Dissosiasyon nedir? Psikolojide anlamı

tarihinde Yudum , Wengood yazarı tarafından güncellendi

Dissosiasyon kavramını tanımama neden olan bir yakınım olmuştu. Psikolojide ne kadar önemli olsa da bu kavramı daha önce duymamıştım. Bana bunu çok az kişinin bildiğini ve dissosiyatif kişilik bozukluğunun sosyal zorluklarla karşılaşmaya neden olabilecek ciddi bir ruhsal bozukluk olduğunu anlattı. Bir travma nedeniyle gerçeklikten kopmak... Peki ama bu ne anlama geliyor? Dissosiyatif kişilik bozukluğunun farklı türleri nelerdir? Bu durumla daha önce karşılaşıp karşılaşmadığımızı nasıl bilebiliriz?

Dissosiasyon nedir? Psikolojide anlamı

Psikolojide dissosiasyon nedir?

Dissosiyasyon 'ayrılma, dağılma, çözülme, kopma' anlamına gelir

Kimlik, bellek, algı ve çevre ile ilgili duyumlar normalde kişide bütüncül şekilde çalışan işlevlerdir. Disosiyatif bozukluklar, normalde bir bütün halinde çalışan işlevlerin bütünlüğünün bozulmasıdır. Bu kulağa belirsiz gelebilir, peki bu gerçekten ne anlama geliyor 🤔?

Bir kişinin benliği 'çözüldüğünde' gerçeklik ile bağı tamamen engellenir. Düşünceler, yargılar, duygular değişir çünkü kişi artık fiziksel olarak orada olma hissine sahip değildir. Gerçeklikten kopmuştur.

Dissosiyasyon çoğunlukla travmatik bir deneyimden kendini korumak için ortaya çıkar. Örneğin, taciz mağduru, psikolojik olarak şiddetten korunmak için dissosiyatif duruma girecektir. Duygusal veya bilişsel ayrışma, kişi baş edemediğinde bir savunma mekanizması olarak karşımıza çıkacaktır. Dissosiyatif kişilik bozukluğu, geçici olabileceği gibi uzun süreli de olabilir.

Dissosiyasyon ve farklı dereceleri

Herkes aynı düzeyde dissosiyasyon yaşamaz. Kişilik bölünmesinin türüne bağlı olarak nedenler değişecektir. 3 farklı neden sıralayabiliriz:

  • Travma ve duygusal şok veya travma sonrası stres bozukluğuna bağlı birincil  ayrışma,
  • Bir "gözlemleyen benlik" ile deneyimin derealizasyonunun olduğu ikincil ayrışma ,
  • Bölünmüş kişilik olarak adlandırılan, üçüncül ayrışma. DKB yani dissosiyatif kimlik bozukluğu ⚠️ Düşünce ve benlik algısında bozulmalarla karakterize bir psikiyatrik bozukluk olan şizofreni ile karıştırılmaması gereken bir başka ruhsal bozukluk.

⚠️ Psikoz, dissosiyatif durumla bu kadar ilişkilendirilmemelidir, çünkü psikoz gerçeklikle tamamen temas kaybı anlamına gelir. Dissosiyasyonda farklı kimlikler söz konusudur.

Dissosiyasyon belirtileri

Dissosiyatif kimlik bozukluğu yaşamak nasıl bir duygu 🧐?

Hastalar genelde, kimlik bölünmesi yaşadığında kendini boş bir kabuk gibi hissettiğini açıklar. Artık gerçekte mevcut değildir, durumdan o kadar ayrışır ki, artık duygularını hissedemez, bu duyarsızlaşmadır, yani depersonalizasyon. Ayrıca, kişi bilinçli olarak gerçeklikle bağlantısı kesildiği için, sıklıkla dissosiyatif durumla ilişkili hafıza kaybı yaşar.

Dissosiyatif bozukluğu olan kişiler, nedeni bulunmayan fiziksel belirtiler; ağrı, baygınlık,  aniden sinirlenme, intihar düşünceleri ve gün içerisinde yaşanan herhangi bir olayı hatırlayamama hali görülebilir.

Bunun yanı sıra bu kişiler ilişkilerinde, ani üzülmeler, gülmeler, agresif olma gibi duruma uygunsuz ve orantısız davranım içerisinde olabilir. En sık görülen belirti, sara nöbetine benzer çırpınma, kasılma şeklinde de olabilen bayılmalardır.

