Empati nedir, ne işe yarar? Empati kurmak ne demek?

tarihinde Yudum , Wengood yazarı tarafından güncellendi

Empati: kendisini karşısındaki kişinin yerine koyarak, onun bakış açışıyla bakmak becerisini ifade etmek için kullanılır. Sosyal ilişkilerde empati kurmak, hem kendi duygularını hem de karşındaki kişinin duygularını farkında olmayı sağlar. Bu da sağlıklık ilişkiler kurmanın temel unsurlarından biri. Empati genellikle yardımseverlikle karıştırılır veya her zaman yalnızca olumlu olarak kabul edilir, ama aslında "empati" bundan biraz daha karmaşık... Peki empati kurmayı öğrenmek ne işe yarar? Empatinin fazlası zararlı mı?

Empati nedir, ne işe yarar? Empati kurmak ne demek?
Özet

Empati ne demek? | Bağ kurmak için bir araç

Empati, kendisini karşısındaki insanın yerine koyarak onun yani bir başkasının inançlarını, arzularını, duygu ve düşüncelerini hesaba katabilme becerisi. Peki, kendimizi başkasının yerine koyabilme yeteneği ne işe yarar? Spesifik olarak, bir başkasının duygusu karşısında uygun bir duygu hissedebilmek ve kendini ve başkasını ayırt edebilmek için elzemdir. 

Duygusal zeka 5 temel unsurdan oluşur ve empati bunlardan biridir. Aslında hayatımızın ilk dakikalarından itibaren empati kurabilmekte başarılıyızdır çünkü bu beden tarafından deneyimlenen bir şeydir. Yeni doğmuş bir bebek, kendi fiziksel duyularına sahip ve kendi bedeni ile annesinin bedeni arasındaki farkı anlayabiliyor. Yetişkinlikte de aslında bu böyle. Kendimizin nerede durduğunu/duracağını/durması gerektiğini sosyal ilişkiler kurarken empati ile ölçeriz. Aralarında empatik bir ilişki bulunan iki insan birbiri ile bağ kurmaya başlar. 

Bizde doğuştan varolan bu yetenek, geliştirilebilir, ve hatta sürekli öğrenilmeli ve teşvik edilmelidir.

👉 Daha huzurlu yaşamak için duygularınızı günlük olarak nasıl daha iyi yönetirsiniz?

📖

Etimolojisi

Onları daha iyi anlamak için kelimelerin etimolojisine ve kökenine bakmak her zaman ilginçtir. Empati sözcüğünün iki ayrı kökeni bulunmakta. Biri duygu, ıstırap veya acıma anlamına gelen Yunanca "pathos" kelimesi iken, diğeri  "duygu içinde olmak" veya "içten hissetmek" anlamına gelen Almanca "Einfuhlung" kelimesidir. Einfuhlung kelimesi, ilk olarak Alman filozof Robert Vischer'in 1873'te estetik üzerine yazdığı doktora tezinde görülmüştür. Vischer bu kelimeyi, insanın bir sanat eserine veya edebiyat eseri karşısında hissettiklerini ifade etmek ve sanatçının temsil etmeye çalıştığı duyguları hissetmek anlamında kullanmıştır.

Empati türleri

Empati yeteneği 3'e ayrılır. 

1) İçgüdüsel Empati: bu empati çeşidi doğuştan sahip olduğumuz empatidir. Başkalarının yaşadığı duygular ile bağ kurmaya yarar. Örneğin; üzüntü, sevinç, mutluluk gibi duyguları aynı diğerleri gibi yaşayabilmemizi sağlar. Duygusal bir film izlerken istemsizce döktüğünüz gözyaşı işte bu türe bir örnektir.

2) İlişkisel Empati: ilişki içerisinde olan tarafların birbirlerinin duygularına karşı kurduğu empati. İki insan arasındaki ilişki yakınlaştıkça aralarındaki empati gücü de o denli kuvvetli olacaktır. Sevgiliniz evde sıkılırken siz dışarda eğleniyorsanız ve içiniz cız ediyorsa, ilişkisel empati deneyimliyorsunuz demektir. 

