Kontrol delisi misiniz?

Tatiller, günlük rutinler, işiniz, her şeyi ama her şeyi en ince ayrıntısına kadar planlarsınız. Öngörülemeyenler sizi muhteşem endişelendirir ve dahası hayatınızda zaten öngörülmeyen neredeyse hiçbir şey yoktur. Muhtemelen kontrol etme hastalığı ile karşı karşıyasınız. Bu aşırı kontrol etme ihtiyacının arkasında ne var? Hayattan daha çok zevk alabilmek için biraz bırakmayı nasıl öğrenebilirim? Biz size anlatalım.

Kontrol etme hastalığı, İngilizcede 'control freak' yani kontrol deliliği olarak geçer. Bu kişiler etrafındaki her şeyin kusursuz olması için büyük bir çaba içindedirler, hataya tahammülleri yoktur, bundan dolayı da her şeyi kontrol ederek kendileri yönetmek için uğraşırlar. Kontrol etme ihiyacı artık bir obsesyona dönüşmüştür.

Genelde kontrol etme hastalığı, günlük hayatın düzenlenmesi ile sınırlı kalmamaktadır ve özdenetimi de kapsamaktadır. Nasıl mı? Örneğin kişi duygularını da genellikle kontrol etmesi gereken şeylerden biri olarak görür. Ağlamanızı sınırlarsınız, şefkat göstermekten kaçınırsınız, hayal kırıklığına uğrama veya yargılanma çekincesi ile arzularınızı da kontrol etmeye çalışırsınız. 

Neden sürekli her şeyi kontrol etmeye çalışıyorum?

Hayatta zor dönemler vardır ve olumlu ya da olumsuz beklenmedik olaylar sandığımızdan daha sık gerçekleşir. Her şeyi kontrol altına almak, “olaylara” maruz kalmamak, beklenmedik durumlarla karşılaşmamak hayatın ve kaderin efendisi olma çabası gibi bir şey. Bu tutum aslında bir savunma aracı. Güvende hissetmek için verilen bir savunma tepkisi, bir çeşit sürekli gardını almış olma hali.

Mükemmeliyetçilik de çoğunlukla kontrol etme hastalığı ile bağlantılıdır. Kontrolün sizde olması gerekiyorsa, belki de özgüveniniz eksiktir veya bir huzursuzluk ile mücadele etmektesinizdir. İşi şansa bırakmak istememenizin ve bunun sizde takıntı haline gelmesinin mutlaka altında yatan başka bir sebep vardır.

Çevrenizdeki her şeyi yönetme arzunuz, belki de her zaman hazır olduğunuzun bir kanıtı veya etrafınızdakileri hayal kırıklığına uğratmayacağınızın bir garantisidir sizin için. Veya herkesi memnun etme arzunuz yüzünden hiçbir şeyi şansa bırakmıyorsunuzdur.

Herşeyi kontrol etmekten vazgeçmeli miyim?

Cevap açık ve net: evet. Her şey üzerinde kontrol sahibi olduğunuzda, zemini kaybetme riski büyüktür. İstediğinizi alamadığınız veya önünüze engeller çıktığı gün, hayal kırıklığı çok büyük olacak ve depresyonun ortaya çıkma riski artacaktır. Takıntı halindeki hiç bir davranış insana iyi gelmez.


Kontrol delilerinin etrafındaki insanların uzun vadede bu davranışa katlanmakta zorlanmaları içten değildir. Bu mükemmeliyetçilik veya kontrol etme takıntısı bir çok ayrılık veya boşanmanın da sebebidir. Her şeyi kontrol etmesi gereken bir kişi kesinlikle eşini, ailesini, arkadaşlarını da kontrol etmek isteyecektir. Bu durumu yönetmek çevresi açısından zordur.


Biraz bırakmayı öğrenmek

Her şeyden önce, rahatlamayı öğrenmelisiniz. Bir psikiyatriste veya yaşam koçuna bu kontrol ihtiyacından bahsederek başlayabilir, ardından huzurunuzu bulmak için örneğin gevşeme terapisi, meditasyon veya yoga gibi dinginleştirici aktiviteler yapabilirsiniz. Anda kalmak ile ilgili farkındalığınızı arttırabilirsiniz. 

Birkaç dakikalığına da olsa hayatınızın temposunu yavaşlatmaya çalışın, vücudunuza ve etrafınızdaki dünyaya odaklanın.

Son olarak, başkalarına açılmayı öğrenmelisiniz, kendinizi tuttuğunuzu düşündüğünüz yaşanmışlıkların peşine düşün. Gerçekten sevgiye ihtiyaç duyduğunuz bir anda duygularınızı kontrol etmeye çalışmayın. Sevdikleriniz için önemli olduğunuzu, sizi sevdiklerini anlamanız için öncelikle onlara nasıl hissettiğinizi göstermelisiniz ve onlara sizin kontrol etmediğiniz bir alan bırakmalısınız.

Kaynak

Türkiye Psikiyatri Derneği

Kahkahası ile meşhur, hayatı olabildiğince tiye alan birisi... Sloganı: aslında çok basit... Ne istiyor: Herşeyin çok ciddiye alınmadığı ve hayat sevincinin esas alındığı bir dünya...

En yeni makaleler

Y Kuşağı, nedir? Y kuşağı “çalışan” özellikleri nelerdir?

31 yaşındayım, 90'ların başında doğdum, dolayısıyla Y kuşağının bir parçasıyım. Mesle...

Hemen oku

Yalnızlık neden olumlu olmasın? Kendinle kalmanın iyi yanları!

Bazıları ondan veba gibi kaçınıyor ama ben yalnızlığımı seviyorum. Ayrıca, yanılıyors...

Hemen oku

“Kendini boşlukta hissetmek”, bu his ne zaman geçecek?

Yaşama sevincini kaybetmek, artık hiçbir şey istememek, bu boşluk hissi ile alakalıdı...

Hemen oku

Yalnızlık ve boşluk hissi: nasıl başa çıkmalı?

Birbirimizi görmeden, farketmeden yan yana yaşayıp gidiyoruz. İlişkide veya sosyal ha...

Hemen oku

Uzaktan çalışma ve verimlilik: 7 altın kural

"Evden çalışma" da çalışmak anlamına gelir... Bütün zorluk burada yatmaktadır. Evin i...

Hemen oku

Beden olumlama hareketi: vücudumu olduğu gibi kabul ediyorum

Portakal kabuğu görünümünde bir cildim, selülitlerim, katlanan bir göbeğim hatta çatl...

Hemen oku

Durduk yere ağlamak: Sebepsizce ağlama isteği neden olur?

Sebep yokken, durduk yere ağlamak ruh haline bağlı olarak zaman zaman deneyimlenebili...

Hemen oku

Enneagram kişilik testi: kendini tanıma egzersizi

Daha mutlu ve huzurlu hissetmenin ilk şartı insanın kendisini tanıması ve kendi kişil...

Hemen oku

Psikolojik travma ve duygusal tepkiler: etkileri ve iyileşme

Sanırım hepimiz hayatımızın bir noktasında az çok travmatik olaylar yaşamışızdır. Ben...

Hemen oku

Neden seni tercih etmeliler? Mülakatta nasıl cevap vermelisin?

"Neden seni tercih etmeliyiz?" sorusunu mülakatlarda duyduğumda genelde donakalıyorum...

Hemen oku

Bizi takip edin!

Sosyal medya hesaplarımızı takip etmeyi unutmayın! Böylece yeni makalelerimizden anında haberdar olabilirsiniz!