Hayır demeyi öğrenmek: Hayır diyememek neden kaynaklanır?

tarihinde Damla , Wengood yazarı tarafından güncellendi

İşte yeniden, kendinizi hafta sonu içinde sıkışıp kalmış, yeni bir iş almaya, yeğeninize bakıcılık yapmaya ya da kayınvalidenizle bir hafta sonu geçirmeye zorlamış bulunuyorsunuz. Peki, senin sorunun ne? Her şeye evet diyorsun! Neden hayır diyemiyoruz? Hayır dersem birilerini incitirim, hayal kırıklığına uğratırım ve kendimi suçlu hissederim diye mi korkuyorsun? Talihsizliğimiz kader değil… Hayır diyeceğiz. Hayır diyememe ve kendi isteklerimizden vazgeçme zaten öğrenilmiş bir davranış, öyleyse hayır demek ve seçimlerimizi çekinmeden söylemek de öğrenilebilir.

Hayır demeyi öğrenmek: Hayır diyememek neden kaynaklanır?

Çocukken kolaylıkla hayır demek ve itiraz etmek mümkün iken, itiraz etmeyi saygısızlık ve düzen bozuculuk ile bağdaştıran yetişkinler nasıl ortaya çıkıyor? 

Çocuğu boyun eğen, edilgen bir bireye dönüştüren toplumsal kodlar gittikçe kendimizle olan bağımızı köreltiyor. Bu durum yetişkin hayatında aile, iş, dost ve aşk ilişkileri gibi her tür ilişkide sıkıntılı durumlara sebep olabildiği gibi kişinin aklını sürekli meşgul ederek huzurunu kaçırabiliyor.

“Hayır” demek hepimize neden bu kadar zor gelir? Onaylamadığımız düşünceleri onaylar görünmek pahasına, bizi başkalarına uyum sağlamaya iten nedir? İlişkilerimizde sevilmeme ya da reddedilme tehdidi bizi nasıl yönlendirir? Haklı bir “hayır”ı ifade etmek, gerçek bir bireyin oluşmasına ve güçlemesine nasıl katkıda bulunur?

Neler olup bittiğini ve neden her seferinde kendimizi evet derken bulduğumuzu çok iyi biliyoruz. Çünkü hayır dediğimiz için mutsuz olmaktan, görevi yerine getirememekten, karşımızdaki kişiyle sosyal ilişkilerimizi zedeleyip daha az sevilmekten korkuyoruz...

Herkesi memnun etme bir hastalık. İnsan her şeyden önce kendini sevmek için hayır demeyi öğrenmeli. Hayır diyemediğiniz zaman kendinize saygı duymaktan vazgeçiyor ve kendinize uygun tercihlerde bulunmamaya başlıyorsunuz.

Hayır demeyi öğrenmek kendini ortaya koymaktır. Bu durum psikolojik dayanıklılık ve özgüven için son derece önemlidir. Peki ya, kendi mutluluğumuz için kendimize evet diyebilmek? Kendinize evet demeyi hiç düşündünüz mü? İşte, size yardımcı olacak birkaç tüyo.

« Özgür olmak, hayır demeyi bilmektir. » 

Jean-Paul Sartre

Suçluluk duymadan "hayır" diyebilmek için 5 ipucu

Bize sorulan her şeye düşünmeden hemen evet dememize neden olan genellikle sevilme ihtiyacı veya takdir edilme ihtiyacıdır. Bu tutum, zamanla kendimize yabancılaşmamıza, hayal kırıklığı ve benlik saygısı kaybına neden olur. Şimdi, artık tuzağa düşmek yok. Suçluluk duygusu ve belirsizlik kaygısı olmadan nasıl hayır diyebiliriz hep beraber göreceğiz.  

1. "Evet ama..." seçeneğini kullanın.

Gerçekten hayır diyebilecek durumda değil misin? Farketmez. "Evet ama..." diyerek cümleye başlayabilirsiniz. Bunu yapmak için önceliklerinizi sıralamanız yeterli.

Örneğin, dinlenmeye ihtiyacınız var ve o gece dışarı çıkmanız teklif edildiyse, "evet, ancak sadece 2 saat kalacağım" deyin. Ya da patronunuz elinizdekilere ek olarak size yeni bir dosya verirse, "Evet ama şu anda daha acil bir dosyam var, ondan sonra ilgileneceğim" deyin. Kısacası, kendinizi ifade edin.

2. Cevap vermeden önce düşünmek için zaman isteyin

Size bir teklif yapıldığında hemen evet demek zorunda değilsiniz, düşünmek için zaman isteyin. Farkındalık meditasyonu veya yoga gibi aktiviteler paniğinizi azaltacağı için bunu yapmanıza da yardımcı olabilir. Gerçekten de, bu teknikler dürtülerinizi yönlendirmenize izin verecektir.

