Çoklu kişilik bozukluğu | Belirtileri ve Tedavisi

tarihinde Gözde , Wengood yazarı tarafından güncellendi

Dissosiyatif kimlik bozukluğu olarak da geçen çoklu kişilik bozukluğu erken çocukluk dönemindeki şiddetli travma (tekrarlayan fiziksel, cinsel veya duygusal istismar) sonrasında meydana gelebilen karmaşık bir ruhsal bozukluktur. Çoklu kişilik bozukluğu, kişinin birden fazla kişiliğe sahip olma durumu olarak tanımlanabilir. Çeşitli alter kişilikler, kendilerine özgü davranış kalıplarına, bellek ve kişilik özelliklerine sahiptir. Toplumda görülme sıklığı %1 ile ifade edilse de çoklu kişilik bozukluğunun daha hafif versiyonları toplumda beş kat daha fazla görülür.

Çoklu kişilik bozukluğu | Belirtileri ve Tedavisi

Çoklu kişilik bozukluğu nedir?

Dissosiyatif kimlik bozukluğu (DKB) veya çoklu kişilik bozukluğu, bir kişinin düşüncelerinde, hatıralarında, hislerinde, eylemlerinde veya kimlik duygusunda kopukluk ve ayrışma yaratan ruhsal bozukluk anlamına gelir.

Dissosiyasyon yani bölünme, psikolojik bir savunma mekanizması olarak düşünülmektedir. Dissosiyasyona bağlı gelişen bu kişilik bozukluğunda kişi, bilinçli benliği ile özümsenemeyecek kadar şiddetli, travmatik veya acı verici bir durum yaşayınca kelimenin tam anlamıyla benliği parçalara ayırır ve gerçeği değiştirmek istercesine kişilik bölünmesi yaşar.

Çoklu kişilik bozukluğuna sahip olmak nasıl bir şey? 

Çoklu kişilik bozukluğu tanısı konan kişiler sürekli zaman dilimleri arasında geçiş yaşar. Gerçekliği ayırmakta zorlanan kişi bünyesinde barındırdığı alter kişilikler arası geçiş yaparken her şey o kadar gerçek hissettirir ki "kendine yabancılaşma" (depersonalizasyon) yaşar.

Yabancılaşma sonucunda kişinin kendi davranışlarını ve konuştuklarını hatırlamamaya başlar. Evindeki eşyaların yerini unutabilir veya eşyaların nereden geldiğini sorgulayabilir. Ayrıca, nereden geldiğini bilmediği eşyalar da bulmaya başlar. Ruhsal bozukluğun getirdiği aşırı uyarılmışlık hali şiddetli baş ve mide ağrıları ile kendini gösterebilir. Kendine zarar verme eğilimi, depresif belirtiler ve intihar düşünceleri diğer belirgin belirtilerdir.

Terapi ve danışmanlık gerektiren bu ruhsal bozukluk tedavi süreci ile kişinin yaşam kalitesini daha az etkilemeye başlayacaktır.

Alter kişilikler

Hastaların birçoğu 10’un üzerinde alter kişilik birlikte yaşar. Bu kişiliklerin her birinin farklı özellikleri bulunur, farklı kimlikler için kendi yaşı, cinsiyeti veya ırkı vardır. Her birinin kendi duruşları, jestleri ve farklı konuşma biçimleri vardır. 

Hastaların çoğunda ortak olan bir diğer durum alter kişiliklere verilen roller. Çoklu kişilik bozukluğu yaşayan kişilerin neredeyse hepsinde görülen ortak farklı kimlikler şöyle;

  • Esas kişiliğe düşman olan alter kişilik,
  • Esas kişiliğe yardımcı olmaya çalışan alter kişilik,
  • Çocukluk çağında olan alter kişilik,
  • Karşı cinsiyette olan alter kişilik.

👉Bazen bireyin farklı kişiliği insanlardır; bazen hayvanlardır. Her bir kişilik kendini gösterdiği ve bireylerin davranış ve düşüncelerini kontrol ettiği için buna "geçiş" denir. Çevresel tetikleyiciler veya yaşam olayları, bir değişimden veya kişilikten diğerine ani bir geçişe neden olur. Geçiş yapmak saniyelerden dakikalara, hatta günlere kadar sürebilir. 

alter kişilikler temsil edilen görsel

Çoklu kişilik bozukluğu belirtileri

Dissosiyatif kimlik bozukluğu, kişinin davranışı üzerinde sürekli olarak güce sahip olan iki veya daha fazla farklı veya bölünmüş kimlik veya kişilik durumunun varlığı ile karakterize edilir. Sadece unutkanlık olarak açıklanamayacak kadar geniş kapsamlı olan bu ruhsal bozukluk dalgalanmalar şeklinde olmak üzere farklı bellek varyasyonları yaşatır.

