Anoreksiya nedir? | Hayatı tehdit eden bir yeme bozukluğu

tarihinde Yudum , Wengood yazarı tarafından güncellendi

Anoreksiya veya anoreksiya nervoza, insanların genellikle aşırı kilo kaybı sonucunda yaşlarına ve boylarına oranla sağlıklı kabul edilenden daha az kiloda olmalarına neden olan bir yeme bozukluğudur. Anoreksiyanın bazı yaygın belirtileri arasında şişmanlıktan korkma veya zayıf olma arayışı, vücut ağırlığıyla takıntılı derecede meşgul olma ve vücut şekli veya ağırlığına ilişkin çarpık bilişsel algı yer alır. Anoreksiya, açlığın vücut üzerindeki etkilerinden dolayı ciddi fiziksel sorunlara neden olabilir. Susuz kalma, yetersiz beslenme, böbrek yetmezliği veya düzensiz kalp atışı gibi yaşam için risk teşkil eden sonuçlara gebe olan bu hastalıktan muzdaripseniz acilen bir sağlık uzmanı ile görüşme ihtiyacınız olabilir.

Anoreksiya nedir? | Hayatı tehdit eden bir yeme bozukluğu

🔎 Anoreksiya nedir? | Anoreksiya Nervoza

Birçok insan çok fazla kilo almaktan endişe duyar. Ancak bazı insanlarda endişe takıntılı hale gelir ve anoreksiya nervoza adı verilen bir yeme bozukluğu ile sonuçlanır. Anoreksiya nervoza, anormal derecede kilo kaybı, kilo alma korkusu, ve vücut yapısı, boy ve yaşa göre doğru vücut ağırlığında kalamama sorunu olarak özetlenebilir. 

Yaygın olarak ergenlik çağındaki kadınlarda teşhis edilirken, erken ergenlik dönemi, ergenlik, genç yetişkin kadın ve erkeklerde de görülebilmektedir (genelde 15-25 yaş aralığı). 

Anoreksiyalı bir kişi kalori hesaplama, aşırı egzersiz ve vücut ağırlığı veya şekli ile ilgili anormal derecede saplantılı olma gibi belirtiler gösterir. Belirtiler, fiziksel belirtilerden önce davranışsal olarak ortaya çıkar, bu yüzden bu hastalığı anlamak erken teşhiş ve müdahale açısından çok önemli. 

Anoreksiya olunca ne olur?

Anoreksiya kişinin beslenme düzenini etkileyen ciddi bir psikolojik bozukluk içerir. Anoreksiya hastalarının kendilerini görme biçimleri, başkalarının onları görme biçiminden çok farklı olabilir. Genellikle kendileri hakkında çarpık bir özimaja sahiptirler ve gerçekte olduklarından daha büyük olduklarını düşünürler. 

Anormal derecede zayıf olmalarına rağmen genellikle kilo almaları gerektiği fikrine meydan okurlar. Durumun fiziksel ve duygusal sonuçlarının ciddiyeti genellikle kabul edilmez veya mağdurlar genellikle yardım istemezler. Hastalar davranışlarını ailelerinden ve arkadaşlarından büyük çaba harcayarak gizleyebilirler ve bazen kendilerinin de farkında olmayabilirler.

anoreksiyalı genç kız ayna karşısında bel kalınlığını ölçüyor

Anoreksiya (veya anoreksiya nervoza) hastanın kilo alma korkusu ile yemek yemekten kaçınması, yediklerini düzenli olarak kusması gibi davranışlar geliştirmesine sebep olmaktadır. Anoreksik kişi, yetersiz beslenmeye bağlı enerji alımını sınırlayarak düşük vücut ağırlığını korumaya gayret eder.