3. Tartışın ama kendinizi haklı çıkarmayın

Hayır cevabınız tartışılırsa, muhatabınız sizi anlayabilir. Tartışma, açıklama yapmanıza izin verir, ancak saldırganlık olmadan ve hepsinden önemlisi, kendinizi haklı çıkarmak için eften püften bahaneler uydurmadan. Dürüst olun ve kendinizi açıklayın.

4. Gizliliğinizi koruyun

Müsait olmadığınız zamanlar vardır, bazen kendinize, tutkularınıza, ailenize, ilişkinize zaman ayırmak isteyebilirsiniz, bu gayet normaldir. Bu fikri bir kez benimsediğinizde, hayır demek konusunda daha rahat hissedeceksiniz ve kendi hayatınızın tadını çıkarabileceksiniz.

5. Sabredin

Etrafınızdakiler her zaman sizin evet demenize alıştılarsa, reddetmenizi kabul etmeleri onlar için zor olacaktır. Fakat sen artık kendini tanımak ve kendine uygun bir hayat yaşamaya karar verdin. Ne olursa olsun, bu senin seçimin, bu yüzden bekle ve hayır demekten asla pes etmeden devam et.

İş yerinde hayır diyebilmek mümkün mü?

İş hayatında kişilerin kendisini bir süre sonra giderek daha fazla yük altında hissettiğinizi biliriz. Gönüllü ya da gönülsüz olarak tüm cephelerden mücadele etmeyi istemek giderek daha fazla insana tükenmişlik ve stres hissini yaşatıyor. Bu yüzden, ısrarlı bir isteğe nasıl karşı çıkılacağını bilmek gayet önemlidir. Hayır diyebilmek aynı zamanda hem iş yerinizde ipleri elinize almak hem de daha üretken olmak demektir. Dolayısıyla, patronunuza hayır demek için nedeniniz var!

Hayır diyebilmek neden önemli?

  • Gerçekten olduğunuz gibi olmak ve değerlerinizle uyum içinde yaşayabilmek için.
  • Sınırlarınıza ve kendinize saygı duymak için.
  • Kendinize güveni artırmak için
  • Yaptığınız her şeyde zevke öncelik vermek için
  • Seçim özgürlüğünü yeniden kazanmak için
  • Daha fazla üzülmemek için
  • Sana ve sağlığına dikkat etmek için

Bonus: Kitap Tavsiyesi

Marie Haddou’dan “Hayır Demeyi Bilmek”

Marie Haddou - Hayır Demeyi Bilmek

Psikolog Marie Haddou bu yapıtında aile ortamında işte arkadaşlar arasında ve aşk ilişkilerinde yaşanmış gündelik olaylardan örnekler sergileyerek çoğu insan için bir karabasana dönüşen hayır demenin zorluklarını ele alıyor ve bu hastalıktan kurtulmanın bir reçetesini çıkararak gönül rahatlığıyla dile getirilen bir evet in psikolojik ve toplumsal önemine değiniyor.


Alıştırma yapın, zamanla kolaylaşacak!

"Hayır" demek gerçek bir öğrenme sürecidir, her gün biraz pratik yapmalısınız. Başta zor gelir ama ne kadar iyi hissettirdiğini görünce vazgeçemeyeceksiniz. Artık hayal kırıklıkları ve öfke yok, özgürsünüz! Hayır demeyi öğrenmek biraz zaman alabilir, ancak kararlı olursanız, sonunda hayatınızın dizginlerini elinize alabilir ve kendinizle (yeniden) gurur duyabilirsiniz. Cesaretli olun!

Eğer "hayır" diyememeniz sizi imkansız durumlara sokuyorsa veya sizi hayatın gerisinde tutuyorsa, o zaman bir terapistle iletişim kurmanın zamanı gelmiş olabilir. Birlikte, sorunun kaynaklarına inip, çözümler bulabilirsiniz.

Kaynak

Prof. Dr. Aslıhan Dönmez (Psikiyatri uzmanı ve Nörobilim doktoru)


Kaleme alan Damla , Wengood yazarı

Kahkahası ile meşhur, hayatı olabildiğince tiye alan birisi... Sloganı: aslında çok basit... Ne istiyor: Herşeyin çok ciddiye alınmadığı ve hayat sevincinin esas alındığı bir dünya...

