Covid ve pandemi çocukları nasıl etkiliyor? Psikologlara sorduk!

tarihinde Yudum , Wengood yazarı tarafından güncellendi

Hemşire bir arkadaşım “Covid testi olması için çocukları ağlatan kişi” haline geldiğini açıklayan bir serzenişte bulundu. “Çocuklar ağlıyor, mücadele ediyor, ölümüne çığlık atıyor, bu sırada ebeveynleri tarafından sert bir şekilde tutuluyor.” Birçok soruyu gündeme getiren endişe verici travmatik bir deneyimi anlatıyordu. Covid sonrası bir dünyada yaşamanın çocukları nasıl etkilediğini anlamak için psikologlara sorular sordum ve sizin için cevapları derledim.

Covid ve pandemi çocukları nasıl etkiliyor? Psikologlara sorduk!
Özet

Unicef, Salgının Çocuklar Üzerindeki Etkileri başlıklı raporunda altını çizdi; dünyanın dört bir yanında, her yaştan çocuk, krizin sosyo-ekonomik etkilerinden etkileniyor. Covid kapsamındaki tedbirler, bazı durumlarda, yarardan çok zarar verici olabiliyor ve yetişkinler kadar çocuklar da bundan müzdarip.

COVID-19, evrensel bir kriz ve bu krizin bazı çocuklar üzerindeki etkileri ömür boyu sürecek. Peki psikologlar ebeveynlere bu konuda hangi tavsiyelerde bulunuyor?

Covid sonrası dünyadaki stres faktörlerinden çocukları korumak için nelere dikkat etmeli?

Soru yönelttiğimiz 5 farklı psikolog, en önemli şey, ebeveynlerin duygularını yönetmeyi öğrenme gerekliliği  diye açıklıyor.

Ebeveynler, çocuklarına endişe ve korku gibi rahatsız edici duygularını aktarmaktan kaçınmak adına kendi duygularını düzenlemeyi başarmalı. Nasıl mı?

  • Olayı dramatize etmekten kaçınmalısınız: Kelimelerinizi çocuğunuzun yaşına göre seçmeli ve onlarla sağlıklı iletişim kurduğunuzdan emin olmalısınız;
  • Çocuğunuzun sorduğu soruları cevapladığınızdan emin olmalısınız: Çocuğun sorularını, onun endişelerini yok saymadan, küçümsemeden cevaplamalısınız. Amaç sadece güvence vermeye çalışmak değil çocuğun zihnindeki soruların her birine cevap verdiğinden de emin olmak.

Covid testi yaptırmaya giden bir çocuk nasıl yatıştırılır?

Psikologların tavsiyesine göre öncelikli olarak tercih edilmesi gereken yöntemler şunlar;

  • Covid testini evde oyunlaştırmak:

Test yaptırmaya gitmeden önce evde oyunlaştırarak ne olacağını ona anlatmaya çalışın. Örneğin; bir oyuncak yardımı ile Covid testinin nasıl yapılacağını taklit edin. Bu deneyim ona güven verebilir ve çocuğun korkularını önceden sizinle konuşmasına yardımcı olabilir.

  • Covid testi yaptırmadan önce çocuğun onay ve izin vermesini beklemek.

Sakin ve dingin bir atmosferde testin gerçekleşmesine çalışmalısınız. Çocuğun onayını almadan testi yaptırmaya çalışmak onu daha da güvensiz hissettirecek ve itiraz etmesine neden olacaktır.

  • İletişim şeklinize dikkat edin. 

Çocukları ikna etmek ve yatıştırmak her zaman kolay değil fakat yok sayıcı veya manipüle edici bir dil kullanmaktan kaçınmalısınız. Kriz anlarında çoğu zaman yanlış iletişim yöntemleri kullanıyoruz.

Kendinizi çocuğunuzun yerine koyun.

Anne diyor ki: “Acı hissetmeyeceksin [...] Hemen bitecek [...]. 