3) Deneyimsel Empati: Adı üstünde, deneyimler ışığında gelişen empati türü. Örneğin, aldatıldıysanız, bu durumun insanın duygu dünyasını nasıl etkileyeceğini bilirsiniz. Ve aynı şeyi yaşayan birine artık empatik davranırsınız.

Empati, Sempati ve Merhamet/Acıma arasındaki farklar

Bu başlıkta gördüğümüz her kavram duygulanım özellik taşır. Empati de duygu temelli bir tepkidir ancak sempati, merhamet veya acıma tepkilerinden ayrışır. Peki ne farklı?

Sempati, birine yakınlık hissetmek anlamına gelir. Ancak empati için o kişiye yakınlık hissetmeniz aranmaz. Sempati de duygulanımsal bir özelliğe sahiptir çünkü birine sempati duyduğumuzda, ayna nöronlarımız aktive olur. Ayna nöronlar ve mimetik süreç sayesinde, karşımızda bir gülümseme gördüğümüzde sempati duygumuz gelişir. Empati ile, ayna nöronlar aktive edildiği gibi bir başka nöron ağı olan zihinselleştirme de sürece eklenir. Zihinselleştirme, kişinin kendisinin ve başkalarının zihinsel durumlarını fark etmesi ve bunları anlamlandırması anlamına gelir. Bu, diğerinin ne hissettiğini hissetmemize izin verir, ancak kendi duygularımız tarafından boğulmamızı engeller. Merhamet ve acıma ise işte bu noktada empatiden ayrışır. Ek olarak, merhamet çoğu zaman acıyla bağlantılıdır.

Daha iyi ayırt etmek için aşağıdaki örneklere bir göz atalım;

  • Biri bana gülümserse mutlu olurum, ben de gülümserim ➡️sempati
  • Bir arkadaşım iyi bir haber duyarsa, sevinçten havalara uçarsa, onun adına sevinirim. Sevincini hissedebiliyorum ama aynı zamanda kendimi onun yerine koyup ona bir bardak su ikram edebiliyorum ki heyecanını bastırsın. ➡️ empati.
  • Diğeriyle birlikte acı çekmek ve onun acılarını azaltmak için harekete geçmek istiyorum. Örneğin, arkadaşımın kaybı için ben de yas tutuyorum. Onunla beraber acı çekiyorum. ➡️ merhamet.

👉 Duyguları anlamak | Temel ve karmaşık duygu türleri nelerdir?

Neden empati kurarız? Empati ne işe yarar? 

Empati ne işe yarar sorusuna cevap verirken, muhtemelen ilk kez duymadığınız ve son olmayacak bir söz ile başlamak gerek. İnsan, sosyal bir varlıktır. Çok yalnızım deseniz de gerçek şu ki, yalnız değilsiniz. Her zaman başkalarıyla ilişki halindeyiz ve bu şekilde kendimizi var ediyor ve gelişiyoruz. Şu an kanepede yalnız oturuyor olabilirsin ama bugüne kadar karşılaştığın tüm sosyal deneyimler seninle beraber o koltukta etrafa bakıyor. Empati bu nedenle çok önemli bir sosyal rol oynuyor. Aslında, tek başımıza bu işleve ihtiyacımız yok, ancak kalabalığın içinde kendimizi ve çevremizi anlamlandırmak için empati elzem. 

Empati kurmak sosyal ilişkilerde bir çok kolaylık sağlamaktadır:

Empati yeteneğini geliştirmek bugün çok önemli olabilir. Gerçekten de, insanlar her zaman kendi gruplarını kayırma eğiliminde olmuşlardır. Bu yüzden ailemize veya sevdiklerimize diğerlerinden daha doğal bir şekilde empati gösteriyoruz 🥰.

Diğerinin duyguları ile özdeşlik kurabilmek, herkese empati göstermek, savaşların kızıştığı, göç dalgalarının söz konusu olduğu bir zamanda düşünülmesi gereken değerli bir seçenek. 🕊️

Empati kurmak: nasıl ve ne kadar? 