En yeni makaleler

Olumsuz düşünceler | Olumsuz düşüncelerden kurtulmak için 3 ipucu

Olumsuz düşünceler, özellikle moralimiz bozulduğunda ya da depresif hissettiğimiz dönemlerde bizi etkisi altına alır. "Hiçbir işe yaramıyorum.", "Arkadaşlarım beni anlamıyor.", "Hiçbir şey düzelmeyecek.", veya "Çaresizim." gibi genel ve olumsuz düşünceler tarafından esir alınan zihnimiz zaten olumsuz duygular içindeyken bizi daha kötü hissettirir. Bu tıp olumsuz düşünceleri tespit edip onlardan kurtulmayı öğrenmek önemlidir, çünkü karamsar düşünen insan içinde bulunduğu durumu çıkışsız hale getirebilir ve hayattan keyif alamamıza mal olacak kararlar almamıza neden olabilir. Zor görünse de olumsuz düşüncelerden kurtulmak aslında minik bir bakış açısı değişikliği ile mümkün. Benim 3 ipucum var, gelin paylaşayım.

Üstünlük kompleksi nedir? Neden olur? Belirtileri nelerdir?

Üstünlük kompleksi olan insanlar kendilerinden başka kimseyi sevmez gibi görünürler. Sık sık kendilerinden bahseder ve genelde karşılarındaki insanlarla alay eder gibi üstünlük kurmaya çalışır, başkalarının hayatlarını küçümserler. Fakat bu insanların ortak özellikleri ciddi bir özgüven sorunudur. Vakaların yüzde 95’i aşağılık hissini bastırmak için aslında bir savunma mekanizması olarak üstünlük kompleksi geliştirir.

İş yerinde saygısızlık ve yok sayılmak | Ne yapmalı ?

Bir meslektaşınız veya yöneticiniz size iş yerinde saygısızlık mı etti? Bu saygısızlık karşısında nasıl tepki vereceğini bilmek kolay değil. Benim gibi siz de toksik ofis ortamı deneyimlediyseniz ne demek istediğimi anlayacaksınız. İş yerinde yok sayılmak, gerekli saygınlık ile karşılanmamak gerçekten çok sinir bozucu. İş yerinde saygısızlığa maruz kaldığımızda, resmen hazırlıksız yakalanıyoruz ve nasıl davranacağımızı bilemiyoruz, özellikle de karşımızdaki kişi bizden daha yetkili bir konumda ise. Bu durumu daha iyi yönetebilmek ve mümkünse tekrar etmesini önlemek için nasıl tepki vermeliyiz bunu konuşacağım. İş yerinde saygı görmek için bazı ipuçları sizleri bekliyor💪.

Kendinle dalga geçmek ve kendine haksızlık etmek arasındaki çizgi

Geçenlerde arkadaşlarımla ettiğim bir sohbet esnasında muhtemelen bir travma ve tutukluk nedeniyle basit bir matematik işlemini beceremedim ve bu konuyla ilgili bir sorunum olduğu üzerinden şakalar yapıldı. Hem çaktırmadım hem de arkadaşlarımın bakışlarından çok utandım. Olay esnasında ben de beceriksizliğim ile dalga geçip bununla eğlendim. Kendi ile dalga geçebilen insan olmam gerektiği için bunu yaptım ama bir an geldi hafif bir tonla kendimi savunmak için farkında olmadan arkadaşlarıma “benimle zekam için mi arkadaş oldunuz ?” diye çıkıştım. Sonradan kendimi dinlediğimde, anladım ki kendinle dalga geçmek bir yere kadar normal, fakat sonrası, olumsuz duyguları tetikliyor. Hatalarımıza ve zayıflıklarımıza gülüp geçmek iyidir fakat bunun sınırı nerde olmalıdır? sorusuna cevap arıyorum!

Nevroz nedir? Nevrozu anlamak ve iyileşmek

«Sen ona bakma, sinir hastası biraz.» Bu cümleyi çocukluğumdan beri duyar ve sinir hastalığının ne olduğunu hep çok merak ederdim. Artık az çok ne anlama geldiğini biliyorum ve sinir hastalığının nasıl bir şey olduğunu gerçekten bilmenin önemli olduğunu düşünüyorum. Genelde insanları aşağılamak hatta hakaret etmek için kullanılan bu sözcük aslında birçok insanın muzdarip olduğu bir grup ruh sağlığı bozukluklarına işaret eder. Nevroz ne demek? Nevrotik ne demek? Gelin inceleyelim !

Platonik aşk nedir? | Birlikte olmadan da aşk yaşayabilirsin!

