruluğu, baş dönmesi ve baş ağrısı gibi.

Fobi çeşitleri nelerdir?

Fobiler duruma bağlı olarak, özgül fobi ve karmaşık fobi olarak iki çeşide ayrılarak değerlendirilir.

Özgül fobiler: 

👉Özgül ve belirli nitelikteki canlı-cansız cisim, mekan veya aktiviteye yönelik aşırı korkuyu ifade eder. En yaygın görülen özgül fobi örnekleri şöyle sıralanabilir; araknafobi (örümcek fobisi), akrofobi (yükseklik korkusu), hidrofobi (suya girme korkusu), vb.  

Karmaşık fobiler: 

👉Kişinin korku ve kaygı kaynağının tek bir nesneye yönelik olarak değil, birbirinden farklı birçok unsura bağlı olarak geliştirdiği korkulardır. En yaygın görülen karmaşık fobi örnekleri ise şöyle; sosyal fobi, klostrofobi (kapalı ve basık alan korkusu), agorafobi (açık ve geniş alan korkusu), vb.

En yaygın fobiler | Top 10

1. Sosyofobi

Sosyal fobi

Sosyal fobi, telefon dahil (telefonofobi) başkalarıyla etkileşim kurma korkusu anlamına gelir. Sosyal fobi, fobisi sahibi olan kişilerin başkalarıyla etkileşimde bulunmalarını gerektiren ya da bir eylemi başkalarının yanında yerine getirmeleri gereken durumlarda kaygı bozukluğu yaşamalarına sebep olur.

Kaygının temeli diğer insanlar tarafından olumsuz değerlendirilme ve küçük düşme korkusu ile ilişkilidir. Sosyal anksiyete bozukluğu olarak da adlandırılan sosyal fobi, kişiyi sosyal hayattan tamamen koparır ve maalesef toplumda en yaygın görülen fobilerden biridir. Öyle ki, her 100 kişiden yedi ila 12'si bu fobiden muzdarip.

👉 Sosyal anksiyete: Başkalarının bakışlarından korkma

2. Agorafobi (açık alan korkusu)

Agorafobi (açık alan korkusu)

Agorafobi, yani açık alan korkusu, kişinin açık ve geniş alanlarda bulunduğu zaman kolayca kaçıp kurtulamayacağını düşünmesine yol açar. Agorafobi de kişiyi sosyal hayattan ciddi derecede soyutlayan bir korku türüdür. Evden çıkmak, kalabalık ortamlarda bulunmak, sinema veya tiyatroya gitmek, hatta kapalı otopark ve alışveriş merkezleri bu kişilerde aşırı anksiyeteye sebep olur.

İşin kötüsü, agorafobi hemen her zaman panik atak ile birlikte ortaya çıkar. Kişi panik atak geçirmesi halinde yardımsız kalacağını, kontrolünü kaybedeceğini düşündüğü için korkusunu tetikleyecek her türlü mekandan uzaklaşma eğiliminde olacaktır.

👉 Agorafobi̇ nedi̇r? Tanım, nedenleri̇, beli̇rti̇leri̇ ve tedavi̇si̇

3. Emetofobi (kusma korkusu)

Emetofobi (kusma korkusu)

Emetofobi, yani kusma fobisi, kişinin başkasının kustuğunu duyma, görme ya da kusma korkusu anlamına gelir. Dünyadaki en yaygın görülen fobiler arasındadır. Kusma fobisi kişinin hayatını tahmin edeceğinizden daha fazla olumsuz etkiler.

Örneğin, kusma ihtimali dahi onu güvenlik aramaya, kaçınma davranışı sergilemeye iter. Yiyeceklerin son kullanma tarihini obsesif şekilde kontrol etme veya besin kısıtlaması nedeniyle restoran ve açık büfelerden alışveriş yapmama gibi davranışlar ortaya çıkabilir.

4. Mizofobi (mikrop korkusu)

Mizofobi (mikrop korkusu)

Mizofobi, mikrop korkusu anlamına gelir. Mizofobi aynı zamanda germafobi, verminofobi, veya bakteriyofobi olarak da bilinir. Mizofobisi olan kişiler, mikrop, bakteri, virüs, parazit gibi hastalık yapıcı mikroorganizmalardan korkar. Mizofobi, kişiyi mikroplara maruz kalma endişesi ile sinirli ve huzursuz yapar.