Örnek olarak, dissosiyatif kimlik bozukluğu olan biri, kendilerini aşırı hız yapmak, dikkatsizce araba kullanmak veya işvereninden veya arkadaşından para çalmak gibi normalde yapmayacağı şeyleri yaparken bulabilir. Bazıları bu duyguyu sürücüden çok bedenlerinde bir yolcu olarak tanımlar. Başka bir deyişle, başka bir gerçekliğe geçiş yapıyorlar.

En belirgin belirtiler şu şekildedir;

  • Şiddetli baş ve mide ağrısı,
  • Hafıza kaybı,
  • İşitsel ve görsel halüsinasyon, beden dışı deneyimler
  • Psikoz ve nevroz benzeri semptomlar 
  • Kendine zarar verme isteği
  • İntihar düşünceleri / teşebbüsler
  • Uyku bozuklukları (insomnia, kabuslar ve uyur gezerlik)
  • Anksiyete, panik atak 
  • Alkol ve uyuşturucu kullanımı
  • Yeme bozuklukları

Teşhiş ve tanı süreci

İstatistiklere göre dissosiyatif kimlik bozukluğu tanısı koymak oldukça zaman alır. Dissosiyatif bozukluğu olan bireylerin doğru teşhisten önce zihinsel sağlık sisteminde yedi yıl boyunca tedavi aradıkları tahmin ediliyor

Bu durumun sebebi kişinin tedavi aramasına neden olan semptomların listesi gösterilebilir. Çünkü yukarıdaki listeden de anlaşılacağı üzere çoklu kişilik bozukluğu diğer birçok psikiyatrik tanınınkine çok benziyor. Aslında, dissosiyatif bozukluğu olan birçok insan aynı zamanda borderline kişilik bozukluğu veya diğer kişilik bozukluklarına, depresyon ve yaygın anksiyete bozukluğu tanılarına da sahip olmuş oluyorlar.

📌
Çoklu Kişilik Bozukluğu olan Ünlüler olduğunu biliyor muydunuz?
 
12 sezon boyunca ABD Ulusal Futbol Ligi'nde (NFL) oynamış ünlü bir futbolcu olan Herschel Junior Walker da bir çoklu kişilik bozukluğu hastası. Emekli NFL yıldızı Herschel Walker 2008 yılında intihar girişimleri dahil olmak üzere bu hastalıkla mücadele ettiği yılları kaleme aldığı Breaking Free: My Life with Dissociative Identity Disorder isimli bir kitap yazmıştır.

Walker kitapta bir düzine farklı kimliğe veya geçişe sahip olduğunu yazıyor. Walker'a göre, alterlerinden bazıları onun için pek çok iyi şey yaparken, diğer alterleri aşırı ve şiddetli davranışlar sergilediği için hayatını olumsuz etkilemiş. İşin ilginç tarafı Walker yaşadıklarını çoğunlukla hatırlayamadığını söylüyor. Tedavi, Walker'ın bu alternatif kişiliklerin yetişkinlikte teşhis edildiği dissosiyatif kimlik bozukluğunun bir parçası olduğunu fark etmesine yardımcı olmuş.

Çoklu kişilik bozukluğu neden olur? 

Araştırmalar, çoklu kişilik bozukluğu olan bireylerin %99'unun, çocukluğun hassas bir gelişim aşaması olan 6 yaş öncesi dönemde ağır bir travmatik olay yaşadığını gösteriyor ❤️‍🩹. Kişilik gelişimine müdahale edilebilecek erken çocukluk yıllarında, kişilerarası ve çevresel stres koşullarına verilen psikolojik bir tepki olarak ortaya çıkıyor. Hastaların %90’nında taciz öyküsü bulunur.

Sık sık yaşamı veya vücut bütünlüğünü tehdit eden fiziksel, duygusal veya cinsel istismar sonucu ortaya çıkan çoklu kişilik, aynı zamanda ölüm sonuçlu kazalar, doğal afetler ve savaşlar gibi psikolojik travmalar ile de ortaya çıkabilmektedir.

Çoklu kişilik bozukluğu tedavisi 

Birçok tedavi yöntemi vaka raporlarına dayanmakta. Kısacası dissosiyatif kimlik bozukluğunun “kesin tedavisi” olmasa da, hasta kararlı kalırsa uzun süreli terapiler sonucunda yaşam kalitesinde ciddi bir artış yaşar, ancak tamamen iyileşmesi mümkün değildir. Çoklu kişilik bozukluğunun tedavisi uzun vadede sonuç verir. Danışanlar bu süreçte sosyal yaşama adapte olma konusunda zorluk yaşar, çevrelerine zarar verici davranışlar sergileyebilir. 