Çocuk ise test anında onu rahatsız edebileceği şeylerden habersiz bir şekilde şunları deneyimliyor, 👉 “acı”, ve “uzun süren bir işlem”. Kaçmaya çalıştığında ise onu sıkıştıran bir anne ve maskeli bir sağlık görevlisi.

Bu yüzden yetişkinler için de rahatsız edici bu işlemi, çocuğa mümkün olduğunca olumlu bir şekilde formüle etmeye çalışmalısınız. Örneğin: “Merak etme [...], korkmanı gerektirecek bir şey yok. Biraz gıdıklanacaksın, burnun kaşınacak ama biraz sabredince çabucak geçecek [...]“ Belki kaça kadar sayması gerektiği önceden söylenebilir. Bunları söyleyerek, çocuk önceden rahatlatılabilir.

Veya;

  • çocuğun dikkatini dağıtın: buna konuşma hipnozu denir. Örneğin, şunları yapabilirsiniz: çocuktan nefesine dikkat etmesini, nefes alma ve verme süresinin ne kadar olduğunu saymasını ondan isteyebilirsiniz. Veya doktorunuzu önceden bilgilendirip çocuğun ilgisini çekecek bir konuda onunla sohbet etmeye başlayın.
  • ona bilişsel bir görev verin: “Bana M harfiyle başlayan 5 hayvan ismi verebilir misin?” gibi odaklanmasını sağlayan sorular veya şakalar ve sürpriz içeren bilgiler ile dikkatini zihinsel aktiviteye yönlendirmeye çalışın. Bu yöntem ile çocuğun dikkati işlem sırasında duygularına değil neler olduğunu düşünmeye odaklanacaktır.

Çocuk Covid pozitif olduğunda nasıl tepki vermelisiniz?

İdeal olan şu:

  • Sadece basit bir gripmiş gibi davranmak
  • Aşırı tepki vermemek;
  • Gerektiğinde güvence vermek;
  • Sorularına cevap vermek;
  • Ve hepsinden önemlisi, ona mümkün olduğunca şefkat vererek yatışmasını sağlamak.

Mart 2020'den bu yana, pandeminin çocuklar üzerinde gözlenen en önemli etkiler neler?

İlk başta çocuklar arasında en çok gözlemlenen etkiler; aşırı kaygı, korku ve depresif ruh hali oldukça endişe vericiydi. Biraz durgunluk, yaz tatili ve okul yılının başlaması ile korku ve depresyon belirtileri yok olsa dahi, maalesef endişe ve kaygının çocukları hala etkilemeye devam ettiğini göriyoruz.

👉Yaygın anksiyete bozukluğu belirtileri konusunda dikkatli olmalıyız ve çocuğumuzu gözlemlemeliyiz.

Pandemi sonrası: Çocuklar için olası orta ve uzun vadeli psikolojik sonuçlarla ilgili endişeler neler?

Çocuklar ile ilgili hala çok az çalışma var ancak yetişkinlerde yapılan araştırmalar sonucunda bundan daha az önemli bir sağlık krizi sonrasında dahi ruh sağlığı üzerinde 2 ila 3 yıl arasında etkilerin ortaya çıkabileceği tespit edilmiş durumda. Dolayısıyla, çocuklar üzerinde etkilerinin olacağı da varsayılabilir.

Unutmayalım ki çocuklar aslında yetişkinlerden daha dirençlidir. Uyum sağlama ve öğrenme kapasiteleri bir yetişkine oranla daha yüksektir. Bu yüzden sağlıklarına kavuşmaları için onlara eşlik etmek yine de mümkün. Burada anahtar kelime; sağlıklı, dikkatli ve özenli bir iletişim.

🔗Korku çağında çocuk yetiştirmek, Psikolog Esra Orçunlu

Psikologlara bu konuda en sık sorulan sorular neler?