Empati, iyilikseverliğe giden bir yoldur, ama iyilikseverlik değildir. Empati kararlaştırılamaz. Empati, ben büyüdükçe doğal olarak gelişir, ancak diğer insanların duygularını ve dolayısıyla onlardan kaynaklanan ihtiyaçları anlayabilirsem, onlara yardım da edebilirim, onları manipüle de edebilirim. Bakınız; kendini sizin yerinize koyabilmek ve sizi analiz edebilmek için eğitim gören insan kaynakları çalışanları. 😋 

Empati nasıl kurulur? 

Empatinin tam anlamıyla kusursuz olarak kurulabilmesi için 3 şey gereklidir;

  • Karşısındaki insanın yerine kendimizi koymak ve olay ve eylemleri onun bakış açısıyla değerlendirip tarafsız bakabilmek
  • Karşısındaki insanın tüm duygu ve düşüncelerini doğru değerlendirmek ve tam anlamıyla hissedebilmek
  • Karşısındaki insanın tüm duygu ve düşüncelerinin tam anlamıyla anlayabildiğini ona ifade edebilmek.

Empati zararlı hale geldiğinde...

Ah evet unutmuşum, empati sadece yardım ve cömertlik ile sonuçlanmayabiliyor. Aramızdaki en sadistlerin gizli silahı olarak da ortaya çıkabiliyor. Duygusal şantajcılar merhaba! Ayrıca aşırı empatik biri olduğunuzda da işler çığrından çıkabilir. Örneğin diğerleri ile empati kurmakta zorlanmıyorsanız ve bunun yanı sıra başka duygusal yetenekleriniz zayıf ise, narsistlerin en sevdiği insan tipleri arasında naif insanlar kategorisinde yerinizi alabilirsiniz.  

👉Aşırı duyarlı insanlar ve günlük hayat

👉Herkesi memnun etmeye çalışanlar

Olumlu empati geliştirebilir misiniz?

Olumlu empati geliştirmenin ilk adımı, kendini soyutlamayı öğrenebilmektir. Değerlerimizi, bazı inançlarımızı, bazı önyargılarımızı esnetmeyi öğrenmeliyiz ... Öte yandan, sosyal ilişkilerimizi; işbirliği, aktif dinleme, kahkaha , nezaket, sevgi ve saygı gibi kavramlarla destekleyebiliriz.

Arzu, haset ve kıskançlık tarafında da yapılacak çok iş var. Bu kavramlar genellikle rekabete yol açar. Bilgelik, başkalarının sahip olduklarını arzulamaktansa, elimizdekileri arzulamaya devam etmemizi ve şükran duymamızı dikte eder. Birbirimize yalan söylemeyeceğiz, bilgelik hepimizin sahip olduğu bir şey değil.😜 Ancak birlikte deneyebiliriz, çünkü kıskançlık ve kin olmadan  bizi daha mutlu ve dolayısıyla daha empatik sosyal çevreler bekliyor. Daha empatik olmak bizi sevdiklerimize ve henüz tanımadıklarımıza yaklaştırır ve bu da son tahlilde önce bizi mutlu eder!

Yazı işleri ekibinin görüşü: üzerinde çalışılabilecek iyi bir kalite

Empati, üzerinde çalışmak için harika bir niteliktir. Bu noktada yapacak işiniz olduğunu düşünüyorsanız, bu konuyu birlikte tartışmak için bir yaşam koçu ile görüşmeniz ilginç olabilir. Seanslar boyunca, empatinizi geliştirmenize ve dolayısıyla ilişkilerinizi geliştirmenize olanak sağlayacak yeni alışkanlıklar edineceksiniz.

🤗"KENDİNİ DİNLE, KABUL ET VE MUTLU OL! HEMEN ŞİMDİ, BAŞLA..."
#BornToBeMe

Kaleme alan Yudum , Wengood yazarı

🤩Hayatımı fiziksel ve zihinsel harekete adadım. 🖋️Yazmayı, 💭düşünmeyi, 📖okumayı ve 🔎araştırmayı çok seviyorum. 😺💕🧘‍♀️Kedim ve yoga matım vazgeçilmezim.

En yeni makaleler

Sağlıklı iletişim nedir? Temel koşulları nelerdir?