Dissosiyatif bozukluklar

Arkadaşım bana dissosiyatif bozukluğunu anlattığında, bunun hayatını nasıl etkileyebileceğini anlamakta zorlandım. Aslında, dissosiyatif bozukluk 3 alt kategoride incelenir:

👉 Depersonalizasyon: Kişi, sanki gözlerinin önünde gerçekleşen eylem bir izleyici açısından yaşanmış gibi, kendisinden ve çevresinden kopma hissi yaşayacaktır.

👉 Dissosiyatif füg : Kişi, genellikle travmatik bir olayla bağlantılı olarak önemli bilgileri hatırlayamayacaktır. Yani bazı bilgilerin unutulduğu türdür. Tecavüz kurbanlarının ne olduğunu anlayamamalarının nedenlerinden biri de budur. Kişi kısmen ya da tamamen yeni bir kimliğe bürünür.

👉 Dissosiyatif amnezi  : Kişi, sanki önemli deneyim anları yokmuş veya kişi tarafından yaşanmamış gibi, kimliğin parçalanmasına yol açan derealizasyon anları nedeniyle parçalanmış bir belleğe sahip olacaktır.

🔗 Şizofreni nedir? Belirtileri, Türleri, Nedenleri, Tedavisi

🔗 Paranoya yapmak veya paranoyak olmak ne anlama gelir?

Unutkanlık mı ve dissosiyasyon mu? Nasıl ayrım yapmalı?

Onunla bu bozukluk hakkında konuşurken anladığım bir şey, kafa karışıklığını dissosiyasyonla karıştırmamanız gerektiğidir.

“Az önce yaptığım araba yolculuğunu artık hatırlamadığım zamanlar oluyor. Gerçekte, çünkü düşüncelerimde boğuluyorum. Eylemi otomatik olarak yapıyorum çünkü kişisel endişelerim ya da küçük iç sesim aklımı meşgul ediyor. Bu, bu rahatsızlığım olduğu anlamına gelmez.”

➜ Dissosiyasyondan mustarip kişiler yaşamlarında amnezi veya kopukluk nedeniyle büyük zorluklar yaşarlar.

Dissosiyatif bozukluk tedavisi 

Maalesef travmatik olayları silemeyiz, ancak çözülme durumundan kaçınmak için onlar üzerinde çalışmayı seçebiliriz. Bunun için bir psikoterapistin müdahalesi gereklidir. Psikoterapi, kimlikler arasındaki ayrışmayı analiz edecek ve bağlantıyı kurmayı mümkün kılacaktır. Bu bozukluk için önerilen iki tür tedavi vardır:

👉 EFT tekniği : Travmatik olayı , iyileşmek amacıyla tanımlamaya yönelik bir tekniktir;

👉  Hipnoz : Bu, duygusal bir tıkanıklığı anlamak için kendi içine dalmanızı sağlar .

Bu bozuklukla ilişkili depresif belirtiler varsa, ilaç da yazabilecek bir psikiyatriste danışmak gerekir. Disosiyasyonun kökeninde ne olduğunu anlayabilmek ve travmayı deşifre edebilmek derealizasyondan kurtulmanın en iyi yoludur.

Bu içeriği okuyanlar bunları da mutlaka okuyor; 

🔗 En tehlikeli psikolojik hastalıklar | TOP 10

🔗 Narsistlerin zayıf yönleri | Top 10

🔗 Toksik anne özellikleri | Sınır koymak zorundaysan...

Yazar notu: gecikmeden danışın!

Anlayacağınız gibi, bu dissosiyatif durumdan çıkmak için, nedenlerini belirlemek ve tedavi için mutlaka psikoterapiye başvurmak şart. Yol haritası için ücretsiz psikolojik destek almak mümkün! Sizde veya bir yakınınızda olduğunu düşünüyorsanız, randevu almak için beklemeyin.

🤗"KENDİNİ DİNLE, KABUL ET VE MUTLU OL! HEMEN ŞİMDİ, BAŞLA..."
#BornToBeMe

Kaleme alan Yudum , Wengood yazarı

🤩Hayatımı fiziksel ve zihinsel harekete adadım. 🖋️Yazmayı, 💭düşünmeyi, 📖okumayı ve 🔎araştırmayı çok seviyorum. 😺💕🧘‍♀️Kedim ve yoga matım vazgeçilmezim.

En yeni makaleler

Duygusal zeka: nedir ve neden gereklidir?

Şu anki partnerimle ilişkiye başlamadan önce, sürekli şu cümleyi tekrarlar dururdum: “Bir sonraki ilişkimde, en azından hassas ve duygusal zeka ile donatılmış biri ile karşılaşmak istiyorum!” Duygularını ifade etmekten veya en basit haliyle duyguları konuşmaktan korkmayan bir insan. Gözlem yapabilen ve anlamlar çıkartabilen biri. Duygusal zeka ile ilgili ne biliyoruz? En basit haliyle şunu söyleyebilirim; artık en önemli yaşam becerilerinden biri olan duygusal zeka mercek altına alınmaya değer!