Farklı psikologlardan aldığım görüşlere göre, ebeveynler genellikle maske takmanın çocuklar üzerindeki etkilerinden endişe duyuyorlar. Örneğin, kreşlerde öğretmenlerin maske takmasının çocuğun iletişim sürecini olumsuz etkilemesi ve hatta duyguları tanımlama yeteneğini olumsuz etkileyeceğinden korkuyorlar.

Bunun belirli öğrenme süreçlerini engelleyebileceği doğru, ancak her şeye rağmen gözler ve bakışlar düzeyinde gerçekleşen bir çok iletişim kanalı yine de mevcut. Jestler ve temas çocuğun iletişim ve öğrenme sürecini desteklemeye devam ediyor.

Örneğin, görme engelli çocukların iletişim kurmada çok daha iyi olduğunu gösteren araştırmalar var. Ve sonra çocuk, gününün %100'ünü maskeli yetişkinlerle temas halinde geçirmiyor. Evdeki etkileşimler de çok önemli, bu nedenle biraz sekteye uğruyor olsa da bu durum zamanla telafi edilebilir.

🤩Bu makaleler de ilgini çekebilir!

🔗 Çocuklarda duygu yönetimi, Psikolog Esra Orçunlu

🔗 Çocuğuna sevgi göstermenin yolları

Yazar notu: Ebeveynlere düşen; çocuğa eşlik etmek

Ebeveynler çocuklarını tehlikelerden korumak ile yükümlü oldukları kadar onlara hayat deneyimlerinde eşlik etmekle de yükümlü. Çocuğunuzun başına gelen her şeyi kontrol etmek mümkün değil belki fakat tecrübeleri ile ilgili ona her zaman eşlik edebilirsiniz.

🤗"KENDİNİ DİNLE, KABUL ET VE MUTLU OL! HEMEN ŞİMDİ, BAŞLA..."
#BornToBeMe

Kaynak

Unicef - Salgının Çocuklar Üzerindeki Etkileri Raporu 

Kaleme alan Yudum , Wengood yazarı

🤩Hayatımı fiziksel ve zihinsel harekete adadım. 🖋️Yazmayı, 💭düşünmeyi, 📖okumayı ve 🔎araştırmayı çok seviyorum. 😺💕🧘‍♀️Kedim ve yoga matım vazgeçilmezim.

En yeni makaleler

“Neden çekingenim?” Utangaçlık nasıl yenilir? (6 madde)

Kişilik özellikleri utangaç olan insanlar sosyal ortamlarda kendilerini ifade ederken olduklarını ortaya koymaktan çekinebilirler. Utangaç kişilerden sık sık duyacağınız şikayetlerden biri sosyal beceri eksikliği olacaktır. Topluluk içinde konuşma ya da yeni insanlarla tanışma fikri utangaç insanlar için kaygı ve korku sebebi. Kırmızı bir surat, titrek bir ses, gülerken kendini saklayan bir çift el... Günlük hayat böyle akıp gidiyor ve sen ardından bakıyorsan bu makale tam sana göre! Konfor alanından çıkmamak ve bir köşede gizli kalmak seni bir yere götürmeyecek ve güzel günleri ya da ilginç insanları özlemeye devam edeceksin. Yavaş yavaş ama emin adımlarla utangaçlığı yenmek mümkün. Kendini olduğun gibi kabul ederek şartları değiştirmenin zamanı geldi! 💪

Myers-Briggs Kişilik Testi | MBTI 16 kişilik tipi ve özellikleri

MBTI, Carl G. Jung'un kişilik ve karakter analizi çalışmalarına dayanarak ortaya çıkmış bir kişilik çözümleme envanteri. Kişisel gelişim alanında dünyada en çok kabul gören yöntem olan “Myers Briggs kişilik testi” bir dizi harf çiftinden oluşan 16 farklı karakterden bahsediyor. Bu yazıda “MBTI nedir?” detaylıca açıklayacağız..

Sağlıklı ilişkiler ve sosyal hayat | Olmazsa olmaz 7 unsur!