Açlığın vücut üzerindeki etkileri dolayısıyla ciddi sağlık sorunlarına neden olabilir, örneğin: kas gücü kaybı, kemik erimesi, böbrek rahatsızlığı, bağışıklık sistemi düşüklüğü ile sonuçlanabilir. Hormonal dengenin bozulması ile daha önce regl dönemleri başlamış kişiler adetlerinin durduğunu fark edebilirler. Ayrıca cinsel aktivitenin azaldığını farkedebilir ve libido düşüklüğü yaşadıklarını görebilirler.

Hastalık, insanların aile ve arkadaşlarla olan ilişkilerini etkileyerek geri çekilmelerine neden olabilir; aynı zamanda işlerini veya eğitimlerini de etkileyebilir. Diğer yeme bozukluklarında olduğu gibi anoreksiya, depresyon, düşük benlik saygısı, alkol ve maddenin kötüye kullanımı ve kendine zarar verme isteği ile ilişkilendirilebilir. 

🚨 Anoreksiya belirtileri nelerdir? 

Hastalar genelde, neleri yiyip neleri yiyemeyeceklerine ve ne zaman ve nerede yiyeceklerine dair “kurallar” geliştirebilirler. Ne kadar yediklerini sınırlamanın yanı sıra, çok fazla egzersiz yapabilir, kendilerini hasta edebilir veya yenen yiyeceklerden kurtulmak için müshil veya lavman gibi yöntemleri kötüye kullanabilirler. Anoreksiyalı bazı kişiler, tıkınırcasına yemek yeme (tek seferde çok miktarda yemek yeme) ve ardından kusma döngüleri yaşayabilirler.

Anoreksiyalı biri için ağırlık ve şekil öz-değer duygusu için büyük bir faktör olabilir. Bu durum, hastaların vücutlarını düzenli olarak kontrol etmelerine veya tartı ve aynalardan kaçınmaya çalışmalarına yol açabilir. Anoreksiyanın bir takım belirgin belirtileri vardır, ancak hastanın bunlardan hepsine sahip olması gerekmez.

anoreksiya nervozalı bir kadın

👉 Davranışsal ve bilişsel işaretler

Birisi anoreksiya geliştiriyorsa, genellikle fiziksel görünümdeki değişikliklerden önce davranıştaki değişiklikler fark edilir. Ayrıca, kişinin duygu ve düşüncelerinde değişiklikler fark edebilirsiniz. 

  • Daha önce yediğini veya daha sonra yiyeceğini söylemek
  • Ne kadar kilo kaybettikleri konusunda dürüst olmamak
  • Diğer insanlarla yemek yemekten kaçınmak, yemek saklamak
  • Zayıflama veya diyet hapları gibi iştah kesiciler almak
  • Kusma veya müshilleri kötüye kullanma (tasfiye)
  • Yiyeceklerdeki kalorileri aşırı saymak
  • Yalnızca düşük kalorili yiyecekler yemek, sıkı diyet yapmak ve şişmanlattığını düşündükleri yiyeceklerden kaçınmak
  • Eksik öğünler (oruç)
  • Aşırı egzersiz (egzersiz yapmadığınız için suçlu veya endişeli hissetmeyi içerebilir.)
  • Sosyal geri çekilme ve izolasyon
  • Vücutlarını gizlemek için bol giysiler giymek ve kilo kaybını daha az fark edilir hale getirmeye çalışmak
  • Zamanlarının çoğunu veya çoğunu yemek hakkında düşünerek harcamak
  • Düşük özgüven ve benlik saygısı
  • Dikkatini toplayamama
  • Mükemmeliyetçilik ve kendileri için çok yüksek standartlar belirleme
  • Obsesif ve/veya katı davranış, özellikle gıda çevresinde sinirlilik, depresyon, anksiyete

👉 Fizyolojik işaretler

Açlık, beyin ve kas dokusu da dahil olmak üzere vücudun tüm organlarını etkiler. Anoreksiya nervozalı kişiler fiziksel olarak genellikle aşağıdakileri belirtileri yaşarlar:

