Siber zorbalık nedir? Nasıl önlenir?

tarihinde Damla , Wengood yazarı tarafından güncellendi

Sanırım tüm kadınlar gibi ben de taciz mağduru oldum. Ama sosyal medyada her gün karşımıza çıkıp da göz ardı edilen bir başka zorbalık biçimi olan "siber zorbalık", ne yaş, ne cinsiyet ne de sosyal statü farketmeksizin ruh sağlığımızı tehdit ediyor. Kısaca tanımlamak gerekirse; siber zorbalık dijital platformlar ve sosyal medya aracılığıyla “rahatsızlık verme” eylemi olarak tarif edilebilir ve bir tür şiddet biçimi anlamına gelir. Siber zorbalığı karakterize eden şey: nefret dolu ve şiddet içeren mesaj veya linç girişimi. Giderek yaygınlaşan siber zorbalık nedir? Siber zorbalık nasıl önlenir? Siber zorbalık örnekleri nelerdir? Hepsini bu yazıda bulabilirsiniz.

Siber zorbalık nedir? Nasıl önlenir?
Özet

Siber zorbalık nedir?

Zorbalık, birine kasıtlı olarak zarar vermek veya birini düzenli olarak rahatsız etme amacıyla gerçekleştirilen eylemlere denir. Amaç, kişiyi korkutmak, incitmek, sindirmek, utandırmak veya karalamak olabilir 💔. Siber zorbalık; bu eylemlerin dijital teknolojiler kullanılarak gerçekleştirilmesine verilen ad. 

Dijital platformlar, sosyal medya, kısa mesaj platformları veya oyun platformlarında gerçekleşebilen siber zorbalık, bugün her geçen gün özellikle çocukları ve gençleri tehdit ediyor.  

Kişisel bilgileriniz ve aynı zamanda yaşamınız hakkında bilgi barındıran internet teknolojileri bugün bireyler arasında kullanılan en yaygın değiş tokuş aracı denebilir. Youtube veya Instagram videosu altına yapılan şiddet içeren bir yorum, tehdit etmek amacıyla atılan bir tweet veya mobil cihazlar üzerinde oluşturulan bir sohbet odasında sizi rencide eden bir mesaj... Bunların hepsi siber zorbalık örnekleri.

90'larda çocukluğunu geçirmiş bir birey olarak, bu konu ilk başta bana da oldukça yabancıydı. Benim zamanımda, sınıf içi gruplaşmalar, okul çıkışlarında yapılan bencilce şakalar, şakanın kakaya dönüştüğü dalga geçmeler olmak üzere gerçekleşen "akran zorbalığı" araştırmalara bakılırsa, bugün siber zorbalık şeklinde devam ediyor. 


InternetSafety101.org'a göre gençlerin %33'ü siber zorbalık kurbanı olurken ebeveynlerin sadece %7'si siber zorbalık konusunda endişe duyuyor. İşin özeti siber zorbalık aslında hafife alınmaması gereken bir şiddet olgusu.  

Siber zorbalık örnekleri nelerdir?

Siber zorbaların en sık gerçekleştirdiği eylemler;

  • Dedikodu: Kamuoyunda spekülasyon oluşturma. Çevrimiçi ortamlarda hakkınızda kasıtlı ve alenen dedikodu yapılması.
  • Dışlama: Bir grup arkadaştan bir kişiyi ayırma. Özellikle okulda başlayan ve siber ortamda devam eden dışlanma.
  • Taciz: Sürekli ve kasıtlı olarak yapılan zarar verici ve rahatsız edici davranışlar.
  • Stalk: Her an izlenildiğini hissetme. İnternette başlayıp, gerçek hayata yansıyan takip ediliyormuş hissi. 
  • Trol: Kasten ve maksatlı olarak yapılan provokasyon (kışkırtma) ve örtülü hakaret, sabote.
  • Yorumlar: Yazı, fotoğraf, ekran görüntüsü veya video yoluyla yapılan hakaret ve küfür içeren negatif iletiler.
  • Saygısızlık: İletişimde haddi aşmak ve bunu devam ettirmek.
  • Sahte Hesap: Kurban adına sahte hesaplar oluşturarak ve bu oluşturulan sahte hesaplar yoluyla tehdit ve zorbalığı sürdürmek.
  • Manipülasyon: Kurbanın kendisi gibi davranarak veya başkalarının çeşitli, gizli bilgilerini yayınlayarak ve bunları çarpıtarak insanları aldatmak, dolandırmak.

