Öz Bakım Nedir? | Psikolog Mine Yücel anlatıyor...

tarihinde Mine Yücel tarafından güncellendi

Mutluluk ve iyi hissetmek, doğrudan kendine iyi bakmayı bilmekten geçiyor. Kendine bakmak ise bütünsel bir vizyon ile mümkün. Öz bakım; zihin, beden ve ruh sağlığı ile ilişkilidir. Öz bakım nedir?, Öz bakım bileşenleri nelerdir? aşağıda detaylıca açıklıyor olacağım. Ayrıca öz bakımın her bir boyutundan bahsedip herbirine yönelik öz bakım aktiviteleri sıralayacağım.

Öz Bakım Nedir? | Psikolog Mine Yücel anlatıyor...
Özet

Öz Bakımın Psikolojisi

Özbakım, zihin, beden, ruh sağlığı açısından kendine özen göstermek ve kendine iyi bakmak demektir. Yaygın olarak bilinen öz bakım becerileri yalnızca beden (cilt, saç gibi) odaklı olarak tanımlanıyor, ancak; zihin ve ruhu beslemek de öz bakım bileşenleri arasındadır

Öz bakım eksikliği

Özellikle yetiştirilirken ebeveynlerinden iyi alışkanlıklar gözlemlemiş olmayan çocuklar/kişiler, kendi ihtiyaçlarını fark etmek ve ihtiyaçlarını karşılamak söz konusu olduğunda yetersiz kalabiliyorlar. 

Neyse ki, yetişkin hali ile kişi kendi ihtiyaçlarını dinleme ve kendine bakım verme becerisi geliştirebilir. 💪 Böylece, sağlığını çok yönlü olarak destekleyebilir ve yaşamında olumlu deneyimleri arttırabilir.🥰

Öz bakımın her boyutunda kendini önceliklendirme vardır. Bu yüzden, önyargılar ve tanıdık olmaması dolayısıyla,  öz bakım rutinlerine başlarda bencilce, şımarıklık ya da gereksiz gibi yaklaşılabiliyor. Bu tarz düşüncelerde toplum ve aile etkisi de yok sayılamayacak kadar etkili. Başkalarını memnun etmek üzerine kurulu bir nezaket anlayışımız var. 😉 


💌
Yaşam kalitemizi belirleyen birçok şey var, bunlardan bir kısmı kontrol edemediğimiz şeylerden oluşurken bir kısmı da kontrol edebileceğimiz ve değişim yaratabilecegimiz şeylerdir. Öz bakım, tam da kontrol edebildiklerimizin ortasında düzenli küçük alışkanlıklarla mümkündür, böylece ortaya bilinçli seçimlerimizle yaptıklarımızın ürünleri çıkar. 

Öz Bakım Boyutları

Öz bakımın her bir alanına örneklerle ve amaçlarıyla yaklaşalım:

Hayatımızın büyük parçası zihinsel olaylar yani duygular ve düşünceler, devamlı ortaya çıkar ve geçip giderler. Ancak bazı zamanlar belli bir duyguya ya da düşünceye takılı kaldığınızı fark ediyor olabilirsiniz. 

Bilişsel Öz bakım

Stres, kaygı, öfke gibi olumsuz duygular ve tekrar eden soru düşünceleri gelip geçmiyor olabilir. Kişi kendi zihnine bakım verebilir hem de birden fazla yol ile ancak önce farkındalığa ihtiyaç duyar. Bir süredir belli bir duyguyu hissettiğini ve bunun zor olduğunu fark ederek kendine bakım verebilir. Görmezden gelmek ya da yok saymak kaçıngan ve kısa süreli rahatlatan davranışlar yerine, öz bakım aktiviteleri ile uzun süreli ve sağlıklı çözümler tercih edebiriz.

Fikirler ve süreleri

  • Meditasyon yap: 10 dk
  • Duygularını yaz: 10 dk
  • Telefonsuz zamanlar yarat: 60 dk 
  • Yeni bir şey dene: 30 dk
  • Bir bölüm kitap oku: 20 dk
  • Odanı düzenle: 20 dk
  • Sosyal medya hesaplarını dönüştür: 15 dk
  • Küçük hedefler belirle: 15 dk
  • Sınırlar koy: Yaşam boyu

Beden ve zihin geçmişin aksine son yıllarda bütün olarak ele alınıyor ve terapi sürecinde yalnızca zihinde kalan çalışmalar azalıyor. Özellikle cilt ve saç gibi bakımının ticari kaygısı ön planda olan yaklaşımlardansa, "duyumlara" odaklanılıyor. Bedeni dinlemeye başladığınızda ortaya çıkan duygu yansımalarını fark edebilirsiniz. 

