Dijital detoks ne demek? Nasıl ve ne zaman yapmalı?

tarihinde Damla , Wengood yazarı tarafından güncellendi

Her pazar ekranımda bir rakam beliriyor: Geçen hafta geçirdiğim ortalama ekran süresi 7 saat. Telefonumda hangi uygulamalarda zaman geçirdiğim detayını görünce, inanamıyorum. Akıllı telefonlara ve özellikle sosyal medyaya bağımlı hale geldik ve bu durum çokça sorunlara yol açıyor. Ben bu yaz dijital detoksun faydalarına merak saldım! Ancak, elektronik cihazları aniden hayatımızdan çıkartmak ve akıllı telefon olmadan teknoloji kullanımının giderek arttığı dijital dünyada yaşamak kolay değil. Peki detoks yapmak için ne yapabilirsiniz?

Dijital detoks ne demek? Nasıl  ve ne zaman yapmalı?

Dijital detoks nedir? 

Hayatlarımız ekran önünde akıp giderken, yetişkinler çocukları ekrandan uzak tutmak için ellerinden geleni yapıp kendi ekran kullanım sürelerine dikkat etmeksizin yaşayıp giderken, insanoğlu artık kendisi ve çevresi ile yeniden iletişime geçmek için çeşitli arayışlarda olur oldu. İyi hissetme hali için uygulamamız gereken bir liste var artık. Çünkü unuttuk. Ya da sahip olduklarımıza rağmen neden böyle hissettiğimizi bir türlü anlayamayıp çözümler arıyoruz. 

Dijital detoks, bilinen detoks tanımından farklı değil.  Kişinin akıllı telefonlar, televizyonlar, bilgisayarlar, tabletler ve sosyal medya siteleri gibi dijital araçları kullanmaktan kaçındığı bir süreyi ifade ediyor. 

Teknolojik aletler ve dijital araçlar ile olan bağımızı belirlenen süre ve şekillerde kesmemizi hedefleyen ve internet bağımlılığımızdan kurtulma arayışına cevap olabilecek bir yöntem olan dijital detoks ile amaçlanan; teknoloji ile kurduğumuz ilişkinin farkına varıp davranışlarımızı ve bu ilişkideki rolümüzü yeniden belirleyebilmemiz. 

Neden dijital detoks yapmalı?

Çünkü dijital dünyanın dijital araçlar ile bizi nasıl şekillendirdiği ortada. Akıllı telefon bağımlılığı çok sayıda araştırmanın konusu. Özellikle dünya genelinde sosyal medya kullanımı inanılmaz bir hızla artıyor. Her yıl internet kullanımları ile ilgili detaylı raporlar yayınlıyor olan dijital medya şirketi We Are Social, geçtiğimiz yıl dünyada 3,71 milyon sosyal medya kullanıcısı varken bu yıl, bu sayının 4,20 milyara yükseldi şeklinde not düştü. 

🇹🇷83 milyon nüfuslu ülkemizde ise nüfusun yüzde 72’si internet kullanıyor ve aynı zamanda yüzde 64’ü sosyal medya platformlarını aktif şekilde kullanıyor. Aynı araştırmanın detaylarına göre Türkiye'de günde yaklaşık 7,5 saatimiz internette ve bunun neredeyse 3 saati sosyal medyada geçiyor.

Bu bağımlılık konusu olan davranış karşısında araştırmacılar ve doktorlar alarm zillerini çalıyor. Telefonunuzu çok fazla kullanmanın konsantrasyon bozuklukları, hafıza sorunları, uyku öncesi anksiyete gibi uyku bozukluklarına yol açtığını artık biliyoruz. Daha da vahimi, telefonumuzda aşırı zaman geçirmek benlik algısına zarar vererek özgüven kaybına yol açabiliyor. Ayrıca yaygın anksiyete bozukluğu ve depresyon bunun cabası… Dijital detoks işte tam bu noktada size yardımcı olur.