Siber zorbalık yapan kişiler çoğu zaman ne yaptığını farkında değil...

Çoğu zaman insanlar siber zorbalığın önemsiz, küçük bir detay olduğunu düşünüyor, çünkü onlara göre tek yapabileceğiniz nefret mesajları almayı durdurmak için telefonunuzu veya bilgisayarınızı kapatmaktır. Taciz vakalarında da, şiddeti meşrulaştıran yorumlar aynı kişiler tarafından yapılıyor olmalı, ne dersiniz?

Sorun şu ki, siber tacizde bulunan insanlar yaptıklarının ciddiyetinin farkında değiller. Özellikle eylemlerin sonuçları kurbanların olumsuz etkilenip, korkup utanması nedeniyle farkedilemiyor. Nefret dolu bir mesaj gönderirken yalnız olmadıklarını ve bunun bir dalganın parçası olabileceğini unutuyorlar. Bazen birbirleri arasında "destek olun" şeklinde haberleşerek, toplu trol saldırısı şeklinde yapılan siber zorbalıkların bir suç eylemi olduğunu burada söylememe gerek yok heralde!

👉 Zorbalığın küçüğü büyüğü yok. Kişiye zarar veren davranışların tümü kınanmalı ve farkındalık oluşturulmalı.


🤐  
Gerçek hayatta söylemediğimiz hiçbir şeyi de, internette söylememeliyiz! Gerçek hayattaki davranış biçimleri sanal ortamda da korunmalı ve zorbalığın suç olduğu unutulmamalıdır.

Siber zorbalığa maruz kalan gruplar

İnternette zorbalık herkesi etkileyebilir. Bu durum sıklıkla internet fenomenleri veya celebrity ünlülerin başına geliyor gibi görünebilir. Fakat tehdit altındaki gruplar çok daha çeşitli ve kalabalık. Kadınlar ve LGBTQ+ bireyler bu tip zorbalıklara erkeklere göre çok daha açık. Kendi adıma, bir mayoyla bir fotoğraf yayınladığım ve vücudum normlara uygun olmadığı için şimdiden iğrenç fobik yorumlar aldım.

👉 Gençler ve çocuklar ise siber zorbalıktan en çok etkilenen gruplar. Sosyal medyadaki varlıkları genç nesiller ve çocuk yaştakiler için çok daha kritik bir öneme sahip. Sosyalleşmenin yerini dijital platformlar aldı, oyunlar bile çocuklar arasında artık mesajlaşma özellikleri ile desteklenerek dijital platformlarda oynanıyor.

Siber zorbalığın etkileri

Siber zorbalık hangi yaş grubunda gözlemlenirse gözlemlensin ruhsal, duygusal ve fiziksel bir çok sonuca sebebiyet verebilir. Özellikle gençler arasında yaşanan zorbalık örnekleri, pek çok gencin hayatını karartabiliyor, yetişkinlikte taşınacak derin yaralara neden olabiliyor.

Ruhsal sonuçlar: depresyon, intihar düşünceleri, bilişsel çarpıtmalar

Duygusal sonuçlar: Özgüven kırılması, mahcubiyet, aptal yerine konma hissi, öfke, utanç ya da sevilen şeylere karşı ilgi kaybı

Fiziksel sonuçlar: yorgunluk (uyuyamama) ya da karın ağrısı ve baş ağrısı gibi semptomlar.