Sosyal bağları, bizim en temel ihtiyaçlarımızı besleyen bir damar olarak düşünürsek, ilişkilerimizin ne kadar sağlıklı olup olmadığı hayatla baş etme şeklimizi, bakış açımızı, ruh sağlığı durumumuzu doğrudan etkiliyor. Örneğin; sağlıklı iletişim kuramadığım insanlarla etkileşimlerde bulunmak beni mutsuz ve hayata pozitif bakamayan bir insan haline getirebilir. Öyleyse, insanlarla ilişkilerimden neler beklemeliyim sorusunu kendimize sormakta fayda var.

Sağlıklı iletişim nedir? Temel koşulları nelerdir?

Birisi ile iyi geçinmek, her zaman sağlıklı iletişim kurduğunuz anlamına mı gelir? Bence bu mümkün değil. Sağlıklı iletişim dediğimiz tarafların kendilerini özgürce ifade edebildikleri bir alandır bence. İletişim süreci iletişim kurarken kendimizi ne kadar doğru ifade ettiğimiz ile doğrudan ilişkilidir. Etkili iletişim kurmanız için bir çok teknik mevcut elbette, ancak biz bugün sağlıklı iletişim kurmanın temel koşullarından bahsedeceğiz. Daha bireysel bir bakış açısıyla kendimizi ifade edebilmenin önemini vurgulayacağız. Çünkü sağlıklı iletişimin temel koşullarını farkında olmak ilişkilerimizi kurmak için de oldukça önemlidir.

Control freak hastalığı | Kontrol deliliği nasıl aşılır?

Hayatınızda olup bitenler gibi çevrenizde olup biten şeyleri de kontrol ettiğinizi mi fark ediyorsunuz? İşler beklediğiniz gibi gitmediğinde panik atak, aniden sinirlenme, huzursuzluk veya alınganlık? Bir control freak söz konusu olduğu zaman stres ve kontrol etme veya yönetme takıntısı hem (farketmese de) kişiyi hem de çevresindekileri yorar. Kontrol takıntısına sahip olduğunu düşünüyorsan doğru yerdesin! Control freak hastalığı nedir? Hayatınızı nasıl etkiler? Olumlu ve olumsuz yanları nelerdir? Hepsini fark etmenize yardımcı olacak bir içerikle karşınızdayım.

İhanet nedir? Kazık yediğinizde tavrınız ne olmalı?

İster arkadaştan gelsin ister sevgiliden, ihanet son derece acı vericidir. Özellikle de yakın insanlardan geliyorsa... Kazık yemek, hayal kırıklığı, öfke, haksızlığa uğramışlık gibi çok yoğun ve olumsuz duyguları tetikler, dolayısıyla sağlıklı düşünmek zorlaşır. Kendinizi ve özgüveninizi yeniden nasıl inşa edebilirsiniz? İhanete uğradıktan sonra bu zorlukların üstesinden gelmek için 5 ipucumuz.

Dişil enerji nedir? Dişil enerjiyi yükseltme yolları

İnsanlar da dahil olmak üzere evrendeki enerji dengesinin oluşturduğu "bütünün" her bir parçasında dişil ve eril enerji mevcuttur. Günümüzün yaşam koşulları, tatmin olma hissimizi başarı, güç ve paraya odakladığı için, biz kadınlar farkında olmadan "eril enerjiye" kapılıyor ve dişil enerjimizi bastırabiliyoruz. Dişil enerji hayatın akışına uyum sağlama ve yaratıcı yönünü kucaklamayı temsil eder. Aynı zamanda duygularımızın ve sezgilerimizin yansıması olarak kabul edilir. Duygularımızın ve sezgilerimizin yansıması olarak kabul gören dişil enerjiyi yükseltmek içsel sürecimiz ile uyum sağlamak ve ruhu beslemek ve yaşam enerjisini yeniden uyandırmak için çok önemli.

Cinsel fanteziler & Psikoloji | Sex fantezileri bize ne söyler?

