Psikolog mu, yaşam koçu mu? | Kime gitmeliyim?

tarihinde Yudum , Wengood yazarı tarafından güncellendi

Wengood’da gezinirken belki fark etmişsinizdir, hemen hemen her yazıda ruh sağlığı uzmanları ile görüşme fikrinin altı çizilir. Peki hangi ruh sağlığı uzmanı, veya psikolojik destek alabileceğiniz profesyonel sizin ihtiyacınıza karşılık geliyor? Psikiyatriste mi gitmeliyim? Psikoloğa mı gitmeliyim? Veya bir yaşam koçu ile görüşsem yeter mi? Neden bir psikolog yerine koça danışmalıyım, ya da tam tersi? Her bir profesyonel, farklı konulara yanıt veriyor, bu yüzden kime başvurmanız gerektiğini bilmelisiniz. Bu makale, bu nedenle, karşılaştığınız sorunlara göre başvurulması gereken destek mekanizmalarının farklılıkları üzerine yoğunlaşacak.

Psikolog mu, yaşam koçu mu? | Kime gitmeliyim?
Özet

Her bir mesleği tek tek anlayalım...

Ruh sağlığı uzmanları ailesi oldukça geniş…

Her şeyden önce, psikolog, psikiyatrist, psikanalist veya psikoterapist gibi meslekler arasındaki ayrımları bir hatırlayalım. Her bir ünvanın hangi rolü üstlenmek üzere eğitim almış olduğunu böylece daha rahat anlayacağız.  

Psikiyatrist nedir?

Tıp uzmanıdır ve akıl hastalıklarını (depresyon, bipolar bozukluk vb.) tedavi eder. Tıbbi tedavi uygulama yetkisi vardır.

Psikolog nedir?  

Belli bir uzmanlık dalında veya seçtiği psikoloji alanında yüksek lisans derecesine sahip kişiye psikolog denir. ( ergenlik, bağımlılık, travma, Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT), vb.)

Psikoterapist nedir?

Psikoloji alanında yüksek lisans eğitiminin yanı sıra bir psikoterapi eğitimleri de almış ruh sağlığı uzmanı. Danışanın şikayet ve beklentilerine göre belirlediği tanıya uygun psikoterapi yöntemleri kullanır. (EFT tekniği, EMDR, vb. yöntemler)

Psikanalist nedir?

Sigmund Freud ekolüne ait bir yöntem olan psikanaliz üzerine eğitimini almış olan psikolog.

Bu yazıda doktorlar ve sosyal sigorta tarafından karşılanan psikiyatristlerden bahsetmeyeceğiz. Buna başka bir yazıda detaylıca eğilmiştik zaten 👉 bakınız. Bu makale daha çok psikolog ve yaşam koçu arasındaki fark üzerine yoğunlaşacak.

Türkiye'de ruh sağlığı ve hizmetleri

Sağlık Bakanlığı, en son 2020 Yılı Sağlık İstatistikleri’ni açıkladı. 💊Rapora göre, antidepresan kullanımı son 10 yılda yüzde 70 oranında arttı.

Milyonlarca kişi de maalesef sağlık desteğine erişemedi veya tedavi olamadı. Türkiye’de şu anda psikolog ve koçluk desteği, sosyal güvenlik tarafından karşılanmamakta.

Bahçeşehir Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Sibel Çakır’ın Oksijen gazetesinde yaptığı bir açıklamadaPandemi sadece fiziksel değil, çok ciddi ruhsal zararlara da sebep oluyor. Özellikle gençler arasında… Avrupa’da 9 ülkede üniversite öğrencileri arasında yapılan araştırmanın sonuçlarına göre, ülkemizde gençlerin yüzde 50’den fazlası depresyonda ve kaygılı. Kaygı oranı Almanya’daki gençlerden 10 kat yüksek.” diye belirtti.

👇
Dünya Sağlık Örgütü, ruh sağlığı ile ilgili uyardı! | Acilen, ruh sağlığı desteği!

Yaşam koçu nedir? Koçluk desteği almak ne demektir?

1960'ların başında Amerika Birleşik Devletleri'nde ortaya çıkan koçluk mesleğinin kökenleri Palo Alto okuluna ve Erickson hipnozunun babası olan Milton Erickson gibi farklı terapistlerin gözlemlerine dayanır

Koçlar, danışanlarına kişisel veya mesleki gelişimlerinde eşlik eder, örneğin; yaşam koçu ve kariyer koçu.