Siber zorbalığa maruz kaldığında ne yapmalısın?

👉Öncelikle sakin ve soğukkanlı olmaya çalışın.

👉Zorbalık yapan kişiye asla karşılık vermeyin.

👉Siber zorbalık şikayet edilebilir. Tüm kanıtlarını saklamaktan (ekran görüntüsü vb.) ve yasal işlem başlatmak için şikayette bulunmaktan çekinmeyin.

👉Aileniz, öğretmeniniz veya size yardım edebilecek bir yakınınıza durumu hemen anlatın.

Türkiye'de başvurabileceğiniz güvenilir adresler neler?

☎️ Siber zorbalık için özellikle çocuk ve gençleri koruma amaçlı ortaya çıkmış bir çok ulusal ve uluslararası kurum mevcut. Pek çok ülkede ücretsiz olarak arayabileceğiniz ve kimliğinizi açıklamadan bir ilgiliyle konuşabileceğiniz yardım hatları bulunmaktadır.

Türkiye'de başvurabileceğiniz güvenilir kaynak ve kurumlar aşağıdaki gibidir.

Kendinizi korumayı ihmal etmeyin!

Çevrimiçi tacize karşı mücadele etmek ve bu belayı durdurmak için eğitim ve farkındalık çalışmaları oldukça önemlidir. Ayrıca, her sosyal ağ, kullanıcıları korumak için önlemler almakta, bunları takip edin.

Tacize uğrayan ama fenomenler gibi sesini çıkarıp hakkını arama şansına sahip olmayan tüm insanları düşünüyorum. Haydi onlara sevgi verelim. İnternette kendinize dikkat edin, hakaret etmenin sıradan olduğunu düşünmeyin. Kendinizi sosyal ağların sebep olduğu mutsuzluktan koruyun. Unutmayın ki, internette yalnızca olumlu şeyler yok.

Yazar notu: psikolojik etkiyi sınırlayın

Siber zorbalık psikolojik olarak yönetmek için çok şiddetlidir. Çok yorucu ve sonunda özsaygıyı derinden etkileyen bir doğası var. Çünkü yaşanan olay internet üzerinde uzun zaman erişilebilir kalacaktır. Dolayısıyla sizi her yerde ve her an takip edebilir.

Zorbalığa maruz kaldığınızı düşünüyorsanız, bunu sessizce yaşamayın. Çevrenizdekilerle konuşun veya şikayette bulunun. Zorbalığın psikolojik etkilerini sınırlamak için, bir psikologdan yardım istemekten de çekinmeyin.

Ücretsiz psikolojik destek almanın yolları

🤗"KENDİNİ DİNLE, KABUL ET VE MUTLU OL! HEMEN ŞİMDİ, BAŞLA..."
#BornToBeMe

Kaynak

Unicef

Kaleme alan Damla , Wengood yazarı

Kahkahası ile meşhur, hayatı olabildiğince tiye alan birisi... Sloganı: aslında çok basit... Ne istiyor: Herşeyin çok ciddiye alınmadığı ve hayat sevincinin esas alındığı bir dünya...

En yeni makaleler

Sağlıklı ilişkiler ve sosyal hayat | Olmazsa olmaz 7 unsur!

Sosyal bağları, bizim en temel ihtiyaçlarımızı besleyen bir damar olarak düşünürsek, ilişkilerimizin ne kadar sağlıklı olup olmadığı hayatla baş etme şeklimizi, bakış açımızı, ruh sağlığı durumumuzu doğrudan etkiliyor. Örneğin; sağlıklı iletişim kuramadığım insanlarla etkileşimlerde bulunmak beni mutsuz ve hayata pozitif bakamayan bir insan haline getirebilir. Öyleyse, insanlarla ilişkilerimden neler beklemeliyim sorusunu kendimize sormakta fayda var.

Sağlıklı iletişim nedir? Temel koşulları nelerdir?