Birisi ile iyi geçinmek, her zaman sağlıklı iletişim kurduğunuz anlamına mı gelir? Bence bu mümkün değil. Sağlıklı iletişim dediğimiz tarafların kendilerini özgürce ifade edebildikleri bir alandır bence. İletişim süreci iletişim kurarken kendimizi ne kadar doğru ifade ettiğimiz ile doğrudan ilişkilidir. Etkili iletişim kurmanız için bir çok teknik mevcut elbette, ancak biz bugün sağlıklı iletişim kurmanın temel koşullarından bahsedeceğiz. Daha bireysel bir bakış açısıyla kendimizi ifade edebilmenin önemini vurgulayacağız. Çünkü sağlıklı iletişimin temel koşullarını farkında olmak ilişkilerimizi kurmak için de oldukça önemlidir.

Control freak hastalığı | Kontrol deliliği nasıl aşılır?

Hayatınızda olup bitenler gibi çevrenizde olup biten şeyleri de kontrol ettiğinizi mi fark ediyorsunuz? İşler beklediğiniz gibi gitmediğinde panik atak, aniden sinirlenme, huzursuzluk veya alınganlık? Bir control freak söz konusu olduğu zaman stres ve kontrol etme veya yönetme takıntısı hem (farketmese de) kişiyi hem de çevresindekileri yorar. Kontrol takıntısına sahip olduğunu düşünüyorsan doğru yerdesin! Control freak hastalığı nedir? Hayatınızı nasıl etkiler? Olumlu ve olumsuz yanları nelerdir? Hepsini fark etmenize yardımcı olacak bir içerikle karşınızdayım.

İhanet nedir? Kazık yediğinizde tavrınız ne olmalı?

İster arkadaştan gelsin ister sevgiliden, ihanet son derece acı vericidir. Özellikle de yakın insanlardan geliyorsa... Kazık yemek, hayal kırıklığı, öfke, haksızlığa uğramışlık gibi çok yoğun ve olumsuz duyguları tetikler, dolayısıyla sağlıklı düşünmek zorlaşır. Kendinizi ve özgüveninizi yeniden nasıl inşa edebilirsiniz? İhanete uğradıktan sonra bu zorlukların üstesinden gelmek için 5 ipucumuz.

Dişil enerji nedir? Dişil enerjiyi yükseltme yolları

İnsanlar da dahil olmak üzere evrendeki enerji dengesinin oluşturduğu "bütünün" her bir parçasında dişil ve eril enerji mevcuttur. Günümüzün yaşam koşulları, tatmin olma hissimizi başarı, güç ve paraya odakladığı için, biz kadınlar farkında olmadan "eril enerjiye" kapılıyor ve dişil enerjimizi bastırabiliyoruz. Dişil enerji hayatın akışına uyum sağlama ve yaratıcı yönünü kucaklamayı temsil eder. Aynı zamanda duygularımızın ve sezgilerimizin yansıması olarak kabul edilir. Duygularımızın ve sezgilerimizin yansıması olarak kabul gören dişil enerjiyi yükseltmek içsel sürecimiz ile uyum sağlamak ve ruhu beslemek ve yaşam enerjisini yeniden uyandırmak için çok önemli.

Cinsel fanteziler & Psikoloji | Sex fantezileri bize ne söyler?

Hepimizin, sahip olduğumuz hayal dünyasında cinsel fantezileri vardır. Cinsel yaşam her ne kadar toplumumuzda tabu olarak görülse de kişide cinsel uyarılmayı tetikleyen fantezilerin olması gayet normal ve sağlıklı. Kişinin hayal ve zevk dünyasına kalmış olan bu fanteziler kişiden kişiye değişse de, bir takım yaygın cinsel fanteziler mevcut. Çünkü cinsel fantezilerin çoğu aslında psikolojik ihtiyaçlarla ilişkili. Ait olmak, sahip olmak, beğenilmek, arzu ve heyecan... Bu yazıda en yaygın 9 cinsel fantezi ve psikolojik açıklamaları var.