🔗Duyguları anlamak | Temel duygu türleri

Fiziksel Öz Bakım

Bedene bakım vermek belki en başta bağlantıda olduğunuzu fark etmek ile başlıyor, gevşetmek ve dinlenmesine izin vermek ile devam ediyor. Beden algısı bozukluğu yaşayan, travma deneyimi olan kişiler yoga ile bedeni fark etmeyi ve dinlemeyi öğrenebiliyor. "Beden Kayıt Tutar" kitabını tavsiye ederim. 

Hadi bedene bakım verme fikirlerine bakalım...

Fikirler ve süreleri

  • Çocuk gibi dans et: 10 dk
  • Acelesiz bir banyo yap: 15 dk
  • Mahallede yürüyüşe çık: 10 dk
  • Maske yap: 10 dk
  • Esneme hareketleri yap: 10 dk
  • Bol su iç: her gün
  • Düzenli uyku: her gün
  • Nefes egzersizleri yap: 10 dk
  • 5 duyunu kullanarak ana çapa at!
  • Kendine sarıl: her ihtiyacın olduğunda!

Duygusal Öz bakım

Ruhunu besleyen bakım veren aktiviteler çok değişken olabilir. Kendini onceliklendirme hali burada çevreyle birleşiyor. Doğa, ilişkiler, küçük detaylar ve içinde çocuk ile etkileşimde olmak öz bakımı sunuyor.

Fikirler ve süreleri

  • Doğada zaman geçir: 20 dk
  • Küçük detaylara odaklan: 10 dk
  • Kuş seslerini dinle: 10 dk
  • Yardım et bağış yap, ne zaman istersen
  • Kahvenin kokusunu fark et
  • Gülümse
  • Şefkat meditasyonu dene :10 dk (
  • Hayır demek: Bir gün boyunca dene
  • Şükran günlüğü yaz: 5 dk
  • Gün doğumunu ve batımı izle: Bu hafta sonu
  • Hayvanlarla zaman geçir: Bu hafta sonu ya da evdeki dostunla

Kendi içine dönmek, düşüncelere ve duygulara yaklaşmak için kısa ama etkili pratikler için Duygu Ajandası Spotify hesabım üzerinden bana ulaşabilirsiniz! 

Hızlı değişen ve akan yaşamda zaman yaratmak kişinin öz kontrolü ve niyeti ile şekillenir. Önceliklerini belirlemek bilinçli bir seçim halidir, her birimiz bambaşka hayatlar yaşıyor olabiliriz ancak kendimize bakım verdiğimiz ortak yerler bulabiliriz. 

🤝Bahanelerle ihtiyaçlarınızı yok saymadan, bilgi edinin ve deneyimleyin. 

Öz bakım aktiviteleri

Çoğu öz bakım aktivitesi ücretsiz ve kısa sürede mümkündür, ihtiyaçlarınızın farkında olduğunuzda, zaman yalnızca bir kavramdır. Eğer farkına varmakta zorlanıyorsanız, duygularınızı tanımıyor ve öz disiplinde yetersiz kalıyor olabilirsiniz. 

Yalnızca depresyonda olduğunuzda terapiye başlamak zorunda değilsiniz, kendinizi tanımak ve gelişmek için terapi derin bir yolculuktur. Mindfulness eğitimi almak ya da günlük tutmak da kendi yolculuğunuzda doğrudan farkındalığınızı besler. Uzman Psikolog ve Mindfulnes eğitmeni olarak tasarladığım Yolculuk günlüğü ile kendi farkındalığınızı arttırabilir ve düzenli olarak öz bakım sağlamış olabilirsiniz.

Öz bakım vizyon panosu

Öz bakım vizyon panosu hazırlamak için ihtiyacın olan kendine bakım vermek istediklerini görsellerle eşleştirmek ve anımsamana destek olması için sıkça görebileceğin bir yerde olmasını sağlamak. 

  • Bir kâğıda, panoya ya da dijital bir alanda üç bölüm oluştur. 
  • Beden, zihin ve ruh için ayrı ayrı niyetler belirle, yukarıda verdiğim fikirlerden ilham alabilirsin. 
  • Bir sonraki adımda bu niyetlere uygun görseller araştırın ve dilerseniz somut olarak keserek ya da Pinterestten kopyalayarak yapıştırın. 