Birisi ile iyi geçinmek, her zaman sağlıklı iletişim kurduğunuz anlamına mı gelir? Bence bu mümkün değil. Sağlıklı iletişim dediğimiz tarafların kendilerini özgürce ifade edebildikleri bir alandır bence. İletişim süreci iletişim kurarken kendimizi ne kadar doğru ifade ettiğimiz ile doğrudan ilişkilidir. Etkili iletişim kurmanız için bir çok teknik mevcut elbette, ancak biz bugün sağlıklı iletişim kurmanın temel koşullarından bahsedeceğiz. Daha bireysel bir bakış açısıyla kendimizi ifade edebilmenin önemini vurgulayacağız. Çünkü sağlıklı iletişimin temel koşullarını farkında olmak ilişkilerimizi kurmak için de oldukça önemlidir.

Control freak hastalığı | Kontrol deliliği nasıl aşılır?

Hayatınızda olup bitenler gibi çevrenizde olup biten şeyleri de kontrol ettiğinizi mi fark ediyorsunuz? İşler beklediğiniz gibi gitmediğinde panik atak, aniden sinirlenme, huzursuzluk veya alınganlık? Bir control freak söz konusu olduğu zaman stres ve kontrol etme veya yönetme takıntısı hem (farketmese de) kişiyi hem de çevresindekileri yorar. Kontrol takıntısına sahip olduğunu düşünüyorsan doğru yerdesin! Control freak hastalığı nedir? Hayatınızı nasıl etkiler? Olumlu ve olumsuz yanları nelerdir? Hepsini fark etmenize yardımcı olacak bir içerikle karşınızdayım.

İhanet nedir? Kazık yediğinizde tavrınız ne olmalı?

İster arkadaştan gelsin ister sevgiliden, ihanet son derece acı vericidir. Özellikle de yakın insanlardan geliyorsa... Kazık yemek, hayal kırıklığı, öfke, haksızlığa uğramışlık gibi çok yoğun ve olumsuz duyguları tetikler, dolayısıyla sağlıklı düşünmek zorlaşır. Kendinizi ve özgüveninizi yeniden nasıl inşa edebilirsiniz? İhanete uğradıktan sonra bu zorlukların üstesinden gelmek için 5 ipucumuz.

Dişil enerji nedir? Dişil enerjiyi yükseltme yolları

İnsanlar da dahil olmak üzere evrendeki enerji dengesinin oluşturduğu "bütünün" her bir parçasında dişil ve eril enerji mevcuttur. Günümüzün yaşam koşulları, tatmin olma hissimizi başarı, güç ve paraya odakladığı için, biz kadınlar farkında olmadan "eril enerjiye" kapılıyor ve dişil enerjimizi bastırabiliyoruz. Dişil enerji hayatın akışına uyum sağlama ve yaratıcı yönünü kucaklamayı temsil eder. Aynı zamanda duygularımızın ve sezgilerimizin yansıması olarak kabul edilir. Duygularımızın ve sezgilerimizin yansıması olarak kabul gören dişil enerjiyi yükseltmek içsel sürecimiz ile uyum sağlamak ve ruhu beslemek ve yaşam enerjisini yeniden uyandırmak için çok önemli.

Cinsel fanteziler & Psikoloji | Sex fantezileri bize ne söyler?

Hepimizin, sahip olduğumuz hayal dünyasında cinsel fantezileri vardır. Cinsel yaşam her ne kadar toplumumuzda tabu olarak görülse de kişide cinsel uyarılmayı tetikleyen fantezilerin olması gayet normal ve sağlıklı. Kişinin hayal ve zevk dünyasına kalmış olan bu fanteziler kişiden kişiye değişse de, bir takım yaygın cinsel fanteziler mevcut. Çünkü cinsel fantezilerin çoğu aslında psikolojik ihtiyaçlarla ilişkili. Ait olmak, sahip olmak, beğenilmek, arzu ve heyecan... Bu yazıda en yaygın 9 cinsel fantezi ve psikolojik açıklamaları var.