Psikoterapi 🛋️

Kesin bir tedavi süreci tanımlanamadığından çoklu kişilik bozukluğu tedavisinde en etkili ve önemli tedavi yöntemi psikoterapi olacaktır. Konuşma terapisi, danışmanlık veya psikososyal terapi olarak da bilinen bu terapi şekli, bir ruh sağlığı uzmanıyla rahatsızlığınız ve ilgili konular hakkında konuşmayı içerir. Travma yaşamış insanlarla çalışma konusunda ileri eğitim veya deneyime sahip bir terapist durumunuzun nedenini anlamanıza ve stresli durumlarla başa çıkmanın yeni yollarını oluşturmanıza yardımcı olmak için çalışır. 

İşin ilginç tarafı kişi hep başka şikayetlerle oradayken terapi süreci boyunca bilincinde olmadığı alter kişilikler ile karşılaşır. Ruh sağlığı uzmanının amacı bireyi kendisine ait farklı kimlikler ile tanıştırmak ve farkındalık yaratmaktır. Tedavinin sonucunda danışan tek bir kimlikte bütünleştirilmeye çalışılır. Bunun için farkına varılan her bir alter kişilik ile uzlaşma yaşanması hedeflenir.

İlaç tedavisi 💊

Dissosiyatif bozuklukları özel olarak tedavi eden ilaçlar olmamasına rağmen, doktorunuz dissosiyatif bozukluklarla ilişkili zihinsel sağlık semptomlarını kontrol etmeye yardımcı olmak için antidepresanlar, anti-anksiyete ilaçları veya antipsikotik ilaçlar reçete edebilir.

Bu içeriği okuyanlar bunları da mutlaka okuyor; 

🔗 En tehlikeli psikolojik hastalıklar | TOP 10

🔗 Bipolar sevgili: bipolar bozukluk, aşk hayatı için engel mi?

🔗 Psikolojim bozuk mu? Nasıl anlarım? Ne yapmalıyım?

Yazar notu: Çoklu kişilik bozukluğu tedavi edilmezse

Dissosiyatif kişilik bozukluğu ruhsal bozuklar arasında belki de en ilginci. Birincisi insan zihninin gerçeklik ile ilişkisine dair bir çok şeyi gözler önüne serer nitelikte bir rahatsızlık. Başa çıkılamaz duyguların ruhumuzu resmen belli parçalara bölmesi durumu.

Çoklu kişilik bozukluğu kişinin hem kendi hem de çevresi açısından oldukça zorlayıcı bir durum. Çoklu kişilik bozukluğu tedavi edilmediği takdirde kötü sonuçlara gebe olacaktır. Öncelikle tedavi edilmediği takdirde ömür boyu devam edecek olan bu ruhsal bozukluk kişinin alter kişiliklerin etkisinde çeşitli suçlar işlemesinden tutun kendisine ve çevresine zarar vermesi ile sonuçlanabilir.

🔗Ücretsiz psikolojik destek almanın yolları 

🤗"KENDİNİ DİNLE, KABUL ET VE MUTLU OL! HEMEN ŞİMDİ, BAŞLA..."
#BornToBeMe

Kaleme alan Gözde , Wengood yazarı

🍂Modern zamanlarda bir adet romantik.

En yeni makaleler

Pozitif enerji veren sözler listesi TOP20

Stresin ve olumsuzluğun hakim olduğu bir dünyada, kendi iyiliğimizi artırmak, özsaygımızı güçlendirmek ve pozitif enerjiyi geliştirmek temel bir ihtiyaçtır. Bilgelik dolu ilham verici alıntılar, dünyayı daha iyi bir açıdan görmemize yardımcı olabilecek güçlü katalizörler olarak işlev görebilir. Bu alıntılar, bizi şükran, direnç ve iyimserlik gibi pozitif psikoloji prensipleriyle bağlantı kurmamızı sağlar ve perspektifimizi, ruh halimizi ve dolayısıyla hayatımızı dönüştürebilir. 20 maddelik pozitif enerji verecek güzel sözler listesi size ilham vermek için hazırlandı!

Mikro aldatma, ihanet midir? Mikro aldatma neden olur?

Bir zamanlar eski sevgilim tarafından aldatılmıştım. Bu sadakatsizlik, ayrılığımıza yol açtığı için bedelini ödemişti. Asla bunu yapacağını düşünemezdim diye hep söyledim ama yeni öğrendiğim bir kavram olan mikro aldatma benim görmezden geldiğim bir çok sinyal ve ipucu olabileceğini bana öğretti. Peki mikro aldatma nedir? Mikro olunca aldatma meşrulaşır mı? Gerçekte ne olduğunu anlamaya çalışmak ve bir çift üzerindeki etkisini kavrayabilmek için gelin bu kavramı inceleyelim.