📴 Yemek masasına dahi geçerken o tabağın yanında o telefonu görmek zorunda hissediyorsanız, siz de bu tehlikeli durum üzerine biraz düşünmek isteyebilirsiniz. Bu nedenle arada bir çevrimdışı olmak ve telefonunuzu makul düzeyde kullanmak önemli. Bu durum ruh sağlığı ve psikolojik dayanıklılık açısından tehdit oluşturuyor, lütfen bunu atlamayın.

Sosyal medya detoksu

Sosyal ağlar mutluluğun önünde bir engel, bu artık bir sır değil. Peki bunu nasıl yapıyorlar? Instagram, Tik Tok, Twitter gibi uygulamalara giderek bağımlı oluyoruz. 

Temel olarak, bu uygulamalar fotoğraf, video paylaşmak ve bizi birbirimize daha da yakınlaştırmak için oluşturuldu. Ancak sosyal ağlar, beğeniler, görüşler ve yorumlar yoluyla oluşan ödül sistemi nedeniyle yeni bir tür bağımlılık ortaya çıkmıştır. Bu ödüllerden herhangi birini aldığımızda beynimiz dopamin salgılamaya başlıyor. Bunun sonucunda ise psikolojik anlamda iyi hissetme hali dijital araçlardan uzak kalındığında ortadan kalkmaya başlıyor.

Bu konuda Spiderman'i canlandıran Tom Holland bile geçtiğimiz hafta aksiyon alma ihtiyacı hissettiğini açıkladı. 

Aşırı internet ve sosyal medya kullanımının insan psikolojisine etkileri şu şekilde detaylandırılabilir;

  • Gerçeklikle bağ kurmamızı zorlaştırır.
  • Yalnızlık ve boşluk hissi tetiklenir ve kendini karşılaştırma ve kıskançlığa sebep olur.
  • Genç yaş gruplarında intihar riskini artırabilir.
  • Empati yeteneğine zarar verir.
  • Kronik uykusuzluk gibi sorunlara neden olabilir.
  • Derin ve analitik düşünme kabiliyetini zedeler.
  • Tıpkı alkol ve madde bağımlılığında olduğu gibi, bağımlı bir beyin, fiziksel ve zihinsel yoksunluk belirtilerine yol açabilir.

🤳 Hafta sonu bir arkadaşınızla dışarı çıktığınızda vaktinizi nasıl değerlendirdiğinize bir bakın. Her renkli duvarın önünde 15 dakika çekim mi yapıyorsunuz, yoksa derin bir sohbet eşliğinde zamanın nasıl aktığını unutuyor musunuz? Sosyal ağları kullanmak, eğer bağımlı olursanız size zarar vermeye başlar. Bu yüzden bağımlılığınızdan kurtulmayı öğrenmelisiniz.

Yaz ayları, dijital detoks için en uygun zaman dilimi

Tüm dijital cihazlarınızdan kurtuldunuz mu? Teknolojiye giderek daha bağımlı hale gelen toplumumuzda, bu soru pek gerçekçi görünmüyor. Elbette burada bahsedilen en azından refleks olarak sabah ilk iş Instagram açmayı bırakmak istiyoruz ama bunu nasıl yapabiliriz?

Öncelikle herkesin bir hafta dahi olsa bir şekilde es verebildiği yaz aylarından daha iyi bir zaman olamazdı! Evet, en ideal mevsim! Bildiğiniz gibi 15 Temmuz ile 15 Ağustos arasında insanlar fazla içerik yayınlamıyor. İnsanlar tatile gidiyor, güzel havanın tadını çıkarıyor, terasta bir şeyler içiyor ya da güneşleniyor. Yani elinizde telefonunuz olmadan zaman geçirmek için birçok alternatif var.

☀️“Yaz, kendinizi yenileme ve güçlenme zamanıdır. Sosyal ağlardan uzak kalmak zaman kaybı değildir! Ayrıca, çevrenizdekiler de yazın tatile çıkıp modern yaşamın zorunlu kıldığı her şeyi azaltmak isteyeceklerdir.

Dijital detoks nasıl yapılır?