Mikrofobi de kişiyi sosyal hayattan koparabilmektedir. Sürekli el yıkama ihtiyacı, insanlarla tokalaşamama, yüzeyleri sık sık silmek gibi alışkanlıklar günlük hayatın akışını bozabilir.

5. Nosofobi (hastalık korkusu)

Nosofobi (hastalık korkusu)

Nosofobi, yani hastalık fobisi, hastalanma konusunda anormal, irrasyonel ya da aşırı düzeyde korkmak anlamına gelir. Kişi, rasyonel temellere dayanmadan, gerçekliğe dayalı hiç bir neden olmaksızın herhangi bir hastalığa yakalanmış olmasından endişe duyar. Mide ağrısı çekmediği halde, mide kanserinden aşırı derecede korkabilir. Nosofobi sahibi olan kişiler, tahlil sonuçlarına veya doktorun dediklerine rağmen hastalık ile ilgili şüphelerinden kurtulamaz.

👉 Hipokondri (hastalık hastalığı) | 5 hipokondriya belirtisi

6. Akrofobi (yükseklik korkusu)

Akrofobi (yükseklik korkusu)

Akrofobi, yükseklik korkusu anlamına gelir. Kişi, yüksekten düşme endişesi ile aşırı korku yaşar. Asansör, merdivenler, balkonlar akrofobik bir insan için kaygı sebebidir. Dolayısıyla bu korku günlük hayatı olumsuz etkiler ve kişinin yaşam kalitesini düşürür. Diyelim ki, bir ev ziyaretine gideceksiniz, fakat arkadaşınız 9. Katta yaşıyor. Yeni bir işe girdiniz fakat ofis bir plazanın 15. katında.

7. Araknofobi (örümcek korkusu)

Araknofobi (örümcek korkusu)

Araknofobi, örümcek korkusu anlamına gelir. Zoofobi yani hayvan korkusu’nun bir türevi olarak kabul edilir. Aslında bu korku, hem tiksinme hem de zarar görme endişesi ile ilişkilidir. Araknofobik olan kişiler, örümcek ile karşılaşma veya örümcek ağı görme durumu ile karşı karşıya geldiklerinde büyük panik ve korku yaşarlar. Fobinin derecesine bağlı olarak bazı hastalar örümcek fotoğraflarına dahi bakamazlar.

8. Klostrofobi (kapalı alan korkusu)

Klostrofobi (kapalı ve basık alan korkusu)

Klostrofobi, kapalı alan korkusu anlamına gelir. Kişi kapalı bir alana girdiğinde nefesinin sıkıştığını hisseder ve bir süre sonra boğulma hissine kapılır. Klostrofobi olan kişiler, metro ve asansör gibi dar alanlardan rahatsız olurlar ve bu durum sosyal hayatta kendilerine çok fazla zorluk çıkarır. İnsanların %5’i bu rahatsızlıktan muzdariptir.

👉 Klostrofobi: kapalı alan korkusu | bilgi, test ve tedavi

9. Aviofobi (uçak korkusu)

Aviofobi (uçak korkusu)

Aviofobi, uçuş fobisi anlamına gelir. Aviofobisi olan kişiler, uçaklardan, uçma eylemi ya da düşüncesinden anksiyete derecesinde korkar. Günümüzde, uçak ile ulaşımın en pratik ve en hızlı yöntem olduğunu varsayarsak, bu korku kişinin hayatını oldukça kısıtlamaktadır.

10. Tripanafobi (iğne korkusu)

Tripanafobi (iğne korkusu)

Tripanafobi yani iğne veya enjektör korkusu anlamına gelmektedir. Kişi, iğne, aşı ve enjektörlere karşı aşırı hassastır ve büyük korku yaşar. Bu durum, tedavi edilmezse, kişinin sağlığı ile ilgili gerekli müdahalelerde büyük zorluk yaşamasına neden olabilir.