Kişinin kendi potansiyelini keşfetmesi ve kendini gerçekleştirmesi için gerekli kaynakları harekete geçirmesi konusunda koçluk hizmeti destekleyici bir mekanizma olarak çalışır. Yaşam koçu, bir sorunu destek olma, bilgi ve tecrübe aktaramı ve motivasyon yoluyla çözmeyi amaçlar.

Psikolog ve yaşam koçu arasındaki benzerlik

İki meslek arasındaki tek benzerlik : eşlik etme ilkesi

Bu 2 mesleğin ortak tek noktası: kişinin/danışanın mutlu ve tatmin bir hayat yaşaması için ona eşlik ediyor olması! Ayrıca koçluk mesleği, kişisel gelişim gibi, psikoloji alanından çok fazla ilham alır. Bir çok yaklaşım psikolojik ekollere dayanır.

Yaşam koçları, tıpkı psikologlar gibi aynı etik ilkeler dikkate alınarak hizmet sunar, örneğin; gizlilik ilkesi veya danışanın kendi isteği ile destek almaya karar vermiş olması.  

Psikolog ve yaşam koçu arasındaki fark

Psikolog ve yaşam koçu eğitimleri, çalışma alanları, yöntemleri ve yetkinlikleri bakımından önemli farklılıklar gösterir.

Eğitim ve yetkinlik alanları

Bildiğiniz üzere psikolog uzun bir eğitim hayatını tamamlamış olmalıdır, ya psikoloji alanında yüksek lisans derecesi almış ya da en az 5 yıl klinik uzmanlık dönemini bitirmiş olmalıdır.

Yaşam koçluğu ise ICF (Uluslararası Koçluk Federasyonu) onaylı bir sertifika eğitimini tamamlar. Bu sertifikanın yanı sıra yaşam koçları minimum 100 saatlik deneyimi de belgelemek zorundadır.

Bir yaşam koçunun uzmanlığı sertifika ve deneyim (süre veya seans sayısı) ile ölçülebilir. ICF onaylı yaşam koçluğu sertifkasının üç çeşidi bulunmakta;

🎓ACC (Uzman Koç),

🎓 PCC (Profesyonel Koç)

🎓MCC (Usta Koç)

➜ Yaşam koçları eğitimlerini tamamladıkça, her seviyede en az 10 saat bir mentor eşliğinde çalışarak bir nevi staj eğitimi de alırlar.

Çalışma alanları ve yöntemleri

Psikologlar ve yaşam koçları arasındaki en önemli fark, yaşam koçlarının akıl sağlığı ile ilgilenmiyor olmalarıdır, koçlar terapi yapmazlar, böyle bir yetki ve eğitimleri yoktur. Ayrıca çalışma alanları açısından bakıldığında, biri sorunların sebebine değil çözümlerine odaklanırken (yaşam koçu) diğeri sorunun nedenlerini de sorgular (psikolog).

Özetle, yaşam koçu danışana belli bir hedefe ulaşmak için destek olurken, psikolog kişinin doğru hedefler belirlemesi için de destek olacaktır.

Yaşam Koçu mu, Psikolog mu? Hangisini seçmeliyim?

Bir psikolog, neden bugün olduğumuz gibi olduğumuzu anlamak için geçmişe bakacaktır. Bizi rahatsız eden nedir? Bir travma var mı? Çocukluk dönemi öğrenilmişliklerimiz neler? Zihinsel ve duygusal gelişimimizi ne kadar tamamlamışız? Eksikleklerimiz neler? O kadar çok soru var ki, psikolog mevcut rahatsızlığı anlamak ve tedavi etmek için sizi analiz edecektir.

Bir yaşam koçu ise geçmişe değil, şimdiki zamana ve hatta geleceğe odaklanır. Mevcut durumumuz nedir? İdeal durumumuz ne olurdu? Hedefimize ulaşmak için neler yapmalıyız? Genel olarak, özgüven kazanmak, stresi yönetmek, kariyer değişikliği yapmak vb. gibi  destek alanlarında devreye girerler. Herkes bir koça danışabilir, hatta çocuklar ve gençler bile. Örneğin, yaşam koçları gençlerin kariyer ve eğitim yolculuklarında onlara eşlik edebilir.