İdeal olan, internet bağlantısını koparmak ve çevrimdışı olmak için yazdan yararlanmaktır. Bunu başarmak için neden tatilinizden faydalanmıyorsunuz? Teknoloji bağımlılığınızdan kurtulmak için 5 gün de olsa bir tatile çıkın ve deneyin.  O kadar kolay olmadığını biliyoruz ... bu yüzden rahatlıkla dijital detoks yapabilmek  için bazı ipuçları veriyoruz:

1. Bildirimleri kapatın

Bilinçli veya bilinçsiz sıklıkla telefonlarımıza bakmamızın temel nedeni nedir? Bildirimler! Bu yüzden teknolojik cihazlarımızda bildirim merkezine gidip her uygulamanın bildirim iznini kapatıyoruz. Sakin kalmanın ve gerekli gereksiz anda kalmamıza engel olan şeyler ile araya mesafe koymanın en iyi yolu bu.

2. Bağımlılık yapan uygulamaları kaldırın

Bazen hiç düşünmeden Instagram'a giriş yapıyoruz. Parmağımız farkına bile varmadan uygulamaya otomatik olarak kayıyor. Bundan kaçınmak için dijital detoks sırasında sosyal medya uygulamalarını silmek faydalı olacaktır. Uygulama yoksa giriş de yok!

3. WiFi olmadan yaşayın

4.5G'ye sahip olmamak için tenha yerlerde vakit geçirmek işe yarayabilir! İnternet bağlantısı zayıfsa veya wifi yoksa, kimse sizi ayartamaz.

4. Meşgaleler bulun

Bazen cep telefonumuz olmazsa kendimizi biraz çaresiz hissederiz. Can sıkıntısının faydaları vardır, ancak 5 gün bunun için fazla bir süre. Bu yüzden kitap okumaktan, yoga yaparak bedeninizi esnetmekten, meditatif etkinlikler yaparak zihni biraz boşaltmak veya daha önce gitmediğiniz yerlere ziyaretler planlamaktan çekinmeyin.

5. Yardım alın

Dijital detoks denemenizin kötü gittiğini veya eksik olduğunuzu fark ederseniz, akıllı telefon kullanımınızı sorgulamanıza yarayan bir çok uygulama bulmak mümkün. Ancak telefonsuz yapmanın çok zor olduğunu fark ediyorsanız, bir psikolog randevusu bu bağımlılıktan kurtulmanıza daha çok yardımcı olabilir.

😎 “Yaz devam ediyor, bu yüzden dijital detoksunuzun keyfini hala çıkarabilirsiniz. Neden sosyal medya olmadan yalnız başınıza biraz seyahat etmiyorsunuz?

Yazar notu: özgürlüğünüzü geri kazanın

Telefon bağımlılığı da diğer bağımlılıklar gibi tedavi edilmesi gereken bir bağımlılıktır. Akıllı telefonunuzdan birkaç saatliğine kurtulamıyorsanız, ondan kurtulmak için danışma zamanı deriz.

Kaynak

Albayrak, E. S. (2020). Sosyal Medya Platformlarında Dijital Detoks: Deneysel Bir Araştırma . Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi , (44) , 252-266 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/susbed/issue/61826/925111

Kaleme alan Damla , Wengood yazarı

Kahkahası ile meşhur, hayatı olabildiğince basit okuyan birisi...

En yeni makaleler

Duygusal zeka: nedir ve neden gereklidir?

Şu anki partnerimle ilişkiye başlamadan önce, sürekli şu cümleyi tekrarlar dururdum: “Bir sonraki ilişkimde, en azından hassas ve duygusal zeka ile donatılmış biri ile karşılaşmak istiyorum!” Duygularını ifade etmekten veya en basit haliyle duyguları konuşmaktan korkmayan bir insan. Gözlem yapabilen ve anlamlar çıkartabilen biri. Duygusal zeka ile ilgili ne biliyoruz? En basit haliyle şunu söyleyebilirim; artık en önemli yaşam becerilerinden biri olan duygusal zeka mercek altına alınmaya değer!

10 Manipülasyon Cümlesi 🚩 | Bu cümleleri duyuyorsan dikkatli ol!

Manipülasyon cümleleri kendinizi kötü hissetmenize neden olacak cümlelerdir. Sizi manipüle etmek isteyen kişi bu cümleleri sizden istediklerini almak veya kendi imajlarını yükseltmek için kurar. Bu makalede en yaygın manipülasyon cümlelerinden bazı örnekler verip açıklayacağız.