Fobi tedavisi

Asılsız korkular ve zihnimizin yarattığı irrasyonel endişeler, hayat kalitemizi düşürür. Neyse ki fobiler kısa sürede tedavi edilebilir. Fobi tedavisi bir kaç farklı yöntem ile yapılabilmekte. Ancak fobi tedavisinde en sık kullanılan yöntemler iki başlık altında değerlendirilebilir: ilaç tedavisi ve psikoterapi.

İlaç Tedavisi: Bir psikiyatrist tarafından hastalığın tanısı konulur ve uygun ilaç reçete edilir.

Psikoterapi teknikleri: Çeşitli psikoterapi teknikleri ile korkunun temelleri üzerine çalışma prensibine dayanır. Hem zihinsel hem de bedensel unsurlar üzerinde bir profesyonel yardımı ile çalışılır ve korku uzaklaştırılır.  amaçlayarak tedavi etmektedir. Kullanılan bazı yöntemler şöyle sıralanabilir: maruz bırakma, duyarsızlaştırma ve bilişsel davranışçı terapi (BDT), EMDR, vb.

🤩Bu makale de ilgini çekebilir! 

🔗 En ilginç fobi çeşitleri | Top 15

Yazar notu: Fobiler tedavi edilmezse…

Fobisi olan kişiler, korkuları ile yüzleşmekte zorluk yaşayabilir. Ancak, fobiler tedavi edlimezse ömür boyu sürebilir. Aynı şekilde zamanla korku ve endişe daha da derinleşebilir ve fobi derecesi gittikçe artabilir. Fobi çeşitlerine bağlı olarak, fobik kişi depresyon veya OKB gibi daha ciddi psikolojik rahatsızlıklara yakalanma riski taşır.

Fobilerin aslında kolay ve hızlı bir şekilde tedavi edilebildiğini unutmayın. Hemen bir psikolojik destek almak için bir profesyonelle iletişime geçin.  

🤗"KENDİNİ DİNLE, KABUL ET VE MUTLU OL! HEMEN ŞİMDİ, BAŞLA..."

Kaynak

American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders: DSM-5. Washington, D.C: American Psychiatric Association. https://doi.org/10.1176/appi.books.9780890425596 

Kaleme alan Gözde , Wengood yazarı

🍂Modern zamanlarda bir adet romantik.

En yeni makaleler

Pozitif enerji veren sözler listesi TOP20

Stresin ve olumsuzluğun hakim olduğu bir dünyada, kendi iyiliğimizi artırmak, özsaygımızı güçlendirmek ve pozitif enerjiyi geliştirmek temel bir ihtiyaçtır. Bilgelik dolu ilham verici alıntılar, dünyayı daha iyi bir açıdan görmemize yardımcı olabilecek güçlü katalizörler olarak işlev görebilir. Bu alıntılar, bizi şükran, direnç ve iyimserlik gibi pozitif psikoloji prensipleriyle bağlantı kurmamızı sağlar ve perspektifimizi, ruh halimizi ve dolayısıyla hayatımızı dönüştürebilir. 20 maddelik pozitif enerji verecek güzel sözler listesi size ilham vermek için hazırlandı!

Mikro aldatma, ihanet midir? Mikro aldatma neden olur?

Bir zamanlar eski sevgilim tarafından aldatılmıştım. Bu sadakatsizlik, ayrılığımıza yol açtığı için bedelini ödemişti. Asla bunu yapacağını düşünemezdim diye hep söyledim ama yeni öğrendiğim bir kavram olan mikro aldatma benim görmezden geldiğim bir çok sinyal ve ipucu olabileceğini bana öğretti. Peki mikro aldatma nedir? Mikro olunca aldatma meşrulaşır mı? Gerçekte ne olduğunu anlamaya çalışmak ve bir çift üzerindeki etkisini kavrayabilmek için gelin bu kavramı inceleyelim.

Toksik ailede büyüdüğünü gösteren 5 şey!