Ben Canva uygulamasını kullanıyorum. Ortaya tüm ihtiyaçlarınızı destekleyen bir öz bakım panosu çıkıyor! Ekranınıza ya da odanıza bu panoyu asarak, sık sık hatırlayabilirsiniz. Şimdi yukarıdaki videoyu izleyerek beraber de hazırlayabiliriz!

Sevgiler!

Kaleme alan Mine Yücel

Mesleğimi severek, araştırarak ve iyi iletişim ile sürdürdüğüme inanıyorum. İlgili olduğum alanlarda danışanlarımın iyileşme yolculuklarında destek olmak istiyorum.

En yeni makaleler

Sağlıklı iletişim nedir? Temel koşulları nelerdir?

Birisi ile iyi geçinmek, her zaman sağlıklı iletişim kurduğunuz anlamına mı gelir? Bence bu mümkün değil. Sağlıklı iletişim dediğimiz tarafların kendilerini özgürce ifade edebildikleri bir alandır bence. İletişim süreci iletişim kurarken kendimizi ne kadar doğru ifade ettiğimiz ile doğrudan ilişkilidir. Etkili iletişim kurmanız için bir çok teknik mevcut elbette, ancak biz bugün sağlıklı iletişim kurmanın temel koşullarından bahsedeceğiz. Daha bireysel bir bakış açısıyla kendimizi ifade edebilmenin önemini vurgulayacağız. Çünkü sağlıklı iletişimin temel koşullarını farkında olmak ilişkilerimizi kurmak için de oldukça önemlidir.

Control freak hastalığı | Kontrol deliliği nasıl aşılır?

Hayatınızda olup bitenler gibi çevrenizde olup biten şeyleri de kontrol ettiğinizi mi fark ediyorsunuz? İşler beklediğiniz gibi gitmediğinde panik atak, aniden sinirlenme, huzursuzluk veya alınganlık? Bir control freak söz konusu olduğu zaman stres ve kontrol etme veya yönetme takıntısı hem (farketmese de) kişiyi hem de çevresindekileri yorar. Kontrol takıntısına sahip olduğunu düşünüyorsan doğru yerdesin! Control freak hastalığı nedir? Hayatınızı nasıl etkiler? Olumlu ve olumsuz yanları nelerdir? Hepsini fark etmenize yardımcı olacak bir içerikle karşınızdayım.

İhanet nedir? Kazık yediğinizde tavrınız ne olmalı?

İster arkadaştan gelsin ister sevgiliden, ihanet son derece acı vericidir. Özellikle de yakın insanlardan geliyorsa... Kazık yemek, hayal kırıklığı, öfke, haksızlığa uğramışlık gibi çok yoğun ve olumsuz duyguları tetikler, dolayısıyla sağlıklı düşünmek zorlaşır. Kendinizi ve özgüveninizi yeniden nasıl inşa edebilirsiniz? İhanete uğradıktan sonra bu zorlukların üstesinden gelmek için 5 ipucumuz.

Dişil enerji nedir? Dişil enerjiyi yükseltme yolları

İnsanlar da dahil olmak üzere evrendeki enerji dengesinin oluşturduğu "bütünün" her bir parçasında dişil ve eril enerji mevcuttur. Günümüzün yaşam koşulları, tatmin olma hissimizi başarı, güç ve paraya odakladığı için, biz kadınlar farkında olmadan "eril enerjiye" kapılıyor ve dişil enerjimizi bastırabiliyoruz. Dişil enerji hayatın akışına uyum sağlama ve yaratıcı yönünü kucaklamayı temsil eder. Aynı zamanda duygularımızın ve sezgilerimizin yansıması olarak kabul edilir. Duygularımızın ve sezgilerimizin yansıması olarak kabul gören dişil enerjiyi yükseltmek içsel sürecimiz ile uyum sağlamak ve ruhu beslemek ve yaşam enerjisini yeniden uyandırmak için çok önemli.

Cinsel fanteziler & Psikoloji | Sex fantezileri bize ne söyler?

Hepimizin, sahip olduğumuz hayal dünyasında cinsel fantezileri vardır. Cinsel yaşam her ne kadar toplumumuzda tabu olarak görülse de kişide cinsel uyarılmayı tetikleyen fantezilerin olması gayet normal ve sağlıklı. Kişinin hayal ve zevk dünyasına kalmış olan bu fanteziler kişiden kişiye değişse de, bir takım yaygın cinsel fanteziler mevcut. Çünkü cinsel fantezilerin çoğu aslında psikolojik ihtiyaçlarla ilişkili. Ait olmak, sahip olmak, beğenilmek, arzu ve heyecan... Bu yazıda en yaygın 9 cinsel fantezi ve psikolojik açıklamaları var.