Sonuç olarak, sorunlarınıza ve ihtiyaçlarınıza bağlı olarak doğru profesyonele danışmalısınız. Kime başvurmanız ve neden psikoterapiye veya koçluk takibine başlamanız gerektiğini hızlıca öğrenmek için işte bir özet tablo:


Psikolog
Yaşam koçu
Kimler gidebilir? 
  • Belli bir patolojik rahatsızlık, travma veya psikolojik zorluklar yaşayan (üzüntü, yas, kaygı, sosyal problemler, kendini keşfetme vb.)
  • Herkes danışabilir.
  • Hayatında belirli bir noktayı geliştirmek isteyen kişiler (örneğin; özgüven eksikliği, stres yönetimi, fobiler, ilişki problemleri, iş değişikliği vb.)
  • Herkes danışabilir
Neden gidilir?
  • Mevcut davranışları anlamak için genellikle geçmiş üzerinde çalışır
  • Gerçekleştirilmek istenen hedeflere yönelik bugün üzerinde çalışır. Kendine güven, motivasyon, kendini daha yakından tanıma
  • Eğitim, aile, kariyer, insan ilişkileri vb. gibi konularda danışılabilir. 
Çalışma şekli
  • Tıbbi ve bilimsel araştırmalarla doğrulanmış araç ve teknikleri kullanır (BDT, EMDR, vb.)
  • Somut ve kısa çözümler (hedeflerin belirlenmesi, oturumlar arasında gerçekleştirilecek eylemler, eylemler hakkında geri bildirim vb.)
  • Kişisel gelişim egzersizleri vb.
Danışmanlık süresi 
  • Değişkenlik gösterir.
  • Seansların ritmi hastanın ihtiyaçlarına göre belirlenir: haftada bir, 2 haftada bir vb.
  • Kısa süreli (örneğin 12 seans halinde 3 aylık program)
Ücret
  • 45 dakika veya 1 saat süren seanslar, genelde 350-750 Türk lirası arasında değişmektedir. 
  • 45 dakika veya 1 saat süren seanslar, genelde 250-750 Türk lirası arasında değişmektedir. 
  • 8 ila 10 paket şeklinde indirimli fiyatlar yaşam koçları tarafından teklif edilebiliyor. 

Danışmadan önce kendinize doğru soruları sormalısınız , örneğin:

  • Geçmişteki veya belli bir sarsıcı olay sonrası değiştiğinizi ve zorlandığınızı mı hissediyorsunuz?  Bir psikoloğa görünün.
  • Belli bir amaç, istek veya yanlış olan şeyleri görüp değiştirmek istediğimi belirledim. İhtiyaçlarımı biliyorum, yolu görebiliyorum, ama nereden başlayacağımı ve nasıl başlayacağımı bilmiyorum? Bir yaşam koçuna görünün.

👁️ Hangi takibin size en çok yakışacağına karar verebilecek tek kişi sizsiniz. Kendinizi bu profesyonellerden birine yönlendirmeden önce bir iç gözlem çok önemlidir.

Yazar: Kendin için bir adım atmanın önemi...

Umarız bu makale, ihtiyaçlarınıza göre takip edebilmeniz için olayları daha net görmenize yardımcı olmuştur. O zaman önemli olan doğru psikoloğu mu yoksa doğru koçu mu bulduğumuzu bilmek. Psikoterapi sırasında veya hedeflerinizde nasıl ilerlediğiniz, gördüğünüz profesyonelle işlerin iyi gidip gitmediğini bilmenin en iyi yoludur. Yani mutlaka şans verin ve kendinize en uygun profesyoneli bulun.

Ve hepsinden önemlisi, projelerinizi somutlaştırarak çözülmemiş travmaları çözmek için terapötik bir takip ve iç frenlerinizi aşmak için bir koçluk takibi başlatabileceğinizi bilin. İkisi birlikte de mümkün!
👇
🔗Neden psikoloğa gitmeliyim?
🔗Psikolog ne sorar? Her şeyi anlatmak zorunda mıyım?

🤗"KENDİNİ DİNLE, KABUL ET VE MUTLU OL! HEMEN ŞİMDİ, BAŞLA..."
#BornToBeMe

Kaleme alan Yudum , Wengood yazarı

🤩Hayatımı fiziksel ve zihinsel harekete adadım. 🖋️Yazmayı, 💭düşünmeyi, 📖okumayı ve 🔎araştırmayı çok seviyorum. 😺💕🧘‍♀️Kedim ve yoga matım vazgeçilmezim.