Aşılmaz dağlar. Ailemle ilişkimi bu şekilde tanımlayabilirim, inişler ve çıkışlarla dolu binbir duygusal dalgalanma ile süregelen bir ilişki serüveni. Kalabalık ve görece bolca sevgi gördüğüm bir aile bu yüzden korkunç toksik bir aileden geliyorum diyemem. Ancak otuzlu yaşlarımda terapilerle yüzüme vurmuş olan bir sürü gerçekle yüzleşiyorum. Yetişkinliğimizde iyi hissetme halimizi etkileyen çeşitli toksik aile izleri taşıyabiliyoruz. Peki nedir bir aileyi toksik yapan davranışlar? Toksik aile nasıl olur? İşte açıklaması...

Mobbing Nedir? | İş Yerinde Psikolojik Şiddet

İş yerinde hiç aşağılanma, tehdit, düşmanca bakış veya sözlü tacize maruz kaldınız mı? Hiç sabah işten eve yorgun, bacaklarınız titreyerek, kendinizi yetersiz ve içinde bulunduğunuz grubun dışında kalmış hissederek geldiğiniz oldu mu Çalışma ortamınız nedeniyle zihinsel ve fiziksel sağlığınızın risk altında olduğunu hissettiğiniz durumlar ne olacak? Bu soruların çoğuna "evet" yanıtı verdiyseniz, zorbalığın kurbanı olabilirsiniz. Peki zorbalık nedir?

Narsist ayrılınca nasıl davranır? Sizi ne bekliyor?

Narsist ile ilişki yaşamak kadar narsist sevgiliden ayrılmak da bir mesele. Bu kişilerin toksik şekilde bağlandıklarını ve sağlıksız bir büyüklenme hislerinin olduğunu düşünürsek ayrılınca eski sevgililerine nasıl davrandıklarını tahmin etmek zor değil! Bir narsistten ayrılmak ve kesin olarak kapıyı kapatmak, karşılaşabileceğiniz duygusal açıdan en yorucu deneyimlerden biridir. Ne de olsa, bu usta manipülatörler asla geçmişin geçmişte kalmasına izin vermeyeceklerdir. İçlerindeki gizli eziklik hissi nedeniyle sizin terkedişinizi bir yenilgi olarak görecek ve ilişkinin sona ermesinden sonra son sözü söylemek için çeşitli tacizlere devam edecektir. Narsistler terk edildiklerinde, içlerindeki iblis çirkin yüzünü saklayamaz ve (mecazi olarak) eski eşlerini yok etmeye kararlı hale gelirler.

Aile içi çatışma ve çözüm yolları | 🛡️10 ipucu

Aile içi ilişkilerde hepimiz daha hassas oluruz. Ama aile içi gerginlik yaşamak aslında sandığınız gibi baş etmek için imkansız değil. Anneyle babanın veya çocuklar arasında yaşanan iletişim çatışmalarına çözüm bulamadıkça bir araya gelindiğinde kurulan sofraların tadı tuzu kalmaz. Peki kimin hatası? Birçok rahatsızlığa neden olan ailedeki çatışmaların gözardı edilmek gerektiğini ve konuşulmamasını söyleyenler. Çatışmaların nedeni eşler arasında veya çocuk ve genç aile bireyleri arasında olsun, çatışmayı çözme becerileri herkes tarafından benimsenebilir. Birbirimizi dinlemek ve devam etmek için kırgınlığı bir kenara bıraksak... Yeniden bir araya gelmemizin mutlu bir hal alması için, gerilimi azaltmanın 10 yolunu beraber keşfetsek? Ne dersiniz?

🎧 Spotify

İşe gidip gelirken, yürüyüşe çıkarken, yemek yaparken veya uyumadan önce size eşlik etsin. Wengood Podcast serisi: RDV Coaching'i kaçırma! 

#3 | Algı yönetimi nedir? Uydumculuk psikolojisi ve soru sorma becerisi #algı #ikna #sorgulama

Ekim 2022 · RDV Coaching | Wengood

29:12

🎥 Youtube

Aslı ile Yoga seansları!

🎥 Youtube

Mentor Özlem Şen ile RDVCoaching serisi 

Kanala 💜abone ol , 🔔 bildirim zilini aç ve tabii, 👍videoları beğenmeyi ve ✍🏻 bize yorumlardan ulaşarak hangi konularda içerik istediğini söylemeyi unutma!

Ayrıca: En sevilen içerikler, günlük mutluluk, destek ve motivasyon dozları için; 

Instagram📸

📍Pinterest