En Yaygın Sex Fantezileri | 7 cinsel fantezi kategorisi

Öncelikle sex fantezileri tamamen normaldir. Herkesin cinsel fantezileri olduğunu söyleyerek söze başlayalım. Evet, tüm insanların cinsel isteği bulunur ve tabu olan cinsel istekler maalesef çok dile getirilmese de herkes bu alanda fantezilere kapılır. Kimileri tarafından sapkınlık olarak kabul görse de herkesin cinselliğini keşfetme arzusu vardır ve bu bir özgürlüktür. Golden shower, oral seks cunnilingus, BDSM sahneleri, kostümler, eş değiştirmeler, partnerin üstüne başına boşalmak, grup seks partileri... yanaklarınız yeterince kızardıysa ve gözleriniz büyümeye başladıysa tabusuz sansürsüz, önyargısız, cinsel fanteziler dünyasına kısa bir bakış atalım kendimizi her yönümüzle keşfedip kabul etmeye hazırlanalım.

Ayna teorisi nedir? Psikolojide ayna etkisi

Jacques Lacan’ın ayna teorisine göre, kimliğimizi karşımızdaki kişinin üzerinden yansıtarak inşa ederiz. Dolayısıyla, karşımızdaki insanın sevip sevmediğimiz özellikleri kendi kişiliğimize ait sevdiğimiz ya da sevmediğimiz özelliklerinin yansımaları anlamına gelir. Ayna etkisi, ayna nöronlar sayesinde empati kurmanın bir yolu iken aynı zamanda savunma mekanizması olarak da işlev görebilmekte. Lacan' a göre ayna etkisini anlamak ve bu kavramı bilinçli şekilde kullanmak, günlük ilişkilerimizi önemli bir ölçüde etkileyebilir.

Mesajına cevap vermiyorsa ne yapmalı?

Birinin gönderdiğiniz mesaja cevap vermemesi veya geç cevap vermesi "ben önemli değilim" gibi hissettirebilir. Şu anda bence eskisinden çok daha yaygın bir davranış bu. WhatsApp'ta mavi tik, son görülme, ve hatta yanıtın geleceğini gösteren küçük noktaları bile gördünüz ama sonra hiçbir şey olmadan ortadan kayboldular... Ama neden? Neden mesajıma cevap vermiyor? Bu olayı bu kadar kişiselleştirmemek için size bazı ipuçlarım var...

İyi hissetmek için sosyal medyada da sana eşlik edelim mi?

Psikologlar ve Koçlar ile buluşmalardan oluşan RDV Coaching serisini takip edin!

🎧 Spotify

İşe gidip gelirken, yürüyüşe çıkarken, yemek yaparken veya yerken, uyumadan önce veya sabah kahvaltıya eşlik etsin diye... Kendinle biraz kaliteli vakit geçirmek için koçlarla ve psikologlarla her hafta işlediğimiz konuları takip et!

Spotify üzerinden RDV Coaching serimizi Podcast şeklinde takip edebilirsiniz!

🎥 Youtube

Youtube'da boş boş dolanmaktan bıkanlara müjde! Kanala 💜abone ol , 🔔 bildirim zilini aç ve tabii, 👍videoları beğenmeyi ve ✍🏻 bize yorumlardan ulaşmayı unutma!

RDVCoaching serisi video hali!

Ve daha fazlası... Örneğin; Aslı ile Yoga seansları

Ayrıca dergide olup bitenleri Instagram ve Pinterest üzerinden sürekli paylaşıyoruz!

Dergide neler olup bittiğini sosyal medya paylaşımlarımızdan da takip edebilirsin! En sevilen içerikler, günlük mutluluk, destek ve motivasyon dozları! Kısacası kız kardeşlerin asla kaçırmaması gerekenler!

Instagram📸

📍Pinterest