Toksik ailede büyüdüğünü gösteren 5 şey!

Aşılmaz dağlar. Ailemle ilişkimi bu şekilde tanımlayabilirim, inişler ve çıkışlarla dolu binbir duygusal dalgalanma ile süregelen bir ilişki serüveni. Kalabalık ve görece bolca sevgi gördüğüm bir aile bu yüzden korkunç toksik bir aileden geliyorum diyemem. Ancak otuzlu yaşlarımda terapilerle yüzüme vurmuş olan bir sürü gerçekle yüzleşiyorum. Yetişkinliğimizde iyi hissetme halimizi etkileyen çeşitli toksik aile izleri taşıyabiliyoruz. Peki nedir bir aileyi toksik yapan davranışlar? Toksik aile nasıl olur? İşte açıklaması...

Mobbing Nedir? | İş Yerinde Psikolojik Şiddet

İş yerinde hiç aşağılanma, tehdit, düşmanca bakış veya sözlü tacize maruz kaldınız mı? Hiç sabah işten eve yorgun, bacaklarınız titreyerek, kendinizi yetersiz ve içinde bulunduğunuz grubun dışında kalmış hissederek geldiğiniz oldu mu Çalışma ortamınız nedeniyle zihinsel ve fiziksel sağlığınızın risk altında olduğunu hissettiğiniz durumlar ne olacak? Bu soruların çoğuna "evet" yanıtı verdiyseniz, zorbalığın kurbanı olabilirsiniz. Peki zorbalık nedir?

Narsist ayrılınca nasıl davranır? Sizi ne bekliyor?

Narsist ile ilişki yaşamak kadar narsist sevgiliden ayrılmak da bir mesele. Bu kişilerin toksik şekilde bağlandıklarını ve sağlıksız bir büyüklenme hislerinin olduğunu düşünürsek ayrılınca eski sevgililerine nasıl davrandıklarını tahmin etmek zor değil! Bir narsistten ayrılmak ve kesin olarak kapıyı kapatmak, karşılaşabileceğiniz duygusal açıdan en yorucu deneyimlerden biridir. Ne de olsa, bu usta manipülatörler asla geçmişin geçmişte kalmasına izin vermeyeceklerdir. İçlerindeki gizli eziklik hissi nedeniyle sizin terkedişinizi bir yenilgi olarak görecek ve ilişkinin sona ermesinden sonra son sözü söylemek için çeşitli tacizlere devam edecektir. Narsistler terk edildiklerinde, içlerindeki iblis çirkin yüzünü saklayamaz ve (mecazi olarak) eski eşlerini yok etmeye kararlı hale gelirler.

Aile içi çatışma ve çözüm yolları | 🛡️10 ipucu

Aile içi ilişkilerde hepimiz daha hassas oluruz. Ama aile içi gerginlik yaşamak aslında sandığınız gibi baş etmek için imkansız değil. Anneyle babanın veya çocuklar arasında yaşanan iletişim çatışmalarına çözüm bulamadıkça bir araya gelindiğinde kurulan sofraların tadı tuzu kalmaz. Peki kimin hatası? Birçok rahatsızlığa neden olan ailedeki çatışmaların gözardı edilmek gerektiğini ve konuşulmamasını söyleyenler. Çatışmaların nedeni eşler arasında veya çocuk ve genç aile bireyleri arasında olsun, çatışmayı çözme becerileri herkes tarafından benimsenebilir. Birbirimizi dinlemek ve devam etmek için kırgınlığı bir kenara bıraksak... Yeniden bir araya gelmemizin mutlu bir hal alması için, gerilimi azaltmanın 10 yolunu beraber keşfetsek? Ne dersiniz?

🎧 Spotify

İşe gidip gelirken, yürüyüşe çıkarken, yemek yaparken veya uyumadan önce size eşlik etsin. Wengood Podcast serisi: RDV Coaching'i kaçırma! 

#3 | Algı yönetimi nedir? Uydumculuk psikolojisi ve soru sorma becerisi #algı #ikna #sorgulama

Ekim 2022 · RDV Coaching | Wengood

29:12

🎥 Youtube

Aslı ile Yoga seansları!

🎥 Youtube

Mentor Özlem Şen ile RDVCoaching serisi 

Kanala 💜abone ol , 🔔 bildirim zilini aç ve tabii, 👍videoları beğenmeyi ve ✍🏻 bize yorumlardan ulaşarak hangi konularda içerik istediğini söylemeyi unutma!

Ayrıca: En sevilen içerikler, günlük mutluluk, destek ve motivasyon dozları için; 

Instagram📸

📍Pinterest