En yeni makaleler

Olumsuz düşünceler | Olumsuz düşüncelerden kurtulmak için 3 ipucu

Olumsuz düşünceler, özellikle moralimiz bozulduğunda ya da depresif hissettiğimiz dönemlerde bizi etkisi altına alır. "Hiçbir işe yaramıyorum.", "Arkadaşlarım beni anlamıyor.", "Hiçbir şey düzelmeyecek.", veya "Çaresizim." gibi genel ve olumsuz düşünceler tarafından esir alınan zihnimiz zaten olumsuz duygular içindeyken bizi daha kötü hissettirir. Bu tıp olumsuz düşünceleri tespit edip onlardan kurtulmayı öğrenmek önemlidir, çünkü karamsar düşünen insan içinde bulunduğu durumu çıkışsız hale getirebilir ve hayattan keyif alamamıza mal olacak kararlar almamıza neden olabilir. Zor görünse de olumsuz düşüncelerden kurtulmak aslında minik bir bakış açısı değişikliği ile mümkün. Benim 3 ipucum var, gelin paylaşayım.

Üstünlük kompleksi nedir? Neden olur? Belirtileri nelerdir?

Üstünlük kompleksi olan insanlar kendilerinden başka kimseyi sevmez gibi görünürler. Sık sık kendilerinden bahseder ve genelde karşılarındaki insanlarla alay eder gibi üstünlük kurmaya çalışır, başkalarının hayatlarını küçümserler. Fakat bu insanların ortak özellikleri ciddi bir özgüven sorunudur. Vakaların yüzde 95’i aşağılık hissini bastırmak için aslında bir savunma mekanizması olarak üstünlük kompleksi geliştirir.

İş yerinde saygısızlık ve yok sayılmak | Ne yapmalı ?

Bir meslektaşınız veya yöneticiniz size iş yerinde saygısızlık mı etti? Bu saygısızlık karşısında nasıl tepki vereceğini bilmek kolay değil. Benim gibi siz de toksik ofis ortamı deneyimlediyseniz ne demek istediğimi anlayacaksınız. İş yerinde yok sayılmak, gerekli saygınlık ile karşılanmamak gerçekten çok sinir bozucu. İş yerinde saygısızlığa maruz kaldığımızda, resmen hazırlıksız yakalanıyoruz ve nasıl davranacağımızı bilemiyoruz, özellikle de karşımızdaki kişi bizden daha yetkili bir konumda ise. Bu durumu daha iyi yönetebilmek ve mümkünse tekrar etmesini önlemek için nasıl tepki vermeliyiz bunu konuşacağım. İş yerinde saygı görmek için bazı ipuçları sizleri bekliyor💪.

Kendinle dalga geçmek ve kendine haksızlık etmek arasındaki çizgi

Geçenlerde arkadaşlarımla ettiğim bir sohbet esnasında muhtemelen bir travma ve tutukluk nedeniyle basit bir matematik işlemini beceremedim ve bu konuyla ilgili bir sorunum olduğu üzerinden şakalar yapıldı. Hem çaktırmadım hem de arkadaşlarımın bakışlarından çok utandım. Olay esnasında ben de beceriksizliğim ile dalga geçip bununla eğlendim. Kendi ile dalga geçebilen insan olmam gerektiği için bunu yaptım ama bir an geldi hafif bir tonla kendimi savunmak için farkında olmadan arkadaşlarıma “benimle zekam için mi arkadaş oldunuz ?” diye çıkıştım. Sonradan kendimi dinlediğimde, anladım ki kendinle dalga geçmek bir yere kadar normal, fakat sonrası, olumsuz duyguları tetikliyor. Hatalarımıza ve zayıflıklarımıza gülüp geçmek iyidir fakat bunun sınırı nerde olmalıdır? sorusuna cevap arıyorum!

Nevroz nedir? Nevrozu anlamak ve iyileşmek

«Sen ona bakma, sinir hastası biraz.» Bu cümleyi çocukluğumdan beri duyar ve sinir hastalığının ne olduğunu hep çok merak ederdim. Artık az çok ne anlama geldiğini biliyorum ve sinir hastalığının nasıl bir şey olduğunu gerçekten bilmenin önemli olduğunu düşünüyorum. Genelde insanları aşağılamak hatta hakaret etmek için kullanılan bu sözcük aslında birçok insanın muzdarip olduğu bir grup ruh sağlığı bozukluklarına işaret eder. Nevroz ne demek? Nevrotik ne demek? Gelin inceleyelim !

Platonik aşk nedir? | Birlikte olmadan da aşk yaşayabilirsin!

Thyra Samter Winslow, “Platonik aşk, kafamızda taht kuran aşktır” der. Platonik bir şekilde sevmenin, başka bir kişiyle olan alışverişlerine ve kendi aklından geçenlere odaklanmak anlamına geldiğini bu sözle ifade etmenin yani sira bu alıntı daha baska bir sey de ifade ediyor çünkü bu tür bir aşkla kişinin belden aşağı inemeyeceği de anlaşılıyor. Biriyle birlikte olmadigimiz bir ilişki mümkün mü? Hadi bakalım !