Hepimizin, sahip olduğumuz hayal dünyasında cinsel fantezileri vardır. Cinsel yaşam her ne kadar toplumumuzda tabu olarak görülse de kişide cinsel uyarılmayı tetikleyen fantezilerin olması gayet normal ve sağlıklı. Kişinin hayal ve zevk dünyasına kalmış olan bu fanteziler kişiden kişiye değişse de, bir takım yaygın cinsel fanteziler mevcut. Çünkü cinsel fantezilerin çoğu aslında psikolojik ihtiyaçlarla ilişkili. Ait olmak, sahip olmak, beğenilmek, arzu ve heyecan... Bu yazıda en yaygın 9 cinsel fantezi ve psikolojik açıklamaları var.

En Yaygın Sex Fantezileri | 7 cinsel fantezi kategorisi

Öncelikle sex fantezileri tamamen normaldir. Herkesin cinsel fantezileri olduğunu söyleyerek söze başlayalım. Evet, tüm insanların cinsel isteği bulunur ve tabu olan cinsel istekler maalesef çok dile getirilmese de herkes bu alanda fantezilere kapılır. Kimileri tarafından sapkınlık olarak kabul görse de herkesin cinselliğini keşfetme arzusu vardır ve bu bir özgürlüktür. Golden shower, oral seks cunnilingus, BDSM sahneleri, kostümler, eş değiştirmeler, partnerin üstüne başına boşalmak, grup seks partileri... yanaklarınız yeterince kızardıysa ve gözleriniz büyümeye başladıysa tabusuz sansürsüz, önyargısız, cinsel fanteziler dünyasına kısa bir bakış atalım kendimizi her yönümüzle keşfedip kabul etmeye hazırlanalım.

Ayna teorisi nedir? Psikolojide ayna etkisi

Jacques Lacan’ın ayna teorisine göre, kimliğimizi karşımızdaki kişinin üzerinden yansıtarak inşa ederiz. Dolayısıyla, karşımızdaki insanın sevip sevmediğimiz özellikleri kendi kişiliğimize ait sevdiğimiz ya da sevmediğimiz özelliklerinin yansımaları anlamına gelir. Ayna etkisi, ayna nöronlar sayesinde empati kurmanın bir yolu iken aynı zamanda savunma mekanizması olarak da işlev görebilmekte. Lacan' a göre ayna etkisini anlamak ve bu kavramı bilinçli şekilde kullanmak, günlük ilişkilerimizi önemli bir ölçüde etkileyebilir.

İyi hissetmek için sosyal medyada da sana eşlik edelim mi?

Psikologlar ve Koçlar ile buluşmalardan oluşan RDV Coaching serisini takip edin!

🎧 Spotify

İşe gidip gelirken, yürüyüşe çıkarken, yemek yaparken veya yerken, uyumadan önce veya sabah kahvaltıya eşlik etsin diye... Kendinle biraz kaliteli vakit geçirmek için koçlarla ve psikologlarla her hafta işlediğimiz konuları takip et!

Spotify üzerinden RDV Coaching serimizi Podcast şeklinde takip edebilirsiniz!

🎥 Youtube

Youtube'da boş boş dolanmaktan bıkanlara müjde! Kanala 💜abone ol , 🔔 bildirim zilini aç ve tabii, 👍videoları beğenmeyi ve ✍🏻 bize yorumlardan ulaşmayı unutma!

RDVCoaching serisi video hali!

Ve daha fazlası... Örneğin; Aslı ile Yoga seansları

Ayrıca dergide olup bitenleri Instagram ve Pinterest üzerinden sürekli paylaşıyoruz!

Dergide neler olup bittiğini sosyal medya paylaşımlarımızdan da takip edebilirsin! En sevilen içerikler, günlük mutluluk, destek ve motivasyon dozları! Kısacası kız kardeşlerin asla kaçırmaması gerekenler!

Instagram📸

📍Pinterest