Kontrol delisi misiniz?

Tatiller, günlük rutinler, işiniz, her şeyi ama her şeyi en ince ayrıntısına kadar planlarsınız. Öngörülemeyenler sizi muhteşem endişelendirir ve dahası hayatınızda zaten öngörülmeyen neredeyse hiçbir şey yoktur. Muhtemelen kontrol etme hastalığı ile karşı karşıyasınız. Bu aşırı kontrol etme ihtiyacının arkasında ne var? Hayattan daha çok zevk alabilmek için biraz bırakmayı nasıl öğrenebilirim? Biz size anlatalım.

Kontrol etme hastalığı, İngilizcede 'control freak' yani kontrol deliliği olarak geçer. Bu kişiler etrafındaki her şeyin kusursuz olması için büyük bir çaba içindedirler, hataya tahammülleri yoktur, bundan dolayı da her şeyi kontrol ederek kendileri yönetmek için uğraşırlar. Kontrol etme ihiyacı artık bir obsesyona dönüşmüştür.

Genelde kontrol etme hastalığı, günlük hayatın düzenlenmesi ile sınırlı kalmamaktadır ve özdenetimi de kapsamaktadır. Nasıl mı? Örneğin kişi duygularını da genellikle kontrol etmesi gereken şeylerden biri olarak görür. Ağlamanızı sınırlarsınız, şefkat göstermekten kaçınırsınız, hayal kırıklığına uğrama veya yargılanma çekincesi ile arzularınızı da kontrol etmeye çalışırsınız. 

Neden sürekli her şeyi kontrol etmeye çalışıyorum?

Hayatta zor dönemler vardır ve olumlu ya da olumsuz beklenmedik olaylar sandığımızdan daha sık gerçekleşir. Her şeyi kontrol altına almak, “olaylara” maruz kalmamak, beklenmedik durumlarla karşılaşmamak hayatın ve kaderin efendisi olma çabası gibi bir şey. Bu tutum aslında bir savunma aracı. Güvende hissetmek için verilen bir savunma tepkisi, bir çeşit sürekli gardını almış olma hali.

Mükemmeliyetçilik de çoğunlukla kontrol etme hastalığı ile bağlantılıdır. Kontrolün sizde olması gerekiyorsa, belki de özgüveniniz eksiktir veya bir huzursuzluk ile mücadele etmektesinizdir. İşi şansa bırakmak istememenizin ve bunun sizde takıntı haline gelmesinin mutlaka altında yatan başka bir sebep vardır.

Çevrenizdeki her şeyi yönetme arzunuz, belki de her zaman hazır olduğunuzun bir kanıtı veya etrafınızdakileri hayal kırıklığına uğratmayacağınızın bir garantisidir sizin için. Veya herkesi memnun etme arzunuz yüzünden hiçbir şeyi şansa bırakmıyorsunuzdur.

Herşeyi kontrol etmekten vazgeçmeli miyim?

Cevap açık ve net: evet. Her şey üzerinde kontrol sahibi olduğunuzda, zemini kaybetme riski büyüktür. İstediğinizi alamadığınız veya önünüze engeller çıktığı gün, hayal kırıklığı çok büyük olacak ve depresyonun ortaya çıkma riski artacaktır. Takıntı halindeki hiç bir davranış insana iyi gelmez.


Kontrol delilerinin etrafındaki insanların uzun vadede bu davranışa katlanmakta zorlanmaları içten değildir. Bu mükemmeliyetçilik veya kontrol etme takıntısı bir çok ayrılık veya boşanmanın da sebebidir. Her şeyi kontrol etmesi gereken bir kişi kesinlikle eşini, ailesini, arkadaşlarını da kontrol etmek isteyecektir. Bu durumu yönetmek çevresi açısından zordur.


Biraz bırakmayı öğrenmek

Her şeyden önce, rahatlamayı öğrenmelisiniz. Bir psikiyatriste veya yaşam koçuna bu kontrol ihtiyacından bahsederek başlayabilir, ardından huzurunuzu bulmak için örneğin gevşeme terapisi, meditasyon veya yoga gibi dinginleştirici aktiviteler yapabilirsiniz. Anda kalmak ile ilgili farkındalığınızı arttırabilirsiniz. 

Birkaç dakikalığına da olsa hayatınızın temposunu yavaşlatmaya çalışın, vücudunuza ve etrafınızdaki dünyaya odaklanın.

Son olarak, başkalarına açılmayı öğrenmelisiniz, kendinizi tuttuğunuzu düşündüğünüz yaşanmışlıkların peşine düşün. Gerçekten sevgiye ihtiyaç duyduğunuz bir anda duygularınızı kontrol etmeye çalışmayın. Sevdikleriniz için önemli olduğunuzu, sizi sevdiklerini anlamanız için öncelikle onlara nasıl hissettiğinizi göstermelisiniz ve onlara sizin kontrol etmediğiniz bir alan bırakmalısınız.

Kaynak

Türkiye Psikiyatri Derneği

Kahkahası ile meşhur, hayatı olabildiğince tiye alan birisi... Sloganı: aslında çok basit... Ne istiyor: Herşeyin çok ciddiye alınmadığı ve hayat sevincinin esas alındığı bir dünya...

En yeni makaleler

Stres ve uygun nefes egzersizleri (4 solunum tekniği)

Stres, tüm gün boyunca vücudunuzu gergin hissetmenize neden olur. Bazen o kadar birik...

Hemen oku

Stresin cilt üzerindeki 5 zararlı etkisi

Günden güne büyüyen koyu göz halkalarım ve beni ergenliğimin tatlı zamanlarına geri g...

Hemen oku

Romantik ilişkilerde şiddetsiz iletişim nasıl kullanılır?

Birbiriyle çelişen tartışmaları, eleştirileri, küçümseyici ifadeleri, karşı saldırıla...

Hemen oku

Risk almaktan korkma! Konfor alanından çıkmak için 5 adım!

Rutin ve günlük hayatın monoton işleyişi insanı bir süre sonra tatmin etmemeye başlıy...

Hemen oku

Love Bombing nedir? Bağımlı ilişki ile sonuçlanan bir flirt şekli

Love bombing: bir başka duygusal şiddet biçimi. "Bir keresinde bana dünyaları vadeden...

Hemen oku

Mitomanyak nedir? Mitomani: Patalojik yalan söyleme rahatsızlığı

Yapılan araştırmalar normal insanların günde en az 1- 2 kez yalan söylediğini gösterm...

Hemen oku

Toksik ilişkiden kurtulmak için 3 adım

Sağlıklı ve mutlu ilişkiler her iki tarafın da kendini içinde rahat hissedebildiği il...

Hemen oku

Sürekli yanlış kararlar vermek (neden böyle oluyor?)

Hayat seçimlerden oluşur ve her seçim bir vazgeçiştir. Seçimlerimizden bazıları diğer...

Hemen oku

Sarılmak iyi hissettirir! Oksitosin hormonu mucizesi

Sarılmak insana mutluluk verir. Birini kucaklamanın hem sağlık hem de moral için birç...

Hemen oku

Panik atak kontrol altına alınabilir mi? Ne yapmalı?

Panik atak geçirenler bilir; çarpıntı, terleme, titreme, nefessiz kalma hissi, göğüs ...

Hemen oku

Bizi takip edin!

Sosyal medya hesaplarımızı takip etmeyi unutmayın! Böylece yeni makalelerimizden anında haberdar olabilirsiniz!