Aromantizm : Aşksız bir hayat demek midir ?

Aromantizm, pek çok kişi tarafından bilinmeyen veya aseksüellik ile karıştırılan bir terimdir. Aslında aromantizm teoride oldukça basittir: karşıdaki insana karşı çok az romantik çekim hissetmek ya da hiç hissetmemek… Peki aromantizm aşksız bir hayat mı? Tam olarak değil.

Bilişsel çarpıtmalar : Olumsuz otomatik düşünceler ve ruh sağlığı

Bazı düşünce kalıpları beynimizde çarpık kodlandığında, sosyal ilişkilerimiz, ruh sağlığımız ve iyi hisetme halimiz olumsuz etkilenebiliyor. Başlıca bir rahatsızlık veya hastalık olmasa da bilişsel çarpıtmalar gerçeğin size doğru olmayan şekilde yansıması ve sizin de sonucunda içinde kendinizi iyi hissetmedeğiniz davranışsal tepkilere sürüklenmeniz açısından farkındalıkla ele alınması gereken bir kavram. Düşünce hataları ve otomatik düşünceler nedir öğrenip bilişsel çarpıtmalar veya bilişsel önyargıları farkedebilmek ve işlevsel tepkiler vermeyi başarmak için bu kavramı biraz açalım.

Stres yönetimi: 4D tekniği (Durum>Düşünce>Duygu>Davranış)

Stres, artık azaltmak için fazla yaşamın her yerine hakim. Stresten kaçınmak zor hale geldi ise geriye ne kalıyor? Stresi yönetmeyi öğrenmek! Şimdi böyle anlatmaya başladım ama çoktan zihniniz size şunu diyor, “Öyle diyorsun da, kolaydı sanki!” Evet stresle başa çıkmak gerçekten kolay değil. Bilişsel davranışcı terapide kullanılan bir model: ABC modeli. ABC davranış modeli kuramına dayanan bir stres yönetimi tekniği, “4D tekniği”. Bu yöntem eminim aklınıza çok yatacak!

Sevgili ile tatil yapmak | Yolunda gitmesi için 5 ipucu!

Tatiller hepimizin dört gözle beklediği zaman dilimleridir. Daha da iyisi, en zevkli seyahat ekürisi olan sevgili ile tatil yapmak! İlk defa sevgiliniz ile tatile çıkıyorsanız, kimse yalan söylemesin içinizde başka bir heyecan olur. Amerikan romantik komedileri mi, yoksa türk yapımı yaz dizileri mi bilmiyorum ama, sevgili ile tatile çıkmak ile ilgili bir sürü klişe var ve bana ait olmayan beklenti ile dolmamak elde değil. Heyecanın yerini endişe aldı! Baskı, ve farklı beklentiler arasında çatışmalar meydana gelebilir mi? Pek tabii. Bu yüzden sevgili ile tatile çıkmak isteyenlerin önceden okuması gereken 5 ipucu sıraladık!

İyi hissetmek için sosyal medyada da sana eşlik edelim mi?

Psikologlar ve Koçlar ile buluşmalardan oluşan RDV Coaching serisini takip edin!

🎧 Spotify

İşe gidip gelirken, yürüyüşe çıkarken, yemek yaparken veya yerken, uyumadan önce veya sabah kahvaltıya eşlik etsin diye... Kendinle biraz kaliteli vakit geçirmek için koçlarla ve psikologlarla her hafta işlediğimiz konuları takip et!

Spotify üzerinden RDV Coaching serimizi Podcast şeklinde takip edebilirsiniz!

🎥 Youtube

Youtube'da boş boş dolanmaktan bıkanlara müjde! Kanala 💜abone ol , 🔔 bildirim zilini aç ve tabii, 👍videoları beğenmeyi ve ✍🏻 bize yorumlardan ulaşmayı unutma!

RDVCoaching serisi video hali!

Ve daha fazlası... Örneğin; Aslı ile Yoga seansları

Ayrıca dergide olup bitenleri Instagram ve Pinterest üzerinden sürekli paylaşıyoruz!

Dergide neler olup bittiğini sosyal medya paylaşımlarımızdan da takip edebilirsin! En sevilen içerikler, günlük mutluluk, destek ve motivasyon dozları! Kısacası kız kardeşlerin asla kaçırmaması gerekenler!

Instagram📸

📍Pinterest