Thyra Samter Winslow, “Platonik aşk, kafamızda taht kuran aşktır” der. Platonik bir şekilde sevmenin, başka bir kişiyle olan alışverişlerine ve kendi aklından geçenlere odaklanmak anlamına geldiğini bu sözle ifade etmenin yani sira bu alıntı daha baska bir sey de ifade ediyor çünkü bu tür bir aşkla kişinin belden aşağı inemeyeceği de anlaşılıyor. Biriyle birlikte olmadigimiz bir ilişki mümkün mü? Hadi bakalım !

Aromantizm : Aşksız bir hayat demek midir ?

Aromantizm, pek çok kişi tarafından bilinmeyen veya aseksüellik ile karıştırılan bir terimdir. Aslında aromantizm teoride oldukça basittir: karşıdaki insana karşı çok az romantik çekim hissetmek ya da hiç hissetmemek… Peki aromantizm aşksız bir hayat mı? Tam olarak değil.

Bilişsel çarpıtmalar : Olumsuz otomatik düşünceler ve ruh sağlığı

Bazı düşünce kalıpları beynimizde çarpık kodlandığında, sosyal ilişkilerimiz, ruh sağlığımız ve iyi hisetme halimiz olumsuz etkilenebiliyor. Başlıca bir rahatsızlık veya hastalık olmasa da bilişsel çarpıtmalar gerçeğin size doğru olmayan şekilde yansıması ve sizin de sonucunda içinde kendinizi iyi hissetmedeğiniz davranışsal tepkilere sürüklenmeniz açısından farkındalıkla ele alınması gereken bir kavram. Düşünce hataları ve otomatik düşünceler nedir öğrenip bilişsel çarpıtmalar veya bilişsel önyargıları farkedebilmek ve işlevsel tepkiler vermeyi başarmak için bu kavramı biraz açalım.

Stres yönetimi: 4D tekniği (Durum>Düşünce>Duygu>Davranış)

Stres, artık azaltmak için fazla yaşamın her yerine hakim. Stresten kaçınmak zor hale geldi ise geriye ne kalıyor? Stresi yönetmeyi öğrenmek! Şimdi böyle anlatmaya başladım ama çoktan zihniniz size şunu diyor, “Öyle diyorsun da, kolaydı sanki!” Evet stresle başa çıkmak gerçekten kolay değil. Bilişsel davranışcı terapide kullanılan bir model: ABC modeli. ABC davranış modeli kuramına dayanan bir stres yönetimi tekniği, “4D tekniği”. Bu yöntem eminim aklınıza çok yatacak!

Sevgili ile tatil yapmak | Yolunda gitmesi için 5 ipucu!

Tatiller hepimizin dört gözle beklediği zaman dilimleridir. Daha da iyisi, en zevkli seyahat ekürisi olan sevgili ile tatil yapmak! İlk defa sevgiliniz ile tatile çıkıyorsanız, kimse yalan söylemesin içinizde başka bir heyecan olur. Amerikan romantik komedileri mi, yoksa türk yapımı yaz dizileri mi bilmiyorum ama, sevgili ile tatile çıkmak ile ilgili bir sürü klişe var ve bana ait olmayan beklenti ile dolmamak elde değil. Heyecanın yerini endişe aldı! Baskı, ve farklı beklentiler arasında çatışmalar meydana gelebilir mi? Pek tabii. Bu yüzden sevgili ile tatile çıkmak isteyenlerin önceden okuması gereken 5 ipucu sıraladık!

İyi hissetmek için sosyal medyada da sana eşlik edelim mi?

Psikologlar ve Koçlar ile buluşmalardan oluşan RDV Coaching serisini takip edin!

🎧 Spotify

İşe gidip gelirken, yürüyüşe çıkarken, yemek yaparken veya yerken, uyumadan önce veya sabah kahvaltıya eşlik etsin diye... Kendinle biraz kaliteli vakit geçirmek için koçlarla ve psikologlarla her hafta işlediğimiz konuları takip et!

Spotify üzerinden RDV Coaching serimizi Podcast şeklinde takip edebilirsiniz!

🎥 Youtube

Youtube'da boş boş dolanmaktan bıkanlara müjde! Kanala 💜abone ol , 🔔 bildirim zilini aç ve tabii, 👍videoları beğenmeyi ve ✍🏻 bize yorumlardan ulaşmayı unutma!

RDVCoaching serisi video hali!

Ve daha fazlası... Örneğin; Aslı ile Yoga seansları

Ayrıca dergide olup bitenleri Instagram ve Pinterest üzerinden sürekli paylaşıyoruz!

Dergide neler olup bittiğini sosyal medya paylaşımlarımızdan da takip edebilirsin! En sevilen içerikler, günlük mutluluk, destek ve motivasyon dozları! Kısacası kız kardeşlerin asla kaçırmaması gerekenler!

Instagram📸

📍Pinterest