10 Manipülasyon Cümlesi 🚩 | Bu cümleleri duyuyorsan dikkatli ol!

Manipülasyon cümleleri kendinizi kötü hissetmenize neden olacak cümlelerdir. Sizi manipüle etmek isteyen kişi bu cümleleri sizden istediklerini almak veya kendi imajlarını yükseltmek için kurar. Bu makalede en yaygın manipülasyon cümlelerinden bazı örnekler verip açıklayacağız.

Nasıl özgüvenli olunur? Etkili yöntemler ile özgüven kazan!

Özgüven seviyeniz, yaşam motivasyonunuzu, seçimlerinizi, psikolojik dayanıklılığınızı ve kararlılığınızı etkiler. İnsan hiçbir zaman, “özgüvenli” ya da “özgüvensiz” bir birey olarak dünyaya gelmez. Özgüven, psikolojik açıdan basit bir özellik olarak düşünülür ancak yaşam boyu değişkenlik gösterebilir ve başka birçok özellikle bağlantı içindedir. Kişi, kendine olan güvenini bazı tercihlerini farkındalıklı yönlendirirse yeniden kazanabilir veya geliştirebilir.

Narsistlerin zayıf yönleri | Top 10

Hepimizin zayıf olduğu noktalar var, yumuşak karın olarak da ifade ederiz öyle değil mi? Özfarkındalık bu zayıf ve güçlü yönleri beraber yönetebilme kapasitesi demektir. Sağlıklı birey, zayıf yönleri olmayan kişi demek değil, onlar üzerinde çalışma ve onları dönüştürme kapasitesi olan kişidir. Kişilik bozukluğundan müzdarip narsistler, asla yenilmez oldukları algısını yaratmak isteseler de, sağlıklı bireylerden çok daha kırılgan bir psikolojiye sahiptir. Bugün, anlamak ve zihinlerinin işleyişine dair daha fazla fikir edinmek için narsistler ve yumuşak karınlarından bahsedeceğiz.

Mazoşist nedir? Mazoşizm neden olur?

Mazoşist nedir? Kısaca fiziksel veya ruhsal açıdan kendine zarar vermeye eğilimli olan kişi. Kendinize inanılmaz derecede sert davrandığınızı mı düşünüyorsunuz? Sizi küçümseyen insanlarla içten içe bir mücadeleye giriyor ama bu konuda bir şey yapmak yerine öfke duygusuna tutunup kalıyor musunuz? Veya kaldıramayacağınız sorumluluklarla ne kadar yorulsanız da çalışmaya devam mı ediyorsunuz? Bu davranışlar kişilik tiplerindeki en belirgin mazoşist özellikler.

Bu 10 şey, narsisti delirtmek için yeterli!

Narsistler, karşısındaki insanı kandırma ve manipüle etme alanında uzmanlar. Ancak narsizm ile ilgili bilmeniz gereken bir diğer önemli husus şu: sağlıklı insanlara kıyasla narsistlerin psikolojik dayanıklılığı çok daha zayıf. Bir narsistin sizin canınızı yakması durumunda onunla mücadele etmenin yollarını ararken kendinizi bulmanız normal. Kişilik bozuklukları sağlıklı iletişim veya ilişkiyi imkansız kılar. Mağdur da kendini narsistleri delirtmek için ne yapmak gerek? diye sormaya başlar. Narsisti kendinizden uzaklaştırmak için onu nasıl çılgına döndürtebilirsiniz?

🎧 Spotify

İşe gidip gelirken, yürüyüşe çıkarken, yemek yaparken veya uyumadan önce size eşlik etsin. Wengood Podcast serisi: RDV Coaching'i kaçırma! 

#3 | Algı yönetimi nedir? Uydumculuk psikolojisi ve soru sorma becerisi #algı #ikna #sorgulama

Ekim 2022 · RDV Coaching | Wengood

29:12

🎥 Youtube

Aslı ile Yoga seansları!

🎥 Youtube

Mentor Özlem Şen ile RDVCoaching serisi 

Kanala 💜abone ol , 🔔 bildirim zilini aç ve tabii, 👍videoları beğenmeyi ve ✍🏻 bize yorumlardan ulaşarak hangi konularda içerik istediğini söylemeyi unutma!

Ayrıca: En sevilen içerikler, günlük mutluluk, destek ve motivasyon dozları için; 

Instagram📸

📍Pinterest