En Yaygın Sex Fantezileri | 7 cinsel fantezi kategorisi

Öncelikle sex fantezileri tamamen normaldir. Herkesin cinsel fantezileri olduğunu söyleyerek söze başlayalım. Evet, tüm insanların cinsel isteği bulunur ve tabu olan cinsel istekler maalesef çok dile getirilmese de herkes bu alanda fantezilere kapılır. Kimileri tarafından sapkınlık olarak kabul görse de herkesin cinselliğini keşfetme arzusu vardır ve bu bir özgürlüktür. Golden shower, oral seks cunnilingus, BDSM sahneleri, kostümler, eş değiştirmeler, partnerin üstüne başına boşalmak, grup seks partileri... yanaklarınız yeterince kızardıysa ve gözleriniz büyümeye başladıysa tabusuz sansürsüz, önyargısız, cinsel fanteziler dünyasına kısa bir bakış atalım kendimizi her yönümüzle keşfedip kabul etmeye hazırlanalım.

Ayna teorisi nedir? Psikolojide ayna etkisi

Jacques Lacan’ın ayna teorisine göre, kimliğimizi karşımızdaki kişinin üzerinden yansıtarak inşa ederiz. Dolayısıyla, karşımızdaki insanın sevip sevmediğimiz özellikleri kendi kişiliğimize ait sevdiğimiz ya da sevmediğimiz özelliklerinin yansımaları anlamına gelir. Ayna etkisi, ayna nöronlar sayesinde empati kurmanın bir yolu iken aynı zamanda savunma mekanizması olarak da işlev görebilmekte. Lacan' a göre ayna etkisini anlamak ve bu kavramı bilinçli şekilde kullanmak, günlük ilişkilerimizi önemli bir ölçüde etkileyebilir.

Yetişkinlerde parmak emmenin nedenleri ve tedavisi

3-4 yaşlarına kadar normal parmak emmek normal kabul edilirken, parmak emme alışkanlığına sahip bir yetişkin için bu durum anormal, tuhaf ve patolojik kabu edilebilmekte. Peki neden bazı yetişkinler parmak emmeye devam ediyor? Gelen yanıtlardan biri şöyle; “Ben stresli olduğumda, başparmağımı emerek kendimi bırakıp çocukluğuma geri dönmeme izin veriyorum. Beni görüp şaşıranlar, utanacak bir şeyim olduğunu düşüntürtüyor bana…”. İkna oldunuz mu? Gelin ileriki yaşlarda parmak emme davranışı üzerine biraz konuşalım.

Mesajına cevap vermiyorsa ne yapmalı?

Birinin gönderdiğiniz mesaja cevap vermemesi veya geç cevap vermesi "ben önemli değilim" gibi hissettirebilir. Şu anda bence eskisinden çok daha yaygın bir davranış bu. WhatsApp'ta mavi tik, son görülme, ve hatta yanıtın geleceğini gösteren küçük noktaları bile gördünüz ama sonra hiçbir şey olmadan ortadan kayboldular... Ama neden? Neden mesajıma cevap vermiyor? Bu olayı bu kadar kişiselleştirmemek için size bazı ipuçlarım var...

İyi hissetmek için sosyal medyada da sana eşlik edelim mi?

Psikologlar ve Koçlar ile buluşmalardan oluşan RDV Coaching serisini takip edin!

🎧 Spotify

İşe gidip gelirken, yürüyüşe çıkarken, yemek yaparken veya yerken, uyumadan önce veya sabah kahvaltıya eşlik etsin diye... Kendinle biraz kaliteli vakit geçirmek için koçlarla ve psikologlarla her hafta işlediğimiz konuları takip et!

Spotify üzerinden RDV Coaching serimizi Podcast şeklinde takip edebilirsiniz!

🎥 Youtube

Youtube'da boş boş dolanmaktan bıkanlara müjde! Kanala 💜abone ol , 🔔 bildirim zilini aç ve tabii, 👍videoları beğenmeyi ve ✍🏻 bize yorumlardan ulaşmayı unutma!

RDVCoaching serisi video hali!

Ve daha fazlası... Örneğin; Aslı ile Yoga seansları

Ayrıca dergide olup bitenleri Instagram ve Pinterest üzerinden sürekli paylaşıyoruz!

Dergide neler olup bittiğini sosyal medya paylaşımlarımızdan da takip edebilirsin! En sevilen içerikler, günlük mutluluk, destek ve motivasyon dozları! Kısacası kız kardeşlerin asla kaçırmaması gerekenler!

Instagram📸

📍Pinterest