En Yaygın Sex Fantezileri | 7 cinsel fantezi kategorisi

Öncelikle sex fantezileri tamamen normaldir. Herkesin cinsel fantezileri olduğunu söyleyerek söze başlayalım. Evet, tüm insanların cinsel isteği bulunur ve tabu olan cinsel istekler maalesef çok dile getirilmese de herkes bu alanda fantezilere kapılır. Kimileri tarafından sapkınlık olarak kabul görse de herkesin cinselliğini keşfetme arzusu vardır ve bu bir özgürlüktür. Golden shower, oral seks cunnilingus, BDSM sahneleri, kostümler, eş değiştirmeler, partnerin üstüne başına boşalmak, grup seks partileri... yanaklarınız yeterince kızardıysa ve gözleriniz büyümeye başladıysa tabusuz sansürsüz, önyargısız, cinsel fanteziler dünyasına kısa bir bakış atalım kendimizi her yönümüzle keşfedip kabul etmeye hazırlanalım.

Ayna teorisi nedir? Psikolojide ayna etkisi

Jacques Lacan’ın ayna teorisine göre, kimliğimizi karşımızdaki kişinin üzerinden yansıtarak inşa ederiz. Dolayısıyla, karşımızdaki insanın sevip sevmediğimiz özellikleri kendi kişiliğimize ait sevdiğimiz ya da sevmediğimiz özelliklerinin yansımaları anlamına gelir. Ayna etkisi, ayna nöronlar sayesinde empati kurmanın bir yolu iken aynı zamanda savunma mekanizması olarak da işlev görebilmekte. Lacan' a göre ayna etkisini anlamak ve bu kavramı bilinçli şekilde kullanmak, günlük ilişkilerimizi önemli bir ölçüde etkileyebilir.

Yetişkinlerde parmak emmenin nedenleri ve tedavisi

3-4 yaşlarına kadar normal parmak emmek normal kabul edilirken, parmak emme alışkanlığına sahip bir yetişkin için bu durum anormal, tuhaf ve patolojik kabu edilebilmekte. Peki neden bazı yetişkinler parmak emmeye devam ediyor? Gelen yanıtlardan biri şöyle; “Ben stresli olduğumda, başparmağımı emerek kendimi bırakıp çocukluğuma geri dönmeme izin veriyorum. Beni görüp şaşıranlar, utanacak bir şeyim olduğunu düşüntürtüyor bana…”. İkna oldunuz mu? Gelin ileriki yaşlarda parmak emme davranışı üzerine biraz konuşalım.

Mesajına cevap vermiyorsa ne yapmalı?

Birinin gönderdiğiniz mesaja cevap vermemesi veya geç cevap vermesi "ben önemli değilim" gibi hissettirebilir. Şu anda bence eskisinden çok daha yaygın bir davranış bu. WhatsApp'ta mavi tik, son görülme, ve hatta yanıtın geleceğini gösteren küçük noktaları bile gördünüz ama sonra hiçbir şey olmadan ortadan kayboldular... Ama neden? Neden mesajıma cevap vermiyor? Bu olayı bu kadar kişiselleştirmemek için size bazı ipuçlarım var...

İyi hissetmek için sosyal medyada da sana eşlik edelim mi?

Psikologlar ve Koçlar ile buluşmalardan oluşan RDV Coaching serisini takip edin!

🎧 Spotify

İşe gidip gelirken, yürüyüşe çıkarken, yemek yaparken veya yerken, uyumadan önce veya sabah kahvaltıya eşlik etsin diye... Kendinle biraz kaliteli vakit geçirmek için koçlarla ve psikologlarla her hafta işlediğimiz konuları takip et!

Spotify üzerinden RDV Coaching serimizi Podcast şeklinde takip edebilirsiniz!

🎥 Youtube

Youtube'da boş boş dolanmaktan bıkanlara müjde! Kanala 💜abone ol , 🔔 bildirim zilini aç ve tabii, 👍videoları beğenmeyi ve ✍🏻 bize yorumlardan ulaşmayı unutma!

RDVCoaching serisi video hali!

Ve daha fazlası... Örneğin; Aslı ile Yoga seansları

Ayrıca dergide olup bitenleri Instagram ve Pinterest üzerinden sürekli paylaşıyoruz!

Dergide neler olup bittiğini sosyal medya paylaşımlarımızdan da takip edebilirsin! En sevilen içerikler, günlük mutluluk, destek ve motivasyon dozları! Kısacası kız kardeşlerin asla kaçırmaması gerekenler!

Instagram📸

📍Pinterest