Nasıl özgüvenli olunur? Etkili yöntemler ile özgüven kazan!

Özgüven seviyeniz, yaşam motivasyonunuzu, seçimlerinizi, psikolojik dayanıklılığınızı ve kararlılığınızı etkiler. İnsan hiçbir zaman, “özgüvenli” ya da “özgüvensiz” bir birey olarak dünyaya gelmez. Özgüven, psikolojik açıdan basit bir özellik olarak düşünülür ancak yaşam boyu değişkenlik gösterebilir ve başka birçok özellikle bağlantı içindedir. Kişi, kendine olan güvenini bazı tercihlerini farkındalıklı yönlendirirse yeniden kazanabilir veya geliştirebilir.

Narsistlerin zayıf yönleri | Top 10

Hepimizin zayıf olduğu noktalar var, yumuşak karın olarak da ifade ederiz öyle değil mi? Özfarkındalık bu zayıf ve güçlü yönleri beraber yönetebilme kapasitesi demektir. Sağlıklı birey, zayıf yönleri olmayan kişi demek değil, onlar üzerinde çalışma ve onları dönüştürme kapasitesi olan kişidir. Kişilik bozukluğundan müzdarip narsistler, asla yenilmez oldukları algısını yaratmak isteseler de, sağlıklı bireylerden çok daha kırılgan bir psikolojiye sahiptir. Bugün, anlamak ve zihinlerinin işleyişine dair daha fazla fikir edinmek için narsistler ve yumuşak karınlarından bahsedeceğiz.

Mazoşist nedir? Mazoşizm neden olur?

Mazoşist nedir? Kısaca fiziksel veya ruhsal açıdan kendine zarar vermeye eğilimli olan kişi. Kendinize inanılmaz derecede sert davrandığınızı mı düşünüyorsunuz? Sizi küçümseyen insanlarla içten içe bir mücadeleye giriyor ama bu konuda bir şey yapmak yerine öfke duygusuna tutunup kalıyor musunuz? Veya kaldıramayacağınız sorumluluklarla ne kadar yorulsanız da çalışmaya devam mı ediyorsunuz? Bu davranışlar kişilik tiplerindeki en belirgin mazoşist özellikler.

Bu 10 şey, narsisti delirtmek için yeterli!

Narsistler, karşısındaki insanı kandırma ve manipüle etme alanında uzmanlar. Ancak narsizm ile ilgili bilmeniz gereken bir diğer önemli husus şu: sağlıklı insanlara kıyasla narsistlerin psikolojik dayanıklılığı çok daha zayıf. Bir narsistin sizin canınızı yakması durumunda onunla mücadele etmenin yollarını ararken kendinizi bulmanız normal. Kişilik bozuklukları sağlıklı iletişim veya ilişkiyi imkansız kılar. Mağdur da kendini narsistleri delirtmek için ne yapmak gerek? diye sormaya başlar. Narsisti kendinizden uzaklaştırmak için onu nasıl çılgına döndürtebilirsiniz?

🎧 Spotify

İşe gidip gelirken, yürüyüşe çıkarken, yemek yaparken veya uyumadan önce size eşlik etsin. Wengood Podcast serisi: RDV Coaching'i kaçırma! 

#3 | Algı yönetimi nedir? Uydumculuk psikolojisi ve soru sorma becerisi #algı #ikna #sorgulama

Ekim 2022 · RDV Coaching | Wengood

29:12

🎥 Youtube

Aslı ile Yoga seansları!

🎥 Youtube

Mentor Özlem Şen ile RDVCoaching serisi 

Kanala 💜abone ol , 🔔 bildirim zilini aç ve tabii, 👍videoları beğenmeyi ve ✍🏻 bize yorumlardan ulaşarak hangi konularda içerik istediğini söylemeyi unutma!

Ayrıca: En sevilen içerikler, günlük mutluluk, destek ve motivasyon dozları için; 

Instagram📸

📍Pinterest