  • Kilo kaybı
  • Libido düşüklüğü
  • Uyku problemleri
  • Sürekli yorgunluk
  • Baş dönmesi
  • Mide ağrıları
  • Kabızlık
  • Şişkinlik problemi
  • Üşümek veya düşük vücut sıcaklığına sahip olmak
  • Vücudunuzun her yerinde yumuşak, ince tüylerin çıkması (lanugo olarak adlandırılır)
  • Saç dökülmesi
  • Anormal derecede zayıflık, kemiklerin görülmesi
  • Kas gücü kaybı
  • Hormon seviyeleri üzerindeki etkiler
  • Ayaklarında, ellerinde veya yüzlerinde şişlik (ödem olarak bilinir)
  • Düşük kan basıncı
  • Zayıf dolaşım

Ergenlik öncesi dönemde, ergenlikte veya genç yetişkinlerde anoreksiya, belirtisel özellikleri açısından yetişkinlerdekine benzer. Ancak çocuklar ve gençler, düşük kilolu olmalarının yanı sıra, kendi yaşlarındaki diğer insanlara göre daha kısa boylu olabilir ve fiziksel olarak daha yavaş gelişebilirler.

annesi ile sofrada olan genç bir kız

Birinin yeme bozukluğu olduğu her zaman açık değildir. Unutmayın, hastalar doğru düşünememektedir. Kendiniz veya bir başkası için endişeleniyorsanız, bu sayfadaki belirtilerden yalnızca bazıları mevcut olsa bile, mümkün olan en kısa sürede yardım istemek her zaman en iyisidir, çünkü bu tam bir iyileşme için en büyük şans olacaktır. İlk adım genellikle aile hekiminden randevu almaktır. 

🔗 Anoreksik birine nasıl davranılmalı? 

👩🏻‍⚕️ Anoreksiya nasıl tedavi edilir? 

Anoreksiya nervoza tedavisindeki en büyük zorluk, kişinin bir hastalığı olduğunu fark etmesine yardımcı olmaktır. Anoreksiyalı çoğu insan yeme bozukluğu olduğunu inkar etme eğiliminde olur. Bu yüzden çoğunlukla yalnızca durumları ciddi olduğunda tedavi ararlar. Tedavinin hedefi normal vücut ağırlığını ve yeme alışkanlıklarını geri kazandırmaktır.

Psikoterapi

Anoreksi tedavisine yardımcı olmak için kullanılabilecek birçok farklı konuşma terapisi yöntemi vardır. Konuşma terapilerinin amacı, fiziksel ve psikolojik sağlığınız üzerindeki riskleri azaltmak, sağlıklı beslenmeyi teşvik etmek ve yeme bozukluğunuzun ardındaki düşünce ve duygularla sağlıklı başa çıkma yolları geliştirmenize yardımcı olmaktır. Örneğin; Bilişsel davranışçı terapi (BDT), Bilişsel analitik terapi (BAT), Kişilerarası psikoterapi (IPT), Odak psikodinamik terapi (FPT)

Ayrıca, benzer deneyimler yaşayan başkalarıyla konuşabileceğiniz kendi kendine yardım ve destek grupları, tedavi boyunca ve iyileşmeyi sürdürmede hem hastalar hem de aileleri için yararlı olabilir.

⚠️ Çoğu durumda, anoreksiya psikoterapi veya beslenme uzmanı eşliğinde ayakta tedavi edilebilir. Durum kötüleşirse, ayakta tedaviye yanıt olarak sağlığınız düzelmezse veya fiziksel sağlığınız için başka yüksek risk ortaya çıkarsa, günübirlik hasta ve yatan hasta birimlerinde daha yoğun tedavi gerekli olabilir.

🤷‍♀️ Anoreksiya neden olur? 

Anoreksiya nervozanın kesin nedeni bilinmemektedir. Ancak anoreksiya olan kişilerin çoğunlukla bir takım kişisel özelliklere sahip olduğu gözlemlenir. "Olumsuz beden algısı" hemen hemen her hastanın muzdarip olduğu bir nokta. Ayrıca, mükemmelliyetçilik, eleştirilere karşı aşırı duyarlı olma, kontrol etme takıntısı gibi kişisel özellikler de etkili olabiliyor. 

Ayrıca anoreksiyanın ortaya çıkışında biyoloji, çevre ve ruh sağlığı gibi faktörlerin de rol oynadığına inanılıyor.

🔵 Biyolojik sebepler

Anoreksiya nervoza gelişiminde genetik ve hormonal dengenin etkisi olabilir. Bazı araştırmalara göre anoreksiya ile beyinde üretilen bir kimyasal olan ve mutluluk hormonu olarak bilinen serotonin arasında bir bağlantı olduğu anlaşılmaktadır. Hastalığın belirtilerinden birinin de depresyon olması bu bakımdan bu bulgularla örtüşmektedir. 

🔵 Çevresel faktörler

Toplum baskısı ve güzellik anlayışı da zayıf görünme baskısı ile anoreksiya nervoza gelişimine katkıda bulunabilmektedir. Dergiler, televizyon, reklamlar gibi medya araçlarında gerçekçi olmayan vücut görüntüleri, gençleri büyük ölçüde etkileyebilir ve zayıf olma arzusunu saplantılı hale getirebilir.

🔵 Psikolojik faktörler

Ayrıca, obsesif kompulsif bozukluğu (OKB) olan biri, anoreksiya nervoza hastalarının sıklıkla sürdürdüğü katı diyet ve egzersiz rutinini sürdürmeye daha yatkın olabilir. Bunun nedeni, OKB'si olan kişilerin takıntılı düşünce ve zorlama davranışlara eğilimli olmalarıdır.

Yazar notu: Tam iyileşme mümkün

Anoreksiya zamanında tedavi edilmezse ölümcül olabilir. Bununla birlikte, anoreksiyanın birçok fiziksel etkisi tersine çevrilebilir veya kötüleşmesi önlenebilir.

Unutmayın yeme bozuklukları tedavi edilebilir ve tam iyileşme mümkündür. Siz veya bir tanıdığınızın anoreksiya ile mücadele ettiğini düşünüyorsanız hemen aile hekimine veya bir ruh sağlığı uzmanına başvurunuz.

🤗"KENDİNİ DİNLE, KABUL ET VE MUTLU OL! HEMEN ŞİMDİ, BAŞLA..."

#BornToBeMe

Kaynak 

Mayo Clinic. Anorexia nervosa mayoclinic.com/health/anorexia/DS00606

Kaleme alan Yudum , Wengood yazarı

🤩Hayatımı fiziksel ve zihinsel harekete adadım. 🖋️Yazmayı, 💭düşünmeyi, 📖okumayı ve 🔎araştırmayı çok seviyorum. 😺💕🧘‍♀️Kedim ve yoga matım vazgeçilmezim.

En yeni makaleler

Duygusal zeka: nedir ve neden gereklidir?

Şu anki partnerimle ilişkiye başlamadan önce, sürekli şu cümleyi tekrarlar dururdum: “Bir sonraki ilişkimde, en azından hassas ve duygusal zeka ile donatılmış biri ile karşılaşmak istiyorum!” Duygularını ifade etmekten veya en basit haliyle duyguları konuşmaktan korkmayan bir insan. Gözlem yapabilen ve anlamlar çıkartabilen biri. Duygusal zeka ile ilgili ne biliyoruz? En basit haliyle şunu söyleyebilirim; artık en önemli yaşam becerilerinden biri olan duygusal zeka mercek altına alınmaya değer!

10 Manipülasyon Cümlesi 🚩 | Bu cümleleri duyuyorsan dikkatli ol!

Manipülasyon cümleleri kendinizi kötü hissetmenize neden olacak cümlelerdir. Sizi manipüle etmek isteyen kişi bu cümleleri sizden istediklerini almak veya kendi imajlarını yükseltmek için kurar. Bu makalede en yaygın manipülasyon cümlelerinden bazı örnekler verip açıklayacağız.

Nasıl özgüvenli olunur? Etkili yöntemler ile özgüven kazan!

Özgüven seviyeniz, yaşam motivasyonunuzu, seçimlerinizi, psikolojik dayanıklılığınızı ve kararlılığınızı etkiler. İnsan hiçbir zaman, “özgüvenli” ya da “özgüvensiz” bir birey olarak dünyaya gelmez. Özgüven, psikolojik açıdan basit bir özellik olarak düşünülür ancak yaşam boyu değişkenlik gösterebilir ve başka birçok özellikle bağlantı içindedir. Kişi, kendine olan güvenini bazı tercihlerini farkındalıklı yönlendirirse yeniden kazanabilir veya geliştirebilir.

Narsistlerin zayıf yönleri | Top 10

Hepimizin zayıf olduğu noktalar var, yumuşak karın olarak da ifade ederiz öyle değil mi? Özfarkındalık bu zayıf ve güçlü yönleri beraber yönetebilme kapasitesi demektir. Sağlıklı birey, zayıf yönleri olmayan kişi demek değil, onlar üzerinde çalışma ve onları dönüştürme kapasitesi olan kişidir. Kişilik bozukluğundan müzdarip narsistler, asla yenilmez oldukları algısını yaratmak isteseler de, sağlıklı bireylerden çok daha kırılgan bir psikolojiye sahiptir. Bugün, anlamak ve zihinlerinin işleyişine dair daha fazla fikir edinmek için narsistler ve yumuşak karınlarından bahsedeceğiz.

Mazoşist nedir? Mazoşizm neden olur?

Mazoşist nedir? Kısaca fiziksel veya ruhsal açıdan kendine zarar vermeye eğilimli olan kişi. Kendinize inanılmaz derecede sert davrandığınızı mı düşünüyorsunuz? Sizi küçümseyen insanlarla içten içe bir mücadeleye giriyor ama bu konuda bir şey yapmak yerine öfke duygusuna tutunup kalıyor musunuz? Veya kaldıramayacağınız sorumluluklarla ne kadar yorulsanız da çalışmaya devam mı ediyorsunuz? Bu davranışlar kişilik tiplerindeki en belirgin mazoşist özellikler.

Bu 10 şey, narsisti delirtmek için yeterli!

Narsistler, karşısındaki insanı kandırma ve manipüle etme alanında uzmanlar. Ancak narsizm ile ilgili bilmeniz gereken bir diğer önemli husus şu: sağlıklı insanlara kıyasla narsistlerin psikolojik dayanıklılığı çok daha zayıf. Bir narsistin sizin canınızı yakması durumunda onunla mücadele etmenin yollarını ararken kendinizi bulmanız normal. Kişilik bozuklukları sağlıklı iletişim veya ilişkiyi imkansız kılar. Mağdur da kendini narsistleri delirtmek için ne yapmak gerek? diye sormaya başlar. Narsisti kendinizden uzaklaştırmak için onu nasıl çılgına döndürtebilirsiniz?

🎧 Spotify

İşe gidip gelirken, yürüyüşe çıkarken, yemek yaparken veya uyumadan önce size eşlik etsin. Wengood Podcast serisi: RDV Coaching'i kaçırma! 

#3 | Algı yönetimi nedir? Uydumculuk psikolojisi ve soru sorma becerisi #algı #ikna #sorgulama

Ekim 2022 · RDV Coaching | Wengood

29:12

🎥 Youtube

Aslı ile Yoga seansları!

🎥 Youtube

Mentor Özlem Şen ile RDVCoaching serisi 

Kanala 💜abone ol , 🔔 bildirim zilini aç ve tabii, 👍videoları beğenmeyi ve ✍🏻 bize yorumlardan ulaşarak hangi konularda içerik istediğini söylemeyi unutma!

Ayrıca: En sevilen içerikler, günlük mutluluk, destek ve motivasyon dozları için; 

Instagram📸

📍Pinterest