Tükenmişlik sendromu ve çocuklu aileler: ebeveynlerde tükenmişlik

tarihinde Damla , Wengood yazarı tarafından güncellendi

Tükenmişlik. Bu sözü duyduğumuzda aklımıza hep profesyonel dünya geliyor. Fiziksel ve duygusal tükenme, kızgınlık, bunalmış hissetme, hiçbir şey yapmak istememe, kronik stres ve özgüven kaybı. Bunların hepsi tükenen ebeveynleri etkiliyor. Yokuşlar dik olduğunda ve umutlar tükendiğinde, ebeveyn tükenmişliğinden bahsedebiliriz ve bu durum depresyona da yol açabilir. Çiçeği burnunda anneler ise bu durum için en ideal adaylardır, bu yüzden suçluluğa dur diyip, farkındalık kazanıyor ve kendimiz için bir şeyler yapmaya çalışıyoruz.

Tükenmişlik sendromu ve çocuklu aileler: ebeveynlerde tükenmişlik
Özet:

Günlük hayatın koşuşturması içinde, iş ve sosyal yaşantısının tüm zorlukları arasında mekik dokuyan kadın pek çok fiziksel ve psikolojik rahatsızlıkla mücadele etmek durumunda kalıyor. Günümüz kadınlarının pek çoğu hem çalışıyor, hem ev işleri ile ilgileniyor, çocukların bakımını üstleniyor ve aile birliği için çalışıyor. 

Eğer şanslıysa ve kendine ait zamanı ve ekonomik gücü varsa bir yandan da fit ve sağlıklı görünmek istiyor. “Süper anne” ya da “zorlanmış anne sendromu” olarak tanımlanan modern çağın kadını için büyük tehlikelerin başında gelen bu sendrom artık literatürlerde kendine yer buldu. Ebeveynlerde tükenmişlik, işte açıklaması.

Aşılması zor günler

Ebeveyn tükenmişliği genellikle oldukça ağır bir günlük rutinle başlar. Meslek hayatına ve / veya kişinin kendine özel faaliyetlerine ek olarak idare etmek için yaşları küçük, bir, iki, üç ve hatta daha fazla çocukla ilgilenmek durumunda olduğunuzu hayal edin. Çalışın veya çalışmayın, bekar veya hala evli bir anne olun, ebeveyn tükenmişliği tüm anneleri etkileyebilir.

Sabah 6:30, uyandığınız an, zaten yarış başlıyor. Eşimiz, kalkmış, işe gitmek için hazırlanıyor. Neredeyse gitmek üzere. Sabah 7'de kendimizi çoraplar ve kirli pijamalarla başbaşa buluyoruz, üstelik bizim değil. Taranacak saçlar, bizim değil. Minik yavrularımızı midede suçluluk duygusuyla dadıya emanet ediyoruz. Ayrılmadan önce küçüğün bezini değiştirecek zaman yoktu, bir de kızın eteğinde leke var, bunları dadımıza hatırlatıyoruz. Gün daha yeni başlıyor, işyerine yetişmeye ve işinize odaklanmaya çalışıyorsunuz.

Akşam 19:30, eve dönüş. Bir sürü oyuncak, giysi, kek kırıntıları ve ödevler yapılmalı, küçüğün uyku saati geliyor. Evde uzun süredir yapmak istediklerimnden bahsetmiyorum bile. Süpürge tutamadan geçen 5 “çocuklu” gün. Babamız hala burada değil. Kendi tükenmişliği ile uğraşıyor ve o da kendince haklı. Bu da gerçeği daha da korkutucu hale getiriyor. Ve bu gece, her gece olduğu gibi, yarış devam ediyor. 21:30, herkes yatakta. Ama önce, bir makine edasıyla devam ediyoruz, banyoyu topla, yarın için yemek düşündün mü, duş alman gerekiyor, yarınki toplantı çok önemli, aynı zamanda yorgunluk ve uyku bastırıyor. İşte o an ağlayasın gelir, gözyaşı, öfke, bıkkınlık, yorgunluk, yetersizlik ve suçluluk duygusu. "Bundan hoşlanmıyorum", "Uyumak istemiyorum", akşam hikayeleri ve öpücükler. Tüm bunların ortasında benim kendi ihtiyaçlarımızı düşünecek ne halim ne de vaktim kaldı.

Çocuklarıma bazen tahammül edemiyorum

Her şeyin ne zaman başladığını söylemek imkansız. Hepsi küçük küçük başladı. İyi yapma arzusu ile başlayan, heyecan, iş yükü, zorluk, yetişememe, yalnızlık, izole hayat ve öz-imaj eksikliği, ardı ardına yavaş yavaş yerleşti hayatımda. Her akşam yatağımda uzandığımda kafamda: sorumluluklarımın listesi, evin düzen ve devamlılığı, mali durum, eğitim ve gelişimleri, ihtiyaçları, duygu dünyaları. Tüm isteklere cevap vermem, krizleri yönetmem gerekiyor. Gözlerimde yaşlar, stresli ve uykuluyum. Herşeyi kontrol etmeye çalışmaktan ve herkesi memnun etmekten bıktım artık. Öyle ki, bazen, çocuklarıma tahammül edemiyorum. Bitmek bilmez ihtiyaçları, talepleri, tiz çığlıkları, çileden çıkaran ağlama krizleri ve sürekli ilgi beklemeleri. Kendimi robot gibi hissediyorum. Başka seçeneğim yok, babamız da çalıştığı için aynı durumda, hatta benden daha yoğun. Çoğu zaman onlarla yalnızım, ne pahasına olursa olsun idare etmek zorundayım. Her öpücük, her söz, her hareket ruhsuz, isteksiz ve kalpsizce yapılmaya başlandı.

Bazen onlar oynarken ben yere yatıp, bitap düşüyorum, bana dönüp ne oluyor yahu diye, sesleniyorlar. Cevap veremiyorum. Sürekli ağlamak istiyorum. İçimden onlara bağırmak geliyor resmen. Onlara tahammül edemeyecek kadar iğrenç bir anne olduğumu düşünüyorum. Veya empatiden yoksun olmalarının, daha sakin ve uslu çocuklar olmamalarının benim hatam olduğunu düşünüyorum ve kendimi suçluyorum. Sonra başımı çeviriyorum, kaçınılmaz olarak kirli çamaşır yığınına gözüm takılıyor.

Tükenmiş ebeveynlik belirtileri: patlama anı

Bir akşam annem beni arayıp belinin tutulduğunu söyledi. Ertesi gün öğleden sonra çocuklara bakmasının imkansız olduğunu söyledi. Kelimenin tam anlamıyla kafamdan aşağıya kaynar sular döküldü. Annemin beli, ağrısı, rahatsızlığı gözümde değildi, en ufak bir şefkat duymam imkansızdı. Bu öğleden sonrayı kendimle başbaşa kalabilmek için iple çekiyordum, randevularım vardı, haftalardır bu güne hazırlamıştım kendimi. Onsuz yapmak zorunda kalacağıma inanmak istemedim. Hepsinden nefret ettim, hayatımdan nefret ettim, bitkin hissettim. Kelimenin tam anlamıyla o an, patladım! Hepsi aniden ortaya çıktı, herşeyi kustum. Çığlık attım, ağladım, duvarlara vurdum, nefes almakta zorlandım. Kocam şok olmuştu, ne kadar kötü olduğumu görememişti ve benim için çok endişelendi.

Bir terapiste görünmemi tavsiye etti ve doktorum bana antidepresanlar reçete etti. Yüksekten düşmüşe döndüm. Hiç bu kadar güçsüz veya kırılgan olabileceğimi düşünmemiştim. Benim için bir başarısızlıktı. Depresyon hakkında konuşmak gerektiğini, patlama anı gelene kadar farkedememiştim. Ama sonunda, psikiyatrist ile yapılan seanslar ve diğer annelerle bir destek grubu vs derken, daha iyi hissetmeye ve  antidepresanları bırakmaya başladım.

Mükemmel annelik mitini unutun!

Bugün bile, bir anne olarak, bir şeylerin yanlış olduğunu, mutlu olmadığını ve hayatından nefret ettiğini söylemek zor. Bir anne mutlu olmalı çünkü çocuklar mutluluk getirir, onlar biriciktir. Böyle hissetmediğinizde de, baskı ve suçluluk duygusu daha da artıyor. Yanlışı kendinizde aramaya başlıyorsunuz. Bu mutlu ve mükemmel annelik efsanesi, evimizde baskın olan stres, yorgunluk ve bitkinlik karşısında özgüvensizlik, özşefkat eksikliği ve derin sorgulamalara itiyor. Bunalmış hissettiğinizi itiraf etmeniz için tükenmiş ebeveyn olmayı beklemenize gerek yok. Peki başka ne yapabilirdiniz?

1. Limitlerimizi öğreniyoruz

Yorgunluk, yetersizlik hissi, gerginlik. Biraz silkelenin, demek ki yaptıklarınızdan daha azını yapmaya başlamalısınız. Ya evde ya da başka bir yerde yardım alarak ya da biraz salıvermeyi öğrenerek limitlerinizi  gözden geçirin ve kendinizle uyumlandırın. Anda kalmaya çalışın, bu günler geri gelmeyecek unutmayın!

2. Gerektiğinde bırakmayı öğreniyoruz

Bir anne olarak anne olma ihtiyaçlarınızı azaltmak çok önemlidir! Çocuklar her gün banyo yapmazlarsa bu bir sorun değil. Ellerinizle yaptığınız ev yapımı olmayan bir yemek yiyorlarsa, önemli değil ve dadıya evi fazla dağınık veya kirli mi bırakmak zorunda kaldınız, sorun değil.

3. Güveniyoruz ve sorumlulukları paylaşıyoruz

Eşe, büyükanne ve büyükbabaya, bakıcıya, psikiyatriste, doktora vs. güvenmeyi öğrenin. Utanmamalı ve duygularınızı daha iyi dinlemelisiniz. Kötüye gitmeniz ve bıkmanız sorun değil, yardım almamanız sorun. Ayrıca, rahatlamak ve gevşemek için tam size göre bir zaman bulmaya çalışın. Daha mutlu döndüğünüz için kimse sizi suçlamayacaktır.

Ebeveynlerde tükenmişlik belirtileri nelerdir?

Kendinize iyi bakabilmek için, tükenmişliğin belirtilerini fark edebilmek çok önemlidir.

1. Sık sık sinirleniyor musunuz?
Aile ortamında tartışmak normal olsa da, eskisinden daha fazla üzüldüğünüzü veya etkilendiğinizi mi fark ediyorsunuz. Daha mı hassassınız? Eşinizden veya çocuklarınızdan gelen her söz ve hareket sizi rahatsız mı ediyor?
2. Yorgun mu hissediyorsunuz?
İyi bir gece uykusundan sonra bile pillerinizi şarj etmemiş gibi hissediyorsunuz ya da tam tersine uykusuzluk yaşıyorsunuz.
3. Motivasyon düşüklüğü mü yaşıyorsunuz?
Günlük işlerinizi belli bir mekanizma şeklinde yürütüyorsunuz, artık düşünmüyorsunuz ve duygusuzca yapıyorsunuz. Kısacası robota bağladınız. Kendinizi bu zihinsel yükten kurtarmalısınız.
4. Özgüveninizi kaybettiğinizi mi hissediyorsunuz?
Kendinizi mükemmel görünen diğer ebeveynlerle kıyaslıyorsunuz. Kendilerine bakmayı, işe gitmeyi, çocukları oynamayı, ayak işlerini yapmayı, ev işlerini yapmayı ve hepsini aynı gün içinde başarmayı nasıl beceriyorlar?… Sizin için düşünülemez bir şey bu. Kendinize olan güveninizi yitirirseniz, kendinizin değerini düşürürsünüz. Kıyaslamayın. Kendi deneyiminize odaklanın.
5. Unutkanlık mı başladı?
Gittikçe daha sık doktor randevuları, doğum günlerini veya okul randevularını unutuyorsunuz. Dikkatli olun, bu büyük bir tükenmişlik belirtisidir!

Ve son olarak, ebeveyn tükenmişliği genellikle bir çökme olarak deneyimlenir. Çocuklarınızın yaşı kaç olursa olsun, onlar da bu hassas ve acı dolu anın farkına varmış ve onu az ya da çok kötü yaşamış olabilir. Yeterince büyüdüklerinde bu dönemi onlarla tartışmaktan çekinmeyin. Bu onlara yetişkin, ebeveyn ve anne olarak (evde olsun ya da olmasın) hayatın o kadar kolay olmadığını göstermek için iyi bir fırsat olacaktır.

Kaynak

Memorial

Günce Danışmanlık

Kaleme alan Damla , Wengood yazarı

Kahkahası ile meşhur, hayatı olabildiğince tiye alan birisi... Sloganı: aslında çok basit... Ne istiyor: Herşeyin çok ciddiye alınmadığı ve hayat sevincinin esas alındığı bir dünya...

En yeni makaleler

“Neden çekingenim?” Utangaçlık nasıl yenilir? (6 madde)

Kişilik özellikleri utangaç olan insanlar sosyal ortamlarda kendilerini ifade ederken olduklarını ortaya koymaktan çekinebilirler. Utangaç kişilerden sık sık duyacağınız şikayetlerden biri sosyal beceri eksikliği olacaktır. Topluluk içinde konuşma ya da yeni insanlarla tanışma fikri utangaç insanlar için kaygı ve korku sebebi. Kırmızı bir surat, titrek bir ses, gülerken kendini saklayan bir çift el... Günlük hayat böyle akıp gidiyor ve sen ardından bakıyorsan bu makale tam sana göre! Konfor alanından çıkmamak ve bir köşede gizli kalmak seni bir yere götürmeyecek ve güzel günleri ya da ilginç insanları özlemeye devam edeceksin. Yavaş yavaş ama emin adımlarla utangaçlığı yenmek mümkün. Kendini olduğun gibi kabul ederek şartları değiştirmenin zamanı geldi! 💪

Myers-Briggs Kişilik Testi | MBTI 16 kişilik tipi ve özellikleri

MBTI, Carl G. Jung'un kişilik ve karakter analizi çalışmalarına dayanarak ortaya çıkmış bir kişilik çözümleme envanteri. Kişisel gelişim alanında dünyada en çok kabul gören yöntem olan “Myers Briggs kişilik testi” bir dizi harf çiftinden oluşan 16 farklı karakterden bahsediyor. Bu yazıda “MBTI nedir?” detaylıca açıklayacağız..

Sağlıklı ilişkiler ve sosyal hayat | Olmazsa olmaz 7 unsur!

Sosyal bağları, bizim en temel ihtiyaçlarımızı besleyen bir damar olarak düşünürsek, ilişkilerimizin ne kadar sağlıklı olup olmadığı hayatla baş etme şeklimizi, bakış açımızı, ruh sağlığı durumumuzu doğrudan etkiliyor. Örneğin; sağlıklı iletişim kuramadığım insanlarla etkileşimlerde bulunmak beni mutsuz ve hayata pozitif bakamayan bir insan haline getirebilir. Öyleyse, insanlarla ilişkilerimden neler beklemeliyim sorusunu kendimize sormakta fayda var.

Sağlıklı iletişim nedir? Temel koşulları nelerdir?

Birisi ile iyi geçinmek, her zaman sağlıklı iletişim kurduğunuz anlamına mı gelir? Bence bu mümkün değil. Sağlıklı iletişim dediğimiz tarafların kendilerini özgürce ifade edebildikleri bir alandır bence. İletişim süreci iletişim kurarken kendimizi ne kadar doğru ifade ettiğimiz ile doğrudan ilişkilidir. Etkili iletişim kurmanız için bir çok teknik mevcut elbette, ancak biz bugün sağlıklı iletişim kurmanın temel koşullarından bahsedeceğiz. Daha bireysel bir bakış açısıyla kendimizi ifade edebilmenin önemini vurgulayacağız. Çünkü sağlıklı iletişimin temel koşullarını farkında olmak ilişkilerimizi kurmak için de oldukça önemlidir.

Control freak hastalığı | Kontrol deliliği nasıl aşılır?

Hayatınızda olup bitenler gibi çevrenizde olup biten şeyleri de kontrol ettiğinizi mi fark ediyorsunuz? İşler beklediğiniz gibi gitmediğinde panik atak, aniden sinirlenme, huzursuzluk veya alınganlık? Bir control freak söz konusu olduğu zaman stres ve kontrol etme veya yönetme takıntısı hem (farketmese de) kişiyi hem de çevresindekileri yorar. Kontrol takıntısına sahip olduğunu düşünüyorsan doğru yerdesin! Control freak hastalığı nedir? Hayatınızı nasıl etkiler? Olumlu ve olumsuz yanları nelerdir? Hepsini fark etmenize yardımcı olacak bir içerikle karşınızdayım.

İhanet nedir? Kazık yediğinizde tavrınız ne olmalı?

İster arkadaştan gelsin ister sevgiliden, ihanet son derece acı vericidir. Özellikle de yakın insanlardan geliyorsa... Kazık yemek, hayal kırıklığı, öfke, haksızlığa uğramışlık gibi çok yoğun ve olumsuz duyguları tetikler, dolayısıyla sağlıklı düşünmek zorlaşır. Kendinizi ve özgüveninizi yeniden nasıl inşa edebilirsiniz? İhanete uğradıktan sonra bu zorlukların üstesinden gelmek için 5 ipucumuz.

Dişil enerji nedir? Dişil enerjiyi yükseltme yolları

İnsanlar da dahil olmak üzere evrendeki enerji dengesinin oluşturduğu "bütünün" her bir parçasında dişil ve eril enerji mevcuttur. Günümüzün yaşam koşulları, tatmin olma hissimizi başarı, güç ve paraya odakladığı için, biz kadınlar farkında olmadan "eril enerjiye" kapılıyor ve dişil enerjimizi bastırabiliyoruz. Dişil enerji hayatın akışına uyum sağlama ve yaratıcı yönünü kucaklamayı temsil eder. Aynı zamanda duygularımızın ve sezgilerimizin yansıması olarak kabul edilir. Duygularımızın ve sezgilerimizin yansıması olarak kabul gören dişil enerjiyi yükseltmek içsel sürecimiz ile uyum sağlamak ve ruhu beslemek ve yaşam enerjisini yeniden uyandırmak için çok önemli.

Cinsel fanteziler & Psikoloji | Sex fantezileri bize ne söyler?

Hepimizin, sahip olduğumuz hayal dünyasında cinsel fantezileri vardır. Cinsel yaşam her ne kadar toplumumuzda tabu olarak görülse de kişide cinsel uyarılmayı tetikleyen fantezilerin olması gayet normal ve sağlıklı. Kişinin hayal ve zevk dünyasına kalmış olan bu fanteziler kişiden kişiye değişse de, bir takım yaygın cinsel fanteziler mevcut. Çünkü cinsel fantezilerin çoğu aslında psikolojik ihtiyaçlarla ilişkili. Ait olmak, sahip olmak, beğenilmek, arzu ve heyecan... Bu yazıda en yaygın 9 cinsel fantezi ve psikolojik açıklamaları var.

En Yaygın Sex Fantezileri | 7 cinsel fantezi kategorisi

Öncelikle sex fantezileri tamamen normaldir. Herkesin cinsel fantezileri olduğunu söyleyerek söze başlayalım. Evet, tüm insanların cinsel isteği bulunur ve tabu olan cinsel istekler maalesef çok dile getirilmese de herkes bu alanda fantezilere kapılır. Kimileri tarafından sapkınlık olarak kabul görse de herkesin cinselliğini keşfetme arzusu vardır ve bu bir özgürlüktür. Golden shower, oral seks cunnilingus, BDSM sahneleri, kostümler, eş değiştirmeler, partnerin üstüne başına boşalmak, grup seks partileri... yanaklarınız yeterince kızardıysa ve gözleriniz büyümeye başladıysa tabusuz sansürsüz, önyargısız, cinsel fanteziler dünyasına kısa bir bakış atalım kendimizi her yönümüzle keşfedip kabul etmeye hazırlanalım.

Ayna teorisi nedir? Psikolojide ayna etkisi

Jacques Lacan’ın ayna teorisine göre, kimliğimizi karşımızdaki kişinin üzerinden yansıtarak inşa ederiz. Dolayısıyla, karşımızdaki insanın sevip sevmediğimiz özellikleri kendi kişiliğimize ait sevdiğimiz ya da sevmediğimiz özelliklerinin yansımaları anlamına gelir. Ayna etkisi, ayna nöronlar sayesinde empati kurmanın bir yolu iken aynı zamanda savunma mekanizması olarak da işlev görebilmekte. Lacan' a göre ayna etkisini anlamak ve bu kavramı bilinçli şekilde kullanmak, günlük ilişkilerimizi önemli bir ölçüde etkileyebilir.

İyi hissetmek için sosyal medyada da sana eşlik edelim mi?

Psikologlar ve Koçlar ile buluşmalardan oluşan RDV Coaching serisini takip edin!

🎧 Spotify

İşe gidip gelirken, yürüyüşe çıkarken, yemek yaparken veya yerken, uyumadan önce veya sabah kahvaltıya eşlik etsin diye... Kendinle biraz kaliteli vakit geçirmek için koçlarla ve psikologlarla her hafta işlediğimiz konuları takip et!

Spotify üzerinden RDV Coaching serimizi Podcast şeklinde takip edebilirsiniz!

🎥 Youtube

Youtube'da boş boş dolanmaktan bıkanlara müjde! Kanala 💜abone ol , 🔔 bildirim zilini aç ve tabii, 👍videoları beğenmeyi ve ✍🏻 bize yorumlardan ulaşmayı unutma!

RDVCoaching serisi video hali!

Ve daha fazlası... Örneğin; Aslı ile Yoga seansları

Ayrıca dergide olup bitenleri Instagram ve Pinterest üzerinden sürekli paylaşıyoruz!

Dergide neler olup bittiğini sosyal medya paylaşımlarımızdan da takip edebilirsin! En sevilen içerikler, günlük mutluluk, destek ve motivasyon dozları! Kısacası kız kardeşlerin asla kaçırmaması gerekenler!

Instagram